عنوان صحیح دعوا در معامله فضولی ملک مشاعی موروثی چیست؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۳۱ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

یکی از وراث (شخص «الف») بدون رضایت سایر وراث، قطعه‌ای مشخص از ملک موروثی مشاع را طی قولنامه‌ای عادی به شخص «ب» فروخته است. فروشنده برای اثبات مالکیت اختصاصی خود به یک برگه عادی موسوم به استشهادیه/احراز مالکیت استناد می‌کند که اصالت و ارزش حقوقی آن مورد تردید است. سایر وراث می‌خواهند این معامله را تعیین تکلیف کنند تا مانعی برای تقسیم ترکه باقی نماند. عنوان صحیح دعوا چیست: اعلام بطلان معامله یا اعلام عدم نفوذ؟ وضعیت معامله نسبت به سهم خود فروشنده و سهم سایر وراث چگونه است؟ آیا باید ابطال آن برگه استشهادیه نیز به‌عنوان خواسته مستقل مطرح شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

معامله وراثتی نسبت به سهم خودِ فروشنده نافذ است، اما نسبت به سهم سایر وراث غیرنافذ و فضولی محسوب می‌شود؛ بنابراین عنوان دقیق‌تر، رد مال و اعلام عدم نفوذ (یا در صورت عدم تنفیذ، اعلام بطلان نسبت به سهم وراث) است و ابطال استشهادیه نیازی به دادخواست مستقل ندارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

دعوای عدم نفوذ نسبت به سهم سایر وراث

معامله احد از وراث نسبت به سهم‌الارث خودش صحیح است، ولی فروش سهم سایر ورثه معامله فضولی تلقی می‌شود. اغلب وکلا معتقدند عنوان صحیح دعوا «اعلام عدم نفوذ یا رد معامله فضولی نسبت به سهم سایر وراث» است و نباید بطلان کل معامله را خواست، هرچند برخی وکلا اعلام بطلان به جهت عدم تنفیذ را هم مطرح کرده‌اند. همچنین برگه استشهادیه یک سند عادی است و جهت بی‌اثر کردن آن نیازی به طرح دعوای مستقل ابطال نیست و می‌توان در همان دعوای اصلی ارزش اثباتی آن را زیر سؤال برد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
معامله نسبت به سهم مشاع خود الف صحیح و نافذ است اما نسبت به سهم سایر وراث، فضولی و غیرنافذ است و خواسته صحیح، اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهام آنان است، نه بطلان کل معامله.
استشهادیه هم اگر صرفا یک نوشته عادی و فاقد اثر مستقل باشد، نیازی به خواسته مستقل ابطال ندارد و می‌توان بی‌اعتباری آن را در دعوای اصلی مطرح کرد

فرح ناز سنگپور زنجانی

فرح ناز سنگپور زنجانی

کارشناس حقوقی

وقت بخیر
اصولا در ملک مشاعی رضایت تمامی وراث در فروش ملک جاری است
گاها اتفاق می افتد: معامله احدی از وراث نسبت به سهم خود صحیح و نافذ است البته به شرطی که به طور دقیق سهم خودش را معامله کرده باشد و در افراز قطعه مشخص ، اشتباهی رخ نداده باشد و نسبت به سهم باقی ورثه فضولی است
در مورد استشهادیه نیز فقط یک برگه عادی است و ارزش حقوقی قابل توجه ندارد و دادخواست جداگانه بابت ابطال آن نیازی نیست

پریناز رشیدی

پریناز رشیدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۶ نظر)

با سلام
فروش مال مشاعی بدون رضایت سایر وراث،نسبت به سهم سایر وراث فضولی و غیر نافذ تلقی میگردد و نیاز مند تنفیذ همه وراث دارد چنانچه وراث قصد تنفیذ معامله نسبت به سهم خود ندارند میبایست دادخواست اعلام بطلان معامله مطرح نمایید

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

فروش ملک مشاع وراث اصولا نیازمند رضایت تمامی شرکا است

معامله هر یک از وراث نسبت به سهم مشاعی خود صحیح و نافذ است به شرط آنکه سهم به درستی مشخص شده و در افراز قطعه اشتباهی رخ نداده باشد

هرگونه اقدام به فروش نسبت به سهم سایر وراث بدون اذن آنان معامله فضولی محسوب می‌شود

استشهادیه یک سند عادی است و ارزش اثباتی محدودی دارد بنابراین نیازی به تقدیم دادخواست برای ابطال آن نیست

نمایش ۲۷ پاسخ دیگر وکلا
مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با فرض اینکه ملک مشاع و متعلق به تمام وراث بوده، معامله شخص «الف» نسبت به سهم‌الارث خودش اصولا نافذ و صحیح است و نسبت به سهم سایر وراث، چون بدون اذن آنان انجام شده، غیرنافذ و منوط به تنفیذ آنهاست؛ بنابراین عنوان مناسب دعوا نسبت به سهم سایر وراث، اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهام آنان است، نه بطلان کل معامله.
در خصوص استشهادیه نیز صرفا در صورتی که به‌عنوان مستند مؤثر در اثبات مالکیت اختصاصی الف مورد استناد قرار گرفته و ایجاد اثر حقوقی کرده باشد، می‌توان حسب مورد خواسته مناسب برای بی‌اعتباری آن را مطرح کرد؛ صرف عنوان «استشهادیه» الزاما نیازمند دعوای مستقل برای ابطال نیست.

سارا زینل زاده

سارا زینل زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۰ نظر)

سلام و احترام
با توجه به اینکه صرفا مبایعه نامه عادی تنظیم شده و سندی انتقال نیافته باید دادخواست صدور حکم بر اعلام بطلان مبایعه نامه تنظیم و‌مطرح گردد و معامله به طور کلی هم نسبت به سهم فروشنده و هم سایر ورثه ، باطل خواهد شد و نیازی به طرح دعوای مستقل ابطال استشهادیه نیست

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

عنوان صحیح دعوا اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهام سایر وراث و رد معامله فضولی است، نه ابطال مطلق معامله؛ زیرا معامله نسبت به سهم مشاع خود «الف»، در حدود مالکیت وی، فی‌نفسه می‌تواند نافذ باشد. همچنین صرفا در صورتی که استشهادیه مورد استناد، واجد اثر حقوقی مستقل باشد، طرح خواسته ابطال آن ضرورت دارد؛ در غیر این صورت می‌توان اعتبار و ارزش اثباتی آن را در دعوای اصلی مورد تعرض قرار داد. پیشنهاد میکنم از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

علیرضا حاتمی نژاد

علیرضا حاتمی نژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود باید اعلام بطلان مبایعه‌نامه به دلیل عدم تنفیذ نسبت به سهم الارث داده شود

احسان عبدالهی

احسان عبدالهیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۶۰۲ نظر)

از آنجا که معامله هریک از وراث به نسبت سهم خود نافذ و صحیح می باشد به نظر میرسد که عنوان صحیح دعوی مطروحه باید اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث باشد .
در خصوص استشهادیه نیز نیازی به طرح دعوی بطلان نبوده و در قالب دفاع امکان رد آن وجود خواهد داشت .

حمیدرضا مجتهدی فر

حمیدرضا مجتهدی فر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام، مطابق اصول حقوقی، دعوای صحیح «اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهام سایر وراث و رد معامله فضولی» است (نه ابطال مطلق)، و در خصوص استشهادیه نیز نیازی به دادخواست جداگانه نیست و اعتبار آن در همان دعوای اصلی قابل تعرض می‌باشد. موفق باشید

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
ابطال معامله درخواست نمایید

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

عنوان صحیح «ابطال معامله نسبت به سهم سایر وراث و عدم نفوذ آن در سهم فروشنده» است (درخواست ابطال استشهادیه نیز بهعنوان دلیل، نه خواسته مستقل، مطرح می‌شود).

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام.
در معامله‌ای که یکی از وراث بدون اذن سایر ورثه نسبت به مال مشاع موروثی انجام داده، معامله نسبت به سهم سایر وراث، فضولی و غیرنافذ است؛ بنابراین عنوان مناسب، «اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث» خواهد بود، نه اعلام بطلان کل معامله.
نسبت به سهم خود فروشنده، اصل بر نفوذ معامله در حدود مالکیت اوست و فضولی بودن معامله نسبت به سهم دیگران، موجب بطلان خودکار معامله نسبت به سهم فروشنده نمی‌شود.
استشهادیه نیز صرفا به دلیل عنوان یا تنظیم آن، مالکیت اختصاصی ایجاد نمی‌کند. اگر این نوشته مبنای ادعای مالکیت فروشنده قرار گرفته، ابتدا باید ماهیت و آثار حقوقی آن مشخص شود و سپس درباره طرح خواسته مستقل برای بی‌اعتباری یا عدم قابلیت استناد آن تصمیم گرفت.
در این نوع پرونده، نحوه تنظیم خواسته و تعیین دقیق سهم مورد معامله اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین پیش از ثبت دادخواست، مشاوره حقوقی رزرو کنید تا خواسته متناسب با اسناد و وضعیت ثبتی ملک تنظیم شود.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام مشاوره تخصصی پیشنهاد میگردد

منا خسروی

منا خسروی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

دادخواست اعلام بطلان معامله به نسبت سهم سایر وراث را مطرح کنید، چرا که این معامله نسبت به سهم شما غیرنافذ و در صورت رد، باطل است اما نسبت به سهم فروشنده صحیح است
همچنین نیازی به ابطال استشهادیه نیست؛ صرفا در دادگاه استدلال کنید که آن برگه فاقد اعتبار قانونی است و نمی‌تواند بر مالکیت مشاعی شما غلبه کند.

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. عنوان صحیح دعوا اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث است زیرا معامله نسبت به سهم خود فروشنده نافذ و نسبت به سهم دیگران فضولی محسوب می‌شود. استشهادیه نیازی به ابطال ندارد و باید در جریان دادرسی با انکار یا تردید از درجه اعتبار ساقط شود.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

در فرض شما، عنوان دقیق‌تر «اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث و تعیین وضعیت معامله» است؛ زیرا شخص «الف» نسبت به قدرالسهم خودش اصولا اختیار انتقال داشته، اما نسبت به سهم سایر وراث معامله فضولی است

هادی فرخی

هادی فرخی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

در فرضی که الف فقط مالک مشاعی بوده و یک قطعه مشخص و مفروز از ملک مشاع را فروخته، پاسخ دقیق این است:

نسبت به سهم سایر وراث: معامله نسبت به آن قسمت، معامله فضولی و غیرنافذ است؛ بنابراین عنوان مناسب، اصولا اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهام سایر وراث است، نه بطلان مطلق.
نسبت به سهم خود الف: اگر الف مالک سهم مشاع خود بوده، اصل انتقال سهم مشاع او به ب صحیح است؛ اما فروش یک قطعه مفروز مشخص، بدون افراز، نمی‌تواند آن قطعه را به‌طور اختصاصی به ب منتقل کند.
بنابراین اگر هدف وراث تعیین تکلیف معامله برای تقسیم ترکه است، بهتر است خواسته با دقت تنظیم شود؛ معمولا می‌توان اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث و حسب مورد تعیین تکلیف آثار معامله نسبت به سهم الف را مطرح کرد.
درباره استشهادیه/برگه احراز مالکیت: صرف اینکه فروشنده به آن استناد کرده، لزوما به این معنا نیست که باید حتما خواسته مستقل «ابطال استشهادیه» مطرح شود. اگر آن برگه صرفا یک سند عادی اثباتی است، می‌توان در دعوای اصلی نسبت به اصالت، اعتبار یا مفاد آن دفاع کرد. اما اگر مبنای ایجاد یک حق یا سند رسمی قرار گرفته، موضوع متفاوت است.

