هفت سال پیش، در دوران سربازی، اختراعی نظامی انجام دادم که مورد تأیید ارتش و دارای وصف محرمانگی است. همان زمان مدارک ثبت اختراع را تحویل اداره ثبت دادم، اما با وجود پیگیری مستمر، پس از هفت سال پرونده رد شد؛ در حالی که محرمانگی آن همچنان برقرار است. پنج سال پیش نیز برای استخدام از طریق بنیاد ملی نخبگان اقدام کردم، اما بهعلت ثبتنشدن اختراع، امتیاز لازم را کسب نکردم. همچنین در این مدت افشای غیرمجاز اطلاعات پرونده نیز رخ داده است. اکنون در دیوان عدالت اداری درخواست ثبت اختراع، برخورداری از امتیازات بنیاد نخبگان بر مبنای تاریخ اظهارنامه، و جبران خسارات مادی و معنوی ناشی از تأخیر، ترک فعل اداری و افشای غیرمجاز را مطرح کردهام. بنیاد ملی نخبگان فقط اختراعات پنج سال اخیر را میپذیرد، در حالی که تأخیر هفتساله ناشی از ترک فعل دستگاه بوده، نه کوتاهی اینجانب. دستگاه هنوز مالکیت اظهارنامه را به نام کارفرما اصلاح نکرده است. آیا این مطالبات در دیوان عدالت اداری قابل پیگیری است؟ آیا خسارت ناشی از محرومیت استخدامی قابل مطالبه است؟ آیا این خسارت با احتساب نرخ تورم پرداخت میشود؟ همچنین در دادخواست، تعیین مبلغ خسارت را به نظر مقام قضایی واگذار کردهام؛ آیا این رویکرد صحیح است؟
تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست
این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخهای وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.
پرونده شما چند خواسته مجزا دارد که هر کدام سرنوشت متفاوتی در دیوان عدالت اداری خواهند داشت.
درخواست ابطال رأی رد اظهارنامه و الزام به ثبت اختراع، در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد و از نظر شکلی قابل طرح است. مطالبه خسارت ناشی از ترک فعل دستگاه دولتی نیز طبق قانون مسئولیت مدنی و قانون دیوان عدالت اداری قابل پیگیری است، مشروط بر اینکه رابطه سببیت میان ترک فعل دستگاه و خسارت وارده اثبات شود. برای خسارت محرومیت استخدامی، اثبات این رابطه سببیت دشوارترین بخش پرونده است، زیرا باید ثابت شود که اگر اختراع بهموقع ثبت میشد، استخدام از طریق بنیاد نخبگان قطعی بود.
در خصوص نرخ تورم، دیوان عدالت اداری در احکام جبران خسارت، معمولاً خسارت تأخیر تأدیه را بر اساس شاخص بانک مرکزی محاسبه میکند و دولت از این محاسبه معاف نیست، هرچند رویه محاکم در این زمینه یکسان نیست.
واگذاری تعیین مبلغ خسارت به نظر قاضی بهتنهایی کافی نیست؛ باید در دادخواست مبنای محاسبه خسارت را مشخص کنید، مستنداتی مانند از دست رفتن فرصت استخدامی و زیان مادی مستقیم را ضمیمه کنید، و در صورت لزوم تقاضای ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین میزان خسارت را نیز در دادخواست درج کنید.
۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
کاملترین پاسخ
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
اصل طرح دعوا در دیوان قابل دفاع است، اما درباره خسارت استخدامی و نحوه مطالبه باید دقیقتر عمل کنید
در مورد ترک فعل و تاخیر اداری طبق تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری، اگر خسارت ناشی از تخلف در انجام وظیفه قانونی یا ترک فعل دستگاه دولتی باشد، خود دیوان صلاحیت رسیدگی به اصل خسارت و تعیین میزان آن را دارد.
قانون جدید حمایت از مالکیت صنعتی، تاریخ اظهارنامه را در احراز برخی حقوق اختراع مؤثر میداند و در عین حال اطلاعات اظهارنامه تا زمان مقرر قانون محرمانه است. بنابراین مستندات شما درباره تاریخ اظهارنامه و محرمانگی اهمیت اساسی دارد.
صرف وجود اختراع لزوما استخدام را تضمین نمیکند؛ باید ثابت کنید تاخیر اداری علت مؤثر محرومیت شما بوده است.
خسارت محرومیت از استخدام اصولا میتواند تحت عنوان خسارت مادی مطالبه شود، اما اثبات ضرر قطعی، رابطه سببیت و میزان خسارت ضروری است؛ صرف احتمال استخدام معمولا کافی نیست. قانون مسئولیت مدنی جبران خسارت مادی و معنوی ناشی از فعل یا تقصیر زیانبار را پذیرفته است.
ضمنا اگر ثابت شود اطلاعات محرمانه برخلاف قانون افشا شده، میتواند مبنای مسئولیت جداگانه باشد؛ قانون حمایت از مالکیت صنعتی نیز محرمانگی مستندات اظهارنامه را تصریح کرده است.
این نکته را باید در نظر بگیرید که صرف اینکه خسارت را «با نرخ تورم» مطالبه کنید، الزاما به معنای اعمال ماده ۵۲۲ ق آ د م نیست؛ آن ماده اساسا درباره دین و وجه رایج و شرایط خاص خسارت تاخیر تادیه است. بنابراین بهتر است خسارت اصلی را با مبنای نظر کارشناسی مطالبه کنید نه با عنوان خسارت تاخیر تادیه
بله، اصل طرح شکایت در دیوان قابل بررسی است؛ بهویژه نسبت به ترک فعل و تصمیمات اداره ثبت و دستگاههای دولتی. اما در بخش خسارت باید تفکیک کرد:
الزام به رسیدگی/ثبت اختراع و اعتراض به تصمیم اداری قابل طرح در دیوان است، مشروط به صلاحیت مرجع و مقررات خاص اختراعات محرمانه.
خسارت ناشی از ترک فعل، تاخیر یا افشای غیرمجاز نیز در صورت اثبات تخلف و رابطه مستقیم با خسارت، قابل مطالبه است.
محرومیت از استخدام قابل مطالبه است، ولی اثبات رابطه مستقیم بین عدم ثبت اختراع و از دست رفتن فرصت استخدام بسیار مهم و دشوار است.
خسارت این بخش خودکار با نرخ تورم محاسبه نمیشود و باید مبنای قانونی و نحوه محاسبه آن مشخص شود.
نکته مهم: طبق ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری، پس از احراز تخلف، تعیین میزان خسارت حسب مورد در صلاحیت دادگاه عمومی است؛ بنابراین بهتر است مبلغ خسارت را صرفا به «نظر مقام قضایی» واگذار نکنید و نوع و منشا هر خسارت و مبنای محاسبه آن را دقیقا مشخص کنید.
در ابتدا باید مشخص شود که دلیل عدم ثبت چیست و مطابق قانون حمایت از مالکیت صنعتی مراحل اعتراض به عدم ثبت اختراع را مطابق ماده ۲۳ این قانون در هیئت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی و مرجع صالح قضایی پیگیری نمود.
اگر موضوع خارج از چارچوب این قانون و تعلل مرجع ثبت باشد، میتوان بخشی از این خواسته را در دیوان عدالت اداری پیگیری نمود.
اما باید در نظر داشت که دیوان عدالت اداری مطابق قانون امکان صدور دستور به ثبت اختراع را ندارد
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
