یک باغ را به شخصی فروختهایم. هیچ قرارداد کتبی یا قولنامهای تنظیم نشده و خریدار تاکنون ۶۰۰ میلیون تومان از مبلغ کل یک میلیارد و سیصد میلیون تومان را پرداخت کرده است. هشت روز از اولین پرداخت گذشته. آیا میتوانیم معامله را فسخ کنیم، پول را بازگردانیم و باغ را پس بگیریم؟
تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست
این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخهای وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.
چون قرارداد کتبی تنظیم نشده، معامله بهصورت شفاهی منعقد شده و از نظر قانون مدنی ایران، بیع شفاهی نیز معتبر و الزامآور است؛ بنابراین فروشنده نمیتواند بهتنهایی و یکطرفه آن را فسخ کند، مگر آنکه خیار قانونی یا شرطی وجود داشته باشد.
طبق قانون مدنی، در بیع منقول خیار مجلس وجود دارد، اما برای معامله باغ که ملک غیرمنقول است، خیار مجلس جاری نیست. اگر هنگام توافق شفاهی شرط فسخ یا خیار شرطی ذکر نشده باشد، حق فسخ یکطرفه برای فروشنده وجود ندارد.
عملیترین راه این است که با خریدار توافق کنید و اقاله (فسخ توافقی) انجام دهید؛ یعنی هر دو طرف رضایت دهند معامله بر هم بخورد، پول بازگردد و باغ به فروشنده برسد. اگر خریدار رضایت ندهد، امکان فسخ یکطرفه بدون دلیل قانونی وجود ندارد.
۲۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
کاملترین پاسخ
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
عدم تنظیم سند عادی یا رسمی قولنامه مانع از تحقق عقد بیع نیست؛ لذا در فرضی که میان طرفین بر مبیع، ثمن ۱,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان و سایر ارکان معامله توافق حاصل شده و بخشی از ثمن ۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان نیز پرداخت گردیده، اصل بر وقوع عقد بیع صحیح و لازمالاتباع وفق ماده ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدنی خواهد بود.
صرف گذشت ۸ روز از پرداخت اولیه، بههیچوجه موجب ایجاد حق فسخ برای فروشنده محسوب نمیگردد؛ مگر آنکه یکی از خیارات قانونی یا شرط فاسخ قراردادی یا سایر موجبات قانونی فسخ محقق شده باشد. در غیر این صورت، اقدام یکجانبه فروشنده مبنی بر استرداد ثمن و استرداد مبیع، فاقد وجاهت قانونی بوده و میتواند موجبات طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی یا مطالبه خسارت از سوی خریدار را فراهم نماید.
بدیهی است در فرض توافق و تراضی طرفین، امکان انحلال عقد از طریق اقاله وفق ماده ۲۸۳ قانون مدنی وجود دارد که توصیه میگردد بهصورت مکتوب، صریح و با تعیین تکلیف کامل ثمن پرداختی و وضعیت مبیع تنظیم گردد تا از بروز اختلافات آتی جلوگیری شود.
پیرو سوال شما، صرف گذشت ۸ روز از اولین پرداخت، بهتنهایی برای فسخ معامله کافی نیست؛ اگر بین شما و خریدار بیع واقع شده باشد، حتی بدون قرارداد کتبی نیز ممکن است با پرداخت ۶۰۰ میلیون تومان و سایر ادله، اصل معامله اثبات شود و شما فقط در صورت وجود خیار یا شرط فسخ قانونی/قراردادی میتوانید آن را یکطرفه برهم بزنید. اگر برای پرداخت باقیمانده یک موعد مشخص تعیین شده و خریدار در موعد پرداخت نکند، ممکن است حسب شرایط حق فسخ ایجاد شود، اما اگر موعدی تعیین نشده باشد، صرف اینکه هنوز ۷۰۰ میلیون تومان باقی مانده، به شما حق فسخ خودکار نمیدهد؛ ضمن اینکه در معاملات اموال غیرمنقول، مقررات قانون الزام به ثبت رسمی معاملات نیز باید با توجه به وضعیت فعلی معامله بررسی شود و این قانون در شرایط مقرر، ثبت رسمی اعمال حقوقی مربوط به انتقال مالکیت را الزامی کرده است. بنابراین بدون احراز وجود خیار یا شرط فسخ، پول را برگرداندن و باغ را یکطرفه پس گرفتن اقدام پرریسکی است و ممکن است خریدار دعوای الزام به تنظیم سند یا حسب وضعیت حقوقی معامله، دعاوی دیگری مطرح کند؛ ابتدا باید مشخص شود پرداخت ۶۰۰ میلیون با چه رسید یا مدرکی انجام شده، توافق شفاهی دقیقا درباره قیمت، زمان پرداخت بقیه ثمن و زمان تحویل چه بوده و آیا شرط فسخ یا وجهالتزامی وجود داشته است.