نکته کلیدی: چون گفته‌اید «قطعه مشخص» فروخته شده، این مورد با فروش سهم مشاع تفاوت اساسی دارد.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

اگر یکی از ورثه اقدام به فروش کل ملک مشاع نماید، از آنجایی که سایر وراث نیز مالک مال محسوب می شوند، اقدام شخص فروش مال غیر بوده و وراث می توانند ابطال معامله ی فوق را از دادگاه بخواهند. لازم به ذکر است که در این صورت شخص مرتکب جرم انتفال مال غیر نیز شده است. بنابراین تنها می تواند نسبت به سهم خود عمل حقوقی فروش را انجام داد که در این صورت نیز تسلیم مال به مشتری نیازمند رضایت همه ی شرکا می باشد

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
به نظر می‌رسد خواسته باید طوری تنظیم شود که وضعیت معامله و حدود مالکیت مشاعی روشن شود، نه اینکه صرفا یک عنوان کلی مثل ابطال قولنامه انتخاب شود.
اگر سایر وراث قصد رد معامله را دارند، ساختار خواسته می‌تواند حسب وضعیت پرونده چیزی نزدیک به این باشد:
اعلام عدم نفوذ معامله فضولی نسبت به قدرالسهم مشاعی خواهان‌ها و اعلام رد معامله نسبت به سهام ایشان، به انضمام حسب مورد ابطال آثار و مستندات ناشی از معامله و سایر خواسته‌های مرتبط.

مرتضی قمبر

مرتضی قمبر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

با سلام
اعلام بطلان معامله به جهت عدم تنفیذ مالک / مالکین

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

سلام کاربر گرامی
مبنی بر اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سایر وراث

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

عنوان صحیح دادخواست ۱ ابطال سند عادی استشهادیه ی احراز مالکیت.۲ اعلام بطلان معامله به جهت فزولی بودن. با این دادخواست دادگاه مدارک را بررسی و رای بطلان معامله به نسبت سهم وراث میدهد

علی اکبر نصیری خلیلی

علی اکبر نصیری خلیلی

کارشناس حقوقی

عنوان صحیح دعوای شما «اثبات عدم نفوذ معامله» (موضوع ماده ۲۴۷ قانون مدنی) است، نه ابطال؛ زیرا معامله فضولی نسبت به سهم سایرین غیرنافذ است (صحیح متزلزل). معامله نسبت به سهم «الف» صحیح و نسبت به سهم سایرین غیرنافذ است؛ بنابراین سایر وراث باید «رد معامله» را اعلام کنند. همچنین، «استشهادیه» سند رسمی محسوب نمی‌شود و نیاز به ابطال ندارد؛ در صورت ادعای مالکیت اختصاصی توسط «الف»، می‌توانید در جریان رسیدگی با ارائه «گواهی انحصار وراثت» و «سند مالکیت مشاعی»، مجعولیت یا بی‌اعتباری آن را رد کنید.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، در فرضی که «الف» سهم مشاع خود را نفروخته، بلکه قطعه مشخص و مفروز از ملک مشاع را به «ب» منتقل کرده است، عنوان دقیق‌تر دعوا نسبت به سهم سایر وراث، اعلام عدم نفوذ معامله فضولی و در صورت رد معامله، ابطال آثار معامله نسبت به سهام آنان است، نه بطلان مطلق؛ زیرا طبق مواد ۵۸۱ و ۵۸۲ قانون مدنی، تصرف شریک در مال مشاع بدون اذن سایر شرکا فضولی است و طبق مواد ۲۴۷ و ۲۵۱، معامله نسبت به مال دیگران بدون اجازه آنان نافذ نیست و مالک می‌تواند آن را رد کند. اما نسبت به سهم مشاع خود «الف»، اصل معامله می‌تواند صحیح باشد، مشروط بر اینکه معامله واقعا ناظر به سهم او باشد؛ بنابراین اگر «الف» یک قطعه مشخص را به‌عنوان ملک اختصاصی خود فروخته باشد، بهتر است خواسته به‌گونه‌ای تنظیم شود که عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث و تعیین وضعیت معامله نسبت به سهم فروشنده روشن شود. درباره برگه موسوم به «استشهادیه/احراز مالکیت» نیز اگر این سند مبنای ادعای مالکیت اختصاصی «الف» است و از نظر اصالت یا مفاد آن مورد اختلاف است، درخواست ابطال یا اعلام بی‌اعتباری آن را حسب ماهیت واقعی سند و مرجع صادرکننده مطرح کنید؛ صرف عنوان «استشهادیه» الزاما سند مالکیت نیست و ممکن است اصلا خواسته مستقل ابطال لازم نداشته باشد. برای جلوگیری از ایراد شکلی، بهتر است همه وراث، خریدار و در صورت لزوم تنظیم‌کننده/مرجع صادرکننده آن برگه با توجه به نقششان طرف دعوا قرار گیرند.

ندا شکری

ندا شکری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴ نظر)

سلام عرض ادب هیچ یک از وراث به تنهایی اجازه فروش ملک مشاعی را ندارد مگر به قدرالسهم خود و تصرف مادی نیز موکول به اذن سایر وراث است فلذا معامله مذکور باطل است.دعوای اعلام بطلان معامله

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

عنوان صحیح دعوا «اعلام عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث» است، نه بطلان. این معامله نسبت به سهم خود فروشنده نافذ و صحیح است، اما نسبت به سهم سایر وراث غیرنافذ بوده و تا زمانی که تنفیذ نشود، باطل است. ابطال برگه استشهادیه به عنوان خواسته مستقل ضروری نیست، اما میتوانید در دادخواست، از دادگاه بخواهید به بی اعتباری آن برگه نیز رسیدگی کند.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی طرح صحیح عنوان خواسته بطلان مبایعه نامه عادی است

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام عنوان صحیح نسبت به سهم سایر وراث اعلام عدم نفوذ معامله به جهت فضولی بودن است نه بطلان اما نسبت به سهم خود الف معامله صحیح و نافذ است مگر اینکه قطعه مفروز مشخصی را خارج از حدود سهم مشاعی خود منتقل کرده باشد

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام

اگر «الف» فقط یکی از وراث و مالک مشاع باشد، معامله نسبت به سهم خودش اصولا معتبر است؛ اما نسبت به سهم سایر وراث که بدون اجازه آنها فروخته، فضولی و غیرنافذ است و سایر وراث می‌توانند آن قسمت از معامله را رد کنند. صرف اینکه قطعه مشخصی را فروخته نیز باعث نمی‌شود مالک اختصاصی همان قطعه محسوب شود.

بنابراین عنوان دعوا را نباید به‌طور کلی «بطلان کل معامله» قرار داد؛ چون ممکن است معامله تا میزان سهم خود فروشنده معتبر باشد. بهتر است خواسته با توجه به متن قولنامه، ناظر به اعلام رد و عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث تنظیم شود.

در مورد برگه‌ای که تحت عنوان استشهادیه یا احراز مالکیت ارائه شده، اگر صرفا یک نوشته عادی برای اثبات ادعای مالکیت است، معمولا نیازی نیست مستقلا خواسته «ابطال استشهادیه» مطرح شود؛ می‌توانید اصالت و اعتبار آن را در همان دعوا مورد تعرض قرار دهید. استشهادیه به‌خودی‌خود سند مالکیت محسوب نمی‌شود.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

معامله فضولی است و نسبت به سهم فروشنده صحیح و نسبت به سهم سایر وراث غیرنافذ می باشد پس عنوان صحیح دعوا اعلام عدم نفوذ معامله فضولی است و باید ابطال برگه استشهادیه را نیز به عنوان خواسته مستقل مطرح کنید تا از ادعاهای بعدی جلوگیری شود

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید