آیا شکایت کیفری کلاهبرداری موجب صدور قرار اناطه در دعوای مطالبه وجه چک میشود؟
ادامهٔ متن پرسشبستن
شخص «الف» یک فقره چک از شخص «ب» دریافت می‌کند. پس از مدتی، «ب» با پیشنهاد تعویض چک، دو فقره چک جدید به «الف» تحویل می‌دهد و آنها را متعلق به شریک خود و معتبر معرفی می‌کند و چک سابق را مسترد می‌کند. بعداً مشخص میشود چک‌های جدید متعلق به صادرکننده‌ای کثیرالشاکی و فاقد اعتبار مالی است.
«الف» پس از عدم پرداخت چک‌ها، علیه صادرکننده اجراییه گرفته و علیه «ب» بهعنوان ظهرنویس، دادخواست مطالبه وجه مطرح می‌کند. همچنین علیه «ب» با عنوان کلاهبرداری شکایت می‌نماید؛ با این ادعا که وی در فرایند تعویض چک، با معرفی چک‌های نامعتبر بهعنوان چک معتبر، او را فریب داده است.
وکیل «ب» در دعوای حقوقی، با استناد به ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی، درخواست صدور قرار اناطه تا تعیین تکلیف پرونده کیفری را مطرح کرده است.
پرسش این است:
۱. آیا صرف طرح شکایت کلاهبرداری موجب صدور قرار اناطه در دعوای مطالبه وجه چک میشود، یا صدور قرار اناطه منوط به آن است که رسیدگی حقوقی واقعاً و مستقیماً به نتیجه پرونده کیفری وابسته باشد؟
۲. در صورت صدور قرار اناطه و سپس صدور حکم برائت «ب» از اتهام کلاهبرداری، آیا این برائت به‌خودی‌خود موجب بی‌اعتباری چک‌ها و سقوط مسئولیت تجاری ظهرنویس میشود، یا دادگاه حقوقی باید مستقلاً درباره مسئولیت ناشی از ظهرنویسی رسیدگی کند؟
جمع‌بندی پاسخ وکلا
صرف طرح شکایت کیفری کلاهبرداری موجب صدور قرار اناطه نمیشود، مگر اینکه احراز حق در دادگاه حقوقی مستقیماً وابسته به نتیجه پرونده کیفری باشد. همچنین برائت از کلاهبرداری به خودی خود مسئولیت تجاری ظهرنویس را ساقط نمی‌کند و دادگاه حقوقی مستقل به آن رسیدگی خواهد کرد.
این یک قاعده کلی تجاری و دادرسی است، اما وابستگی رسیدگی حقوقی دقیقاً به نحوه دفاعیات ظهرنویس و ارتباط پرونده کیفری بستگی دارد.
