سلام و عرض ادب خدمت شما
پاسخ به پرسش‌های شما به شرح زیر است:
۱. دادگاه صلح چیست و آیا قدرت صدور و اجرای رای دارد؟
دادگاه صلح یکی از نهادهای جدید در دستگاه قضایی است که مطابق قانون شورای حل اختلاف ۱۴۰۲ معرفی شده و ماهیت آن با سایر دادگاه‌ها متفاوت است. این دادگاه با هدف تسریع در رسیدگی به دعاوی کوچک و محلی، کاهش بار کاری دادگاه‌های عمومی و ترویج فرهنگ سازش و حل اختلافات به صورت دوستانه تاسیس شده است.
دادگاه صلح صلاحیت رسیدگی به طیف گسترده‌ای از دعاوی از جمله دعاوی مالی تا مبلغ یک میلیارد ریال، تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق، تخلیه عین مستاجره، تعدیل اجاره‌بها (به جز سرقفلی و حق کسب)، اعسار، حصر ورثه، تحریر ترکه، تامین دلیل، تقاضای سازش و برخی دعاوی کیفری سبک را دارد.
دادگاه صلح هم دارای اختیار صدور حکم است و هم می‌تواند حکم را اجرا کند. رای صادره توسط این دادگاه مانند سایر محاکم، لازم الاجرا است و در صورت عدم رضایت، می‌توان نسبت به آن تجدیدنظرخواهی کرد.
۲. آیا می‌توانم لایحه ثبت کنم و درخواست ارجاع پرونده به دادسرای حقوقی را داشته باشم؟
در نظام قضایی ایران، دادسرای حقوقی به صورت مستقل وجود ندارد و معمولا در دعاوی حقوقی، پرونده مستقیما به دادگاه ارجاع می‌شود. دادگاه صلح یکی از مراجع صالح برای رسیدگی به دعاوی حقوقی از جمله رفع تصرف عدوانی است و در حال حاضر، با توجه به صلاحیت قانونی این دادگاه، ارجاع پرونده شما به دادگاه صلح صحیح است.
شما می‌توانید در هر مرحله لایحه‌ای را به دادگاه تقدیم کنید و دلایل خود را برای تغییر صلاحیت یا هر موضوع دیگر بیان کنید. اما درخواست ارجاع پرونده به دادسرای حقوقی موضوعیت ندارد، زیرا مرجع رسیدگی به این دعاوی عموما دادگاه‌ها هستند و دادسرای حقوقی به معنای مرجع رسیدگی مستقل در این زمینه وجود ندارد.
در صورت تمایل به تغییر مرجع رسیدگی، باید دلایل قانونی و مستند ارائه دهید و دادگاه صلاحیت‌دار می‌تواند در این خصوص تصمیم بگیرد.
خلاصه:
دادگاه صلح مرجع صالحی برای رسیدگی به دعاوی حقوقی مانند رفع تصرف عدوانی است و اختیار صدور و اجرای رای را دارد. درخواست ارجاع پرونده به دادسرای حقوقی (که مرجع مستقل رسیدگی به دعاوی حقوقی نیست) امکان‌پذیر نیست، اما شما می‌توانید لایحه تقدیم کنید و دلایل خود را برای تغییر مرجع رسیدگی (در صورت وجود استثنائات قانونی) بیان نمایید.