اگر باغ را تحویل ندادهاید و برای پرداخت بقیه پول هم مهلت یا شرط مشخصی نداشتهاید، فعلا میتوانید فسخ را بررسی کنید ولی قطعی و خودکار نیست چون پرداخت ۶۰۰ میلیون بهتنهایی فسخ را ثابت نمیکند. اگر خریدار فقط بخشی از ثمن را داده و شما هم باغ را تحویل ندادهاید، معمولا باید اظهارنامه بدهید، باقیمانده را مطالبه کنید و اگر شرط فسخ یا تخلف قابل اثبات باشد فسخ را اعلام کنید. اگر شرط فسخ یا موعد پرداخت نداشتهاید، راه امنتر اقاله و توافق برای پس دادن ۶۰۰ میلیون و پس گرفتن باغ است اگر باغ را تحویل دادهاید، کار سختتر میشود و باید دقیقتر بررسی شود.
صرف نداشتن قرارداد مکتوب مجوزی برای فسخ از جانب یک طرف قرارداد نمیباشد. وفق توضیحات شما، قرارداد بیع منعقد شده و وفق ماده ۲۱۹ قانون مدنی لازم الاتباع هست. قرارداد ممکن است با ایجاب و قبول شفاهی، کتبی و یا عملی واقع شود. در فرض پرسش، قبول از جانب خریدار به صورت عملی واقع شده است.
اگر ایجاب از جانب شما به شکل صحیح و کامل به طرف مقابل اطلاع رسانی شده باشد- با تشریح کامل جنس، وصف و قیمت موضوع معامله و یا رویت شدن ملک توسط خریدار- پرداخت ایشان در فرضی که هیچ مراوده مالی پیشتر بین شما نبوده باشد ( برای مثال وجود قراردادهای دیگر) ظهور در پرداخت ثمن معامله حاضر و قبول عملی دارد. از این رو امکان فسخ بدون دلیل قانونی ( خیارات قانونی)وجود ندارد. برای دیدن دلایل فسخ میتوانید به ماده ۳۹۶ قانون مدنی مراجعه کنید.
همچنین توصیه میشود راسا اقدام به اعلام فسخ ننمایید و پیش از هر نوع اقدامی از مشاوره حقوقی بهره مند شوید
باسلام
در فرضی که توضیح دادهاید، صرف اینکه فقط ۸ روز از پرداخت اول گذشته و هنوز تمام ثمن پرداخت نشده، بهخودیخود برای فسخ معامله کافی نیست. اگر بیع واقعا منعقد شده باشد، اصل بر لازمبودن آن است و فروشنده نمیتواند صرفا با برگرداندن ۶۰۰ میلیون تومان، یکطرفه معامله را برهم بزند.
طبق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، عقودی که مطابق قانون واقع شدهاند برای طرفین لازمالاتباعاند مگر اینکه با اقاله یا فسخ قانونی برهم بخورند.
فقط اگر برای پرداخت باقیمانده ثمن، موعد و شرایطی تعیین شده و خریدار آن را رعایت نکرده باشد، ممکن است حق فسخ ایجاد شود
امکان فسخ معامله به راحتی امکان پذیر نیست چرا که عقد بیع جزو عقود لازم هست و طرفین نمیتوانند آنرا به تنهایی فسخ نمایند مگر وجود خیارات قانونی و یا توافق دو طرف...از طرفی از نظر اخلاقی و اینکه المومنون عند الشروطهم بهتر است اگر شما پشیمان شده اید نسبت به جلب رضایت خریدار برای استرداد ثمن و عودت مبیع اقدام کنید ..
با توجه به اینکه شما شفاها اقدام به فروش نموده و بخشی از ثمن معامله را هم دریافت کرده اید اینکه آیا شرایط قانونی لازم برای فسخ از ناحیه شما وجود دارد با شهادت شهود و اثبات وجود شرط برای فسخ کار بسیار سختی خواهد بود . اما در صورت داشتن شاهد میتوانید با ارسال اظهارنامه برای خریدار و اعلام قصد خود برای فسخ قرارداد اگر نامبرده حاضر به اینکار نشد شما با دادن دادخواست و معرفی شهود تایید فسخ قرارداد را از دادگاه بخواهید.
صرف شفاهی بودن معامله و پرداخت ۶۰۰ میلیون تومان، حق فسخ یکطرفه برای فروشنده ایجاد نمیکند. اگر بیع صحیح واقع شده باشد، مطابق ماده ۲۱۹ قانون مدنی لازمالاتباع است و فسخ فقط در صورت وجود خیار قانونی یا شرط فسخ امکانپذیر است. بنابراین اگر چنین سببی وجود ندارد، تنها راه، اقاله و توافق با خریدار و استرداد ثمن است. همچنین در معامله ملک، اثبات وقوع بیع و وضعیت ثبتی ملک باید جداگانه بررسی شود.
طبق قانون قرارداد های خصوصی وقتی مخالف صریح قانون نباشه نافذ و معتبره. و قصد شما از انعقاد عقد( بیع )بوده ، درسته شما شفاهی بیع رو انجام دادید اما نافذ و معتبره، فسخ باید به استناد به خیارات ، یا وجود حق فسخ برای شما ، باشه اما چون کل ثمن پرداخت نشده ، و مبیع هم تحویل داده نشده ، بهترین راه حل اقاله و توافق بر سر آن است . اینکه هم شما هم خریدار باهم این عقد را بر هم زده و ثمن به خریدار مسترد شود .
که با توجه به اینکه این مقدار ثمن مدتی در دست شما بوده و از ارزش آن کاسته شده میتوانید خسارت این مدت را همراه ثمن به خریدار مسترد کنید.
صرف عدم پرداخت باقیمانده ثمن، وقتی برای آن شرط فسخ یا شرط فاسخ پیشبینی نشده باشد، بهتنهایی حق فسخ معامله را ایجاد نمیکند. با توجه به اینکه قرارداد کتبی هم تنظیم نشده، برای اظهارنظر دقیق باید جزئیات توافق، نحوه انجام معامله، زمانبندی پرداختها، نحوه تحویل باغ و مدارک و پیامهای موجود بررسی شود؛ بنابراین با توضیحات فعلی نمیتوان با قطعیت درباره امکان فسخ اظهارنظر کرد. بهتر است قبل از هر اقدامی، موضوع را با وکیل مطرح نمایید ....
میتوانید با استناد به ماده ۳۷۷ قانون مدنی، معامله را فسخ و بیعانه را بازگردانید.هشت روز از پرداخت گذشته و مهلت مشخصی برای فسخ تعیین نشده، اما بهتر است بدون تاخیر اقدام کنید.اگر خریدار حاضر به فسخ نشود، باید به دادگاه مراجعه و دادخواست فسخ معامله دهید.
پس از فسخ، باید مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان را به خریدار بازگردانید تا باغ به مالکیت شما بازگردد.
طبق اصل وقانون حق فسخ نداربد حق فسخ در موارد تصریح شده قانون قابل اعمال است یا توافق طرفین معامله بر فسخ باشد در غیر این صورت فسخ پذیرفته نیست و معامله الزامی است طرفین بایندر باشد با توجه به اینکه قرارداد شما کتبی نبوده و شفاهی اثبات حق فسخ از طرف شما سخت پذیرفته میشود شاهد یا توافق یا اقرار طرف معامله بر فسخ میتواند از شرایط پذیرفته شدن فسخ در مرجع قانونی صالح باشد
اصولا نمیتوانید معامله را یک طرفه بیاثر کنید و شفاهی بودن، خصوصیتی در این باره ندارد.
اگر خیاری وجود داشته باشد، به استناد آن میتوان عقد را فسخ نمود. مثلا اگر فروش نقدی و پرداخت ثمن فوری باشد و بعد از گذشت این ۸ روز، نه مبیع را تسلیم کرده اید و نه تمام ثمن را دریافت کرده اید، به استناد خیار تاخیر ثمن میتوانید فسخ کنید،
صرف اینکه فقط ۸ روز گذشته و ۶۰۰ میلیون پرداخت شده، بهتنهایی حق فسخ به شما نمیدهد. اگر بیع شفاهی واقع شده باشد، اصل بر لازم بودن معامله است و فسخ نیاز به دلیل قانونی یا توافق طرفین دارد.
فعلا صرف پشیمانی کافی نیست. بهتر است پول را یکطرفه برنگردانید و بدون بررسی شرایط معامله اقدام به فروش مجدد نکنید.
فسخ نیاز به تصریح در قرارداد و یا مجوز قانون دارد و طرفین نمیتوانند بهتنهایی و یکطرفه آن قرارداد را فسخ کنند، مگر آنکه خیار قانونی یا شرطی وجود داشته باشد.
در مورد شما که بیع شفاهی بوده ، حق فسخ وجود ندارد .
پیشنهاد میشود اقاله (طرفین بیع با هم توافق جدیدی مینمایند) را در پیش بگیرید
خیر، صرف گذشت ۸ روز یا پرداخت ناقص ثمن، بهخودیخود حق فسخ ایجاد نمیکند؛ مگر اینکه در توافق شفاهی شرط فسخ یا حق فسخ مشخصی وجود داشته باشد.
اگر بیع شفاهی قابل اثبات باشد، اصل معامله میتواند معتبر باشد و برای فسخ باید خیار یا سبب قانونی فسخ وجود داشته باشد.
اگر هنوز باغ را تحویل ندادهاید، موضوع متفاوت است و باید جزئیات توافق و پرداختها بررسی شود
خیر.اصل بر صحت و لزوم قراردادها( اعم از کتبی یا شفاهی) است مگر وقتی که حق فسخ در قرارداد وجود داشته باشد و شرایط فسخ وفق قرارداد مهیا باشد.لذا این قرارداد غیر قابل انخلال و فسخ است مگر با تراضی آنرا اقاله کنید.
اگر معامله شفاهی قطعی شده باشد، صرفا با پسدادن ۶۰۰ میلیون نمیتوانید یکطرفه فسخ کنید.
فسخ فقط وقتی ممکن است که:
حق فسخ یا خیار قانونی داشته باشید؛ یا
خریدار با اقاله و برهمزدن معامله موافق باشد.
در غیر این صورت، اصل معامله لازم است و باید به تعهدات آن پایبند باشید.
باسلام
طبق قانون حق فسخ در موارد تصریح شده قابل اعمال است یا توافق طرفین معامله بر فسخ و یا اقاله باشد در غیر این صورت فسخ پذیرفته نیست و اثبات آن دشوار است.
عرض سلام و احترام
اگر هیچگونه سند و همچنین شاهدی وجود ندارد میتوانید بفرمایید که قرض گرفته اید و آماده میباشید که مبلغ را مسترد نمایید.
اما اگر اقرار به بیع نمایید، نمیتوانید براحتی ادعای فسخ نمایید.
اصل بر صحت و الزام آور بودن قرارداد است و نمیتوان بدون دلیل آن را بهم زد. برای فسخ قرارداد ولو شفاهی باید یکی از جهات فسخ وجود داشته باشد در غیر این صورت صرفا با توافق طرفین قابل اقاله است.
خیر عقد بیع یک عقد لازم است
بدون وجود حق فسخ، نمیتوانید یکطرفه پول را پس بدهید و باغ را پس بگیرید؛ باید یا سبب قانونی فسخ داشته باشید یا با خریدار اقاله کنید
باتوجه به عرایض شما عقد بیع شفاهی منعقد شده و جز با اقاله و توافق طرفین حق برهم زدن عقد را نداشته . مگر در موقع عقد خیاراتی را بیان نموده و شرایط شفاهی را عنوان کرده باشید که باتوجه به آن موارد بتوانید عقد را فسخ نمایید.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی