آیا می‌توان صلح عمری را مشروط به حیات متصالح کرد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۱۹ پاسخ ثبت شده

قصد دارم ملکم را به‌صورت صلح عمری معوض واگذار کنم، به این شرط که قرارداد صلح فقط تا زمان حیات متصالح معتبر باشد و با فوت او، مال صلح به مصالح بازگردد. آیا این امکان‌پذیر است؟ در صورت امکان، چه عبارتی باید در صلح‌نامه درج شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اکثر وکلا معتقدند مشروط کردن صلح عمری به حیات متصالح امکان‌پذیر است، اما برای بازگشت خودبه‌خودی ملک پس از فوت او باید شرط فاسخ صریح در سند رسمی درج شود و تکلیف عوض نیز مشخص گردد؛ هرچند یکی از وکلا بازگشت مالکیت را نیازمند رعایت محدودیت ثلث دانسته است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان صلح عمری به شرط حیات متصالح با درج شرط فاسخ

صلح عمری می‌تواند به مدت حیات مصالح، متصالح یا شخص ثالث منعقد شود و توافق بر سر انحلال قرارداد با فوت متصالح امکان‌پذیر است. با این حال، چون عقد صلح لازم است، برای اینکه ملک پس از فوت متصالح بدون نیاز به اقدام اضافی به شما بازگردد، باید این موضوع به‌صورت صریح تحت عنوان شرط فاسخ در سند رسمی قید شود. همچنین با توجه به معوض بودن صلح، وضعیت و تکلیف عوض پرداختی پس از انفساخ باید به‌روشنی در متن قرارداد مشخص گردد. در غیر این صورت ممکن است در انتقال دوباره ملک یا نفوذ این شرط اختلاف حقوقی ایجاد شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مهدیه معتمدی

مهدیه معتمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

بله، ولی چون صلح شما معوض است، باید بین دو حالت تفکیک کرد:
۱ -اگر قصد دارید الان مالکیت ملک به متصالح منتقل شود و در مقابل عوض مشخصی دریافت شود، می‌توانید در همان عقد صلح شرط کنید که اگر متصالح قبل از مصالح فوت کرد، عقد صلح منفسخ و ملک به مصالح برگردد. این شرط باید صریحا به‌عنوان شرط فاسخ در سند درج شود.
۲ -اگر قصدتان این است که مالکیت ملک تا زمان فوت مصالح برای خود مصالح باقی بماند و بعد از فوت او به متصالح منتقل شود، موضوع متفاوت است و صرفا با عنوان «صلح عمری معوض» نمی‌توان آن را تنظیم کرد؛ چون باید وضعیت تعلیق اثر صلح، عوض صلح و تفاوت آن با وصیت تملیکی دقیقا رعایت شود.
بنابراین برای حالت اول، عبارت کلی می‌تواند این باشد:
«ضمن عقد صلح شرط شد چنانچه متصالح پیش از مصالح فوت نماید، عقد صلح خودبه‌خود منفسخ شده و مورد صلح به مصالح مسترد و مالکیت آن به وی بازگردد.»
در صلح معوض، مقدار، نوع و نحوه پرداخت عوض هم باید در سند به‌طور روشن مشخص شود

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام.
معنی صلح عمرا دقیقا همین است. شما مالی را به اندازه عمر یک شخص صلح میکنید و این شخص میتواند مصالح، متصالح یا ثالث باشد.
نیاز به درج عبارت خاصی نیست. توجه داشته باشید که با توجه به قانون الزام، صلح عمرا حتما باید رسمی باشد و در دفترخانه انجام شود.
موفق باشید.

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام. بله، در صلح عمری می‌توان بازگشت مال پس از فوت متصالح را پیش‌بینی کرد؛ اما بهتر است این موضوع به‌صورت شرط فاسخ صریح در عقد درج شود و تکلیف عوض نیز مشخص گردد. عبارت دقیق شرط باید متناسب با نوع ملک و مفاد صلح‌نامه تنظیم شود؛ برای تنظیم مطمئن سند، مشاوره حقوقی قبل از امضا توصیه می‌شود.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام پیشبینی اینکه تا مصالح زنده است حق فسخ باشد و به اندازه عمر مصالح ایشان حق استفاده داشته باشد ایرادی ندارد و اگر متصالح زود تر فوت کرد مالکیت به مصالح برگردد به نظر ایراد دارد و غیر نافذ است مگر کمتر یا برابر با یک سوم اموال در زمان فوت متصالح باشد که در این صورت صحیح است.جهت بررسی دقیق تر مشاوره رزرو نمایید

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا
نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام بله قابل تنظیم است اما اگر قصد شما این است که با فوت متصالح ملک بدون نیاز به فسخ به شما برگردد بهتر است موضوع به صورت شرط فاسخ در صلح‌نامه درج شود نه صرفا حق فسخ.

حسین عزمی پور

حسین عزمی پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بله امکان پذیر هست
همی عبارت که نوشته آید کافی است

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، از نظر قراردادی می‌توان چنین سازوکاری پیش‌بینی کرد، اما باید در صلح‌نامه به‌صورت دقیق تنظیم شود تا با ماهیت انتقال مالکیت تعارض پیدا نکند.
به‌طور کلی می‌توان شرط کرد که در صورت فوت متصالح قبل از مصالح، عقد صلح منحل و مالکیت مال بدون نیاز به اقدام جدید به مصالح بازگردد. بهتر است این موضوع به‌صورت شرط فاسخ صریح در سند رسمی درج شود.
مثلا:
«طرفین توافق نمودند در صورت فوت متصالح پیش از مصالح، این عقد صلح منفسخ تلقی گردیده و کلیه حقوق و مالکیت ناشی از صلح نسبت به مورد صلح، بدون نیاز به تنظیم سند یا اعلام اراده مجدد، به مصالح بازمی‌گردد.»
برای تنظیم نهایی، بهتر است متن با توجه به نوع مال و نحوه تنظیم صلح‌نامه رسمی دقیق‌سازی شود.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

چنین شرطی امکان پذیر می باشد. اما جهت تنظیم دقیق قرارداد پیشنهاد میکنم از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

مرتضی قمبر

مرتضی قمبر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

با سلام و وقت بخیر
بله ، این امکان وجود دارد . صلح عمری میتواند به مدت زمان مصالح ، متصالح یا حتی شخص ثالث باشد . بنابراین موردی که مدنظر شماست ، قابل اجرا می باشد .

عبدالمجید عبدی دزفولی

عبدالمجید عبدی دزفولی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۸ نظر)

با سلام
بله بالذات عقد صلح چنین است تا زمان فوت مصالح یا متصالح یا شخص ثالثی برقرار و متعاقب فوت هرکدام از آنها که شرط شده باشد منحل شود.لذا در مانحن فیه منعی وجود ندارد شما شرط فوت متصالح را و تعیین تکلیف معوض و شرط فاسخ را درعقد تصریح کفایت میکند موید باشید.

محمد شمسی

محمد شمسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

چنین شرطی قابل طرح می باشد و بهتر است با وکیل دادگستری مشاوره بگیرید

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله، می‌توان پایان اثر صلح را به فوت متصالح مشروط کرد؛ اما بهتر است این موضوع به‌صورت شرط فاسخ صریح و دقیق در خود عقد صلح نوشته شود، نه اینکه صرفا گفته شود «صلح عمری است.طبق ماده ۷۶۰ قانون مدنی، صلح اصولا عقد لازم است؛ بنابراین اگر قصد شما این است که با فوت متصالح، مالکیت دوباره به مصالح برگردد، باید سازوکار حقوقی آن در قرارداد به‌روشنی پیش‌بینی شود.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله، اصل چنین توافقی قابل پیش‌بینی در عقد صلح است؛ اما بهتر است آن را صرفا به صورت «صلح تا زمان حیات متصالح معتبر است» ننویسید، چون صلح عقد لازم است و باید سازوکار حقوقی بازگشت ملک دقیقا مشخص شود. مطابق مواد ۷۵۴، ۷۵۸ و ۷۶۰ قانون مدنی، می‌توان در عقد صلح شروط مورد توافق طرفین را درج کرد و برای فوت متصالح، حق فسخ برای مصالح یا سازوکار قراردادی بازگشت مال را پیش‌بینی کرد.

به نظر من برای استحکام بیشتر، اگر قصد شما این است که در صورت فوت متصالح، مصالح بتواند ملک را برگرداند، می‌توان چنین شرطی را در سند آورد: «ضمن عقد صلح حاضر، مصالح شرط نمود هرگاه متصالح قبل از مصالح فوت نماید، مصالح از تاریخ فوت متصالح به مدت ... دارای خیار فسخ صلح بوده و می‌تواند با اعلام اراده خود، صلح را فسخ و استرداد و انتقال مجدد مورد صلح به نام خود را مطالبه نماید.» اگر هدفتان این است که با فوت متصالح، بدون نیاز به اعمال فسخ، ملک خودبه‌خود به مصالح برگردد، باید ساختار شرط با دقت بیشتری تنظیم شود تا با قواعد تملیک و لازم بودن صلح تعارض ایجاد نکند. بنابراین برای سند رسمی، بهتر است این قسمت دقیق و متناسب با وضعیت عوض و حقوق طرفین تنظیم شود.

عبدالرضا ابوالحسنی

عبدالرضا ابوالحسنی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

امکان‌پذیری: بله، درج شرط بازگشت ملک پس از فوت متصالح (شرط فاسخ) طبق قانون کاملا صحیح و نافذ است.
اثر حقوقی: با فوت متصالح، عقد صلح به‌صورت خودکار و قهری منفسخ شده و ملک بدون نیاز به حکم دادگاه به مصالح برمی‌گردد.
متن شرط: «بقاء و اعتبار این عقد مقید به حیات متصالح است و با فوت وی، عقد منفسخ و عین صلح به مالکیت مصالح اعاده می‌گردد.»
تعیین تکلیف عوض: وضعیت استرداد یا عدم استرداد عوض صلح پس از فوت باید در متن صلح‌نامه صریحا مشخص شود تا اختلافی با ورثه پیش نیاید.
الزام ثبتی: برای جلوگیری از ادعای ورثه و امکان اعاده سند مالکیت، تنظیم این عقد صرفا باید در دفتر اسناد رسمی انجام پذیرد.

علی اکبر میرزائی

علی اکبر میرزائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۲ نظر)

سلام بله چنین شرطی امکان پذیر است ولی نوع شرط ونحوه تنظیم قرارداد را با وکیل دادگستری مشورت نمایید

هادی فرخی

هادی فرخی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

بله، اصل چنین توافقی قابل طراحی است؛ اما بهتر است آن را صرفا «صلح عمری» ننامید، بلکه در سند رسمی، شرط صریح انفساخ صلح در صورت فوت متصالح و بازگشت مال به مصالح درج شود. عقد صلح اصولا لازم است و فوت متصالح به‌تنهایی باعث بازگشت مال نمی‌شود.

عبارت پیشنهادی:

«شرط شد چنانچه متصالح پیش از مصالح فوت نماید، عقد صلح از تاریخ فوت متصالح قهرا منفسخ گردیده و مورد صلح بدون نیاز به اعمال حق فسخ، به مالکیت مصالح مسترد و متعلق به وی خواهد بود و وراث متصالح هیچ‌گونه حقی نسبت به مورد صلح نخواهند داشت.»

نکته مهم: چون موضوع ملک است، حتما این شرط را در سند رسمی دفترخانه و با تنظیم دقیق توسط سردفتر درج کنید؛ عبارت‌های مبهم ممکن است بعدا منشا اختلاف شوند.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، بله، قابل تنظیم است؛ اما چون صلح عقد لازم است، صرف عبارت «تا زمان حیات متصالح» کافی نیست و باید شرط صریح انفساخ یا بازگشت مال در صورت فوت متصالح پیش از مصالح در سند رسمی درج شود. ماده ۷۶۰ قانون مدنی لازم‌بودن صلح را تصریح کرده است.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

بله این شرط معتبر است و میتوانید در صلحنامه قید کنید که ملک تا زمان حیات متصالح در اختیار او بوده و پس از فوت، به مصالح بازگردد این شرط تحت عنوان شرط بازگشت در ماده ۷۶۲ قانون مدنی معتبر است و در صلحنامه باید به صورت صریح درج شود همچنین توصیه میشود برای جلوگیری از اختلاف، از شاهد معتبر یا تنظیم در دفتر اسناد رسمی استفاده کنید.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، صلح عمری معوض با شرط بازگشت مال به مصالح پس از فوت متصالح امکان‌پذیر است و باید در صلح‌نامه صریحا قید شود که «این صلح تا زمان حیات متصالح معتبر است و با فوت او، مال مورد صلح به مصالح یا ورثه او بازمی‌گردد»؛ برای تنظیم دقیق عبارت و جلوگیری از ابهام، حتما با وکیل یا دفتر اسناد رسمی مشورت کنید.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید