خدمات
بنیاد وکلا

امکان اعمال خیارات قانونی و فسخ در عقد معاوضه

پرسیده شده ۵ ساعت پیش۱۱ پاسخ ثبت شده

با سلام و احترام، آیا در عقد معاوضه خیارات قانونی جریان دارند؟ لطفاً با استدلال حقوقی پاسخ دهید. در صورتی که در معاوضه یک قطعه باغ با زمین، ارزش یکی از عوضین تفاوت فاحشی با دیگری داشته و بسیار بالاتر باشد، وضعیت حقوقی به چه صورت خواهد بود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

بیشتر خیارات قانونی مانند خیار غبن در عقد معاوضه جاری هستند، اما خیارات مختص بیع مانند خیار مجلس، حیوان و تأخیر ثمن در آن راه ندارند. در صورت تفاوت فاحش ارزش، طرف متضرر در صورت بی‌اطلاعی از قیمت حق فسخ دارد، مگر اینکه حق فسخ ساقط شده باشد.

این حکم کلی است، اما شرایط دقیق قرارداد شما و اسقاط شدن یا نشدن خیارات نتیجه را تغییر می‌دهد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان فسخ معاوضه به دلیل اختلاف فاحش قیمت

عقد معاوضه با وجود اختلاف فاحش ارزش دو ملک صحیح است، اما خیارات مختص بیع مانند مجلس، حیوان و تأخیر ثمن در آن اعمال نمی‌شود. با این حال خیار غبن در معاوضه وجود دارد و چنانچه تفاوت قیمت عرفاً غیرقابل مسامحه باشد، طرف متضرر می‌تواند قرارداد را فسخ کند. اعمال این حق فسخ مشروط به این است که فرد هنگام معامله به این تفاوت قیمت جاهل بوده باشد و در متن قرارداد نیز خیارات قانونی ساقط نشده باشند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

انتخاب هوش مصنوعی

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام. کلیه خیارات ممکن است در معاوضه وجود داشته باشد به جز خیار حیوان ،خیار مجلس ، خیار تاخیر ثمن که مختص بیع است زیرا وفق ماده ۴۶۵ قانون مدنی در معاوضه احکام خاصه بیع جاری نیست . حسب ماده ۴۱۶ قانون مدنی که مقرر می دارد:

«هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می‌تواند معامله را فسخ کند.»

همچنین مطابق ماده ۴۱۷ قانون مدنی:

«غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد.»

بنابراین، اگر در معاوضه یک قطعه باغ با یک قطعه زمین، ارزش واقعی هرکدام به‌مراتب بیشتر باشد، چنانچه یکی از طرفین از این تفاوت ارزش بی‌اطلاع بوده و تفاوت مزبور عرفاً غیرقابل مسامحه باشد، طرف مغبون اصولاً حق فسخ قرارداد را خواهد داشت

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۴ نظر)

بله ولی نه همه خیارات خیار مجلس حیوان و تأخیر ثمن در معاوضه نیستند اما خیار غبن جاری است پس تفاوت فاحش ارزش عوضین به طرف مغبون حق فسخ می‌دهد مگر اینکه ساقط شده باشد

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۹ نظر)

سلام
مطابق ماده 465 قانون مدنی احکام خاصه بیع در و معاوضه جاری نمی شود اما خیار غبن در معاوضه جاری است، به استناد خیار غبن فسخ نماید

رفیقه بهروز گبلو

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام
بله، مطابق ماده ۴۵۶ قانون مدنی، خیارات قانونی از جمله خیار غبن در عقد معاوضه نیز جاری است؛ هرچند خیارات مختص بیع مانند خیار مجلس و حیوان اصولاً در معاوضه وجود ندارند.
بنابراین معاوضه باغ با زمین، حتی با وجود اختلاف فاحش ارزش، صحیح است؛ اما شخص متضرر در صورت اثبات جهل به غبن و فاحش بودن اختلاف، می‌تواند به استناد خیار غبن معامله را فسخ کند

نمایش ۷ پاسخ دیگر وکلا

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

بله، در عقد معاوضه اصولاً خیارات قانونی مانند خیار عیب، تدلیس، تخلف وصف و تبعض صفقه قابل اعمال هستند؛ اما خیار غبن محل بحث است، چون مقررات خیار غبن در قانون مدنی ناظر به بیع است و تسری آن به معاوضه نیازمند بررسی شرایط قرارداد و قواعد عمومی معاملات است.
اگر باغی با زمینی معاوضه شده و ارزش یکی از آن‌ها به‌طور فاحش بیشتر باشد، صرف اختلاف قیمت باعث بطلان یا فسخ خودکار معامله نمی‌شود. اگر بتوان غبن را بر اساس شرایط قرارداد و قواعد قابل اعمال اثبات کرد، امکان طرح ادعای فسخ وجود دارد؛ به‌خصوص اگر طرف مقابل از ارزش واقعی عوضین آگاه نبوده باشد.
بنابراین باید متن قرارداد، شروط اسقاط خیارات و نحوه توافق طرفین بررسی شود. صرف کارشناسی و اثبات اختلاف قیمت، به‌تنهایی برای فسخ معاوضه کافی نیست.

الهه دریائی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

با سلام .بله؛ مطابق مواد ۴۵۶ و ۴۵۷ قانون مدنی، خیاراتی مانند غبن، عیب و تدلیس در عقد معاوضه نیز جریان دارند.
بنابراین، اگر ارزش باغ به‌طور فاحش بیشتر از زمین باشد و طرف مغبون هنگام معامله از این اختلاف آگاه نبوده باشد، مطابق مواد ۴۱۶ تا ۴۲۰ قانون مدنی، حق فسخ به استناد خیار غبن فاحش را خواهد داشت.
البته اختلاف قیمت به‌تنهایی موجب بطلان معاوضه نیست؛ بلکه در صورت احراز شرایط قانونی، موجب حق فسخ است.

امین ابراهیم زاده

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

سلام و ادب؛
بله به استثنای خیارات مختص عقد بیع(حیوان-مجلس-تأخیر ثمن) سایر خیارات در عقد معاوضه موجود است.(البته که به شرط عدم اسقاط)..در ما نحن فیه میشه از خیار غبن استفاده کرد.

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۷ نظر)

در عقد معاوضه نیز اصل بر جریان خیارات قانونی است. به موجب ماده ۴۵۶ قانون مدنی، خیارات در معاملات لازم وجود دارند، به‌جز خیارات مجلس، حیوان و تأخیر ثمن که مختص بیع هستند.
بنابراین، اگر ارزش باغ به‌مراتب بیشتر از زمین باشد، این اختلاف به‌تنهایی موجب بطلان معامله نیست؛ اما چنانچه یکی از طرفین هنگام معامله از ارزش واقعی اموال بی‌اطلاع بوده و دچار غبن فاحش شده باشد، مطابق مواد ۴۱۶ و ۴۱۷ قانون مدنی حق فسخ معامله را خواهد داشت.
در مقابل، اگر طرفین با اطلاع از اختلاف قیمت اقدام به معاوضه کرده باشند، صرف تفاوت ارزش، حق فسخ ایجاد نمی‌کند. همچنین شرط اسقاط خیار غبن در قرارداد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

علیرضا حاتمی نژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۵ نظر)

درود تمام خیارات در عقد معاوضه راه ندارد ولی خیاری مثل غبن راه دارد و با استناد به همین خیار امکان فسخ معامله وجود دارد

زهراء آرین یکتا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

درود
بله خیارات قانونی اساساً در عقد معاوضه نیز جاری هستند. زیرا معاوضه از عقود لازم است و مطابق ماده ۴۵۶ قانون مدنی، تمام خیارات در معاملات لازم قابل اعمال‌اند، مگر خیار مجلس، حیوان و تأخیر ثمن که اختصاص به بیع دارند.
در عقد معاوضه، تفاوت فاحش ارزش باغ و زمین به‌تنهایی موجب بطلان قرارداد نیست؛ اما در صورت تحقق شرایط قانونی غبن، طرف زیان‌دیده حق فسخ معامله را خواهد داشت.

صمد محمدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

سلام و درود
بله، خیارات قانونی از جمله خیار غبن، تدلیس و عیب اصولاً در عقد معاوضه نیز جاری هستند.
مطابق مواد ۴۱۶ و ۴۱۷ قانون مدنی، اگر تفاوت ارزش دو عوض فاحش باشد و طرف مغبون هنگام معامله از آن آگاه نباشد، حق فسخ به استناد خیار غبن دارد.
صرف اختلاف قیمت موجب بطلان معاوضه نیست، بلکه می‌تواند موجب حق فسخ باشد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری۵٫۰(۱ نظر)