موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
اعتبار امر مختوم و تجدید دعوای مشابه پس از صدور رأی قطعی چه حکمی دارد؟
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۳۲ پاسخ ثبت شده
پس از صدور رأی قطعی در شعبهٔ ۵ دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل (طبق مادهٔ ۳۶۵)، شخص محکومعلیه پس از سه ماه همان دعوا را با همان طرفین و با عنوان اثبات بیع، مطالبهٔ خسارت دادرسی در دادگاه شورای حل اختلاف شهرستان گرمی مطرح کرده است. دادگاه مذکور پس از چند جلسه، این دعوا را رد کرده؛ اما با استناد به مادهٔ ۱۹۷، مهلت بیستروزه برای تجدیدنظرخواهی داده است. محکومعلیه مجدداً در شعبهٔ ۱۸ دادگاه تجدیدنظر اردبیل اعتراض کرده است. موضوع دعوا فروش زمینهای کشاورزی است که از میان ده وارث، تنها یک نفر اثر انگشت و دو نفر امضا زدهاند و بقیه هیچگونه رضایتی ابراز نکردهاند. آیا دادگاه تجدیدنظر مجدداً رأی به نفع طرفی که پیشتر رأی قطعی گرفته صادر خواهد کرد؟
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
اگر دعوای جدید همان موضوع، خواسته، سبب و طرفینِ پرونده قبلی را داشته باشد و رأی قبلی به صورت ماهوی صادر شده باشد، مشمول اعتبار امر مختومه است و رد میشود. شما باید وجود رأی قطعی قبلی و ایراد امر مختوم را به دادگاه تجدیدنظر اعلام کنید.
این نتیجه بستگی به این دارد که خواسته و سبب دعوای جدید دقیقا با پرونده قبلی یکسان باشد یا خیر.
زهرا فرجوکیل پایه یک مرکز وکلای قوهقضاییه·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
رد دعوای مجدد با ایراد اعتبار امر مختوم
اگر دعوای طرحشده از نظر موضوع، خواسته، سبب و اصحاب دعوا کاملا با پرونده قبلی یکی باشد و رأی قبلی به صورت شکلی صادر نشده و وارد ماهیت شده باشد، مشمول اعتبار امر مختومه خواهد بود. در این وضعیت، دادگاه تجدیدنظر رأی رد دعوا را تایید میکند. شما باید وجود رأی قطعی قبلی را به شعبه رسیدگیکننده اطلاع دهید و به آن استناد کنید. همچنین درباره زمینه توافق، معامله صرفا نسبت به سهم وراثی که رضایت داده یا امضا کردهاند قابل بررسی و استناد است.
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
۳۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
پاسخ برتر۲ ماه پیش
کاربر بنیاد وکلا
سلام اگر دعوا همان دعوای قبلی با همان طرفین و همان موضوع باشد دادگاه تجدیدنظر رای رد دعوا را تایید میکند و رای قطعی قبلی تغییر نخواهد کرد. همچنین فروش فقط نسبت به سهم وراثی که رضایت یا امضا دادهاند قابل استناد است.
درود بر شما؛
با فرض وحدت اصحاب دعوا، وحدت خواسته و وحدت سبب، طرح مجدد همان دعوا پس از صدور حکم قطعی، مشمول اعتبار امر مختومه است و قابلیت استماع ندارد. رای قطعی دادگاه تجدیدنظر وفق ماده ۳۶۵ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، قطعی و لازمالاتباع است و تجدید دعوای مشابه با ایراد اعتبار امر قضاوتشده مواجه خواهد شد. استناد دادگاه بدوی به ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی در صدور حکم رد دعوا، مانع حق تجدیدنظرخواهی نیست، اما دادگاه تجدیدنظر در صورت احراز تحقق شرایط اعتبار امر مختوم، اصولا رای را تایید خواهد کرد.
در خصوص معامله نیز اگر ملک مشاع متعلق به ده وارث بوده و فقط یک نفر اثر انگشت و دو نفر امضا کرده باشند، معامله صرفا نسبت به سهم امضاکنندگان قابل بررسی است و نسبت به سهام سایر وراث، بدون اذن یا تنفیذ آنان، نافذ نیست؛ مستندا به مواد ۲۴۷، ۲۴۸، ۲۵۳ و ۵۸۱ قانون مدنی.
پاسخ قطعی منوط به بررسی دادخواست نخست و دوم، منطوق و اسباب رای قطعی، و احراز کامل وحدت سهگانه دعوا است؛ زیرا هرگونه تفاوت در سبب یا خواسته میتواند در تشخیص اعتبار امر مختوم مؤثر باشد.
با توضیحی که دادهاید، اصل بر این است که **دعوی مجدد با همان اصحاب دعوا، همان موضوع و همان سبب، پس از صدور رای قطعی قابل رسیدگی ماهوی نیست** و میتوان ایراد **اعتبار امر مختومه** را مطرح کرد.
اما چون این بار عنوان دعوا «اثبات بیع» ذکر شده، دادگاه بررسی میکند که آیا واقعا همان دعوای قبلی با تغییر عنوان است یا موضوع و سبب جدیدی دارد.
در مورد فروش ملک موروثی نیز اگر فقط یک وارث امضا یا اثر انگشت داده باشد، اصل بر این است که او فقط نسبت به **سهم خود** اختیار انتقال دارد و انتقال کل ملک بدون رضایت سایر وراث نسبت به سهم آنان نافذ نیست.
در مرحله تجدیدنظر، صرف طرح اعتراض باعث تغییر رای قبلی نمیشود؛ دادگاه باید جهات قانونی نقض رای را احراز کند. اگر رای قبلی قطعی بوده و دعوای جدید تکرار همان موضوع باشد، احتمال رد دعوا به علت اعتبار امر مختومه زیاد است.
مستندات: ماده ۸۴ بند ۶ و ماده ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی (ایراد امر مختومه)، ماده ۲۴۷ قانون مدنی (معامله نسبت به مال غیر بدون اجازه مالک).
با توجه به اصل اعتبار امر قضاوت شده (ماده ۳۶۵)، دادگاه تجدیدنظر باید قرار رد دعوا را صادر کند، زیرا حکم قطعی در این موضوع صادر شده و طرفین و مورد دعوا یکسان است. طرح مجدد دعوا با عنوان اثبات بیع و خسارت، نمیتواند از شمول این اصل خارج شود. ضعف ظاهری در امضای برخی وراث، خود یکی از دلایل اثبات عدم صحت بیع بوده که قبلا بررسی شده است. بنابراین شعبۀ ۱۸ دادگاه تجدیدنظر نیز نمیتواند برخلاف رای قطعی سابق اقدام کند. برای اثبات این امر، حتما به رای قطعی شعبه ۵ استناد کنید و خواهان را به اصل اعتبار امر مختومه ارجاع دهید. در غیر این صورت، با شکایت به دیوان عالی کشور، رای جدید قابل نقض خواهد بود.
باسلام
درباره موضوع فروش زمین کشاورزی نیز، اگر ملک مشاع بوده و فقط برخی از ورثه معامله را امضا یا اثر انگشت زدهاند، اصل بر این است که هر وارث فقط نسبت به سهم خود اختیار انتقال دارد، مگر اینکه از سایر ورثه وکالت یا اختیار قانونی برای انتقال سهم آنان داشته باشد. بنابراین، صرف امضا یا اثر انگشت چند نفر از ورثه، به خودی خود به معنای انتقال سهم سایر ورثه نیست.
با سلام و احترام
با توجه به صدور رای قطعی قبلی در دادگاه تجدیدنظر، این دعوا به دلیل اعتبار امر مختومه و عدم تغییر در موضوع و طرفین، از نظر قانونی مردود است و نباید مجددا رسیدگی شود. همچنین فقدان امضای سایر ورثه در مورد زمینهای مشاع، باعث عدم مالکیت کامل خریدار و ابطال بیع در مورد سهم سایر ورثه میشود. بنابراین به احتمال بسیار زیاد، دادگاه تجدیدنظر مجددا رای به نفع طرفی که رای قطعی دارد صادر خواهد کرد و اعتراض جدید را رد مینماید.
....اگر دعوای جدید همان اصحاب دعوا، موضوع و سبب دعوای قبلی را داشته باشد، با توجه به قطعیت رای سابق، ایراد "اعتبار امر مختومه" قابل طرح است و اصولا نباید دوباره ماهوی رسیدگی شود.
صرف ارجاع پرونده به تجدیدنظر به معنای صدور رای مجدد به نفع طرف مقابل نیست.اما اگر دعوای جدید واقعا عنوان یا سبب متفاوتی داشته باشد، نتیجه قابل پیشبینی نیست و باید "دو رای و دادخواست جدید" دقیقا مقایسه شود.
اگر دعوای جدید از حیث طرفین، خواسته و سبب دعوا همان دعوایی باشد که قبلا با رای قطعی مختومه شده است، اصل اعتبار امر مختومه مانع رسیدگی مجدد است و اصولا نباید رایی برخلاف رای قطعی سابق صادر شود.
با این حال، اینکه دادگاه تجدیدنظر چه تصمیمی بگیرد، به این بستگی دارد که آیا دعوای دوم واقعا همان دعوای قبلی بوده یا از نظر خواسته یا سبب دعوا تفاوت مؤثری داشته است. بدون بررسی پرونده، پیشبینی نتیجه قطعی ممکن نیست
محمدمهدی قنبری
۲ ماه پیش
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوهقضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
سلام
احتمالا بله؛ اگر دعوای جدید از نظر اصحاب دعوا، موضوع و سبب همان دعوای قبلی باشد، مشمول اعتبار امر مختومه است و باید قرار رد دعوا صادر شود.
اما صرف صدور رای قبلی، نتیجه را قطعی تضمین نمیکند؛ تشخیص وحدت دعوا و اعتبار امضاها با دادگاه است. امضای یک یا دو وارث نیز اصولا فقط نسبت به سهم خودشان اثر دارد و بدون تنفیذ سایر وراث، معامله نسبت به سهم آنان نافذ نیست.
اگر دعوای دوم واقعا همان دعوای سابق با همان اصحاب دعوا و همان موضوع و سبب باشد، رای قطعی قبلی برای دادگاه لازمالاتباع است و اصولا نباید دوباره وارد ماهیت شود؛ میتوان ایراد اعتبار امر مختومه را مطرح کرد. صرف اینکه در دعوای جدید عنوان «اثبات بیع» گذاشته شده، مانع این ایراد نیست.
البته اگر موضوع یا سبب دعوای دوم واقعا متفاوت باشد، نتیجه میتواند فرق کند.
باسلام
در فروش زمین کشاورزی مشاع، هر یک از ورثه اصولا فقط نسبت به سهم خود اختیار انتقال دارد، مگر اینکه از سایر ورثه وکالت یا اختیار قانونی داشته باشد. بنابراین، امضا یا اثر انگشت برخی ورثه بهتنهایی موجب انتقال سهم سایر ورثه نمیشود.
با سلام
اگر همان دعوا با همان طرفین، همان خواسته و همان سبب قبلا با رای قطعی رسیدگی شده باشد، اصل بر اعتبار امر مختومه است و معمولا دادگاه تجدیدنظر رای رد دعوا را تایید میکند.
صرف ثبت تجدیدنظرخواهی به معنای تغییر نتیجه نیست.
سلام
در صورتیکه دعوی اولیه بصورت شکلی رد نشده باشد و ماهوی رسیدگی شده باشد و در دعوی جدید اصحاب دعوی و موضوع و خواسته یکسان باشد اعتبار امر مختومه مشمول میشود در غیر اینصورت رسیدگی و تصمیم گیری می شود
اگر موضوع دعوا دوم که مطرح شده همان موضوع رای دادگاه بدوی باشد مشمول امر مختوم است و قرار عدم استماع میخورد ولی در صورت طرح دعوا از جهت دیگر میتواند از شمول امر مختوم خارج باشد و قابل رسیدگی جدید
اگر تمام شرایط اعتبار امر مختوم رعایت شده باشد نمی تواند مجددا در همان موضوع و طرفین واحد در دعوای ثابت رای صادر کند. فقط شما باید این امر را به اطلاع مرجع رسیدگی برسانید.
