لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
دو سؤال دارم:
سؤال اول: مالی را وقف کردهام و حق انتفاع از آن را دارم. آیا میتوان بخشی از این حق انتفاع را پس از فوتم به همسرم منتقل کنم؟ منظورم خود مال موقوف نیست، بلکه همان حق بهرهبرداری است که دارم.
سؤال دوم: اگر انتقال حق انتفاع امکانپذیر باشد، آیا میتوان شرط کرد که این حق فقط در صورت ادامهٔ رابطهٔ زوجیت تا زمان فوت به همسر برسد؟ یعنی اگر پیش از فوت جدا شدیم، این حق به او نرسد.
تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست
این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخهای وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.
حق انتفاعی که واقف برای خود در وقف شرط کرده، قائم به شخص اوست و قابل انتقال ارادی به دیگری پس از فوت نیست؛ با فوت واقف این حق زائل میشود و به ورثه یا هر شخص دیگری منتقل نمیشود، مگر آنکه در اصل سند وقف چنین حقی صریحاً برای شخص معین یا اشخاص معین پیشبینی شده باشد.
طبق قانون مدنی، وقف عقدی است که با تمام شرایط آن واقع شده و واقف دیگر نمیتواند یکجانبه حقوق موقوفعلیهم یا شرایط وقف را تغییر دهد، مگر اینکه در متن وقفنامه این اختیار صریحاً برای واقف پیشبینی شده باشد.
اگر وقفنامهٔ شما چنین اختیاری دارد، میتوان با اصلاح یا تکمیل سند وقف نزد سردفتر، حق انتفاع را برای همسری که تا زمان فوت رابطهٔ زوجیت با شما داشته باشد، شرط کرد. در غیر این صورت، این انتقال از طریق وصیت نیز محدود به ثلث ترکه است و موضوع حق انتفاع وقف را شامل نمیشود.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
اصل بر این است که حق انتفاع شخصی، با فوت منتفع بهعنوان ترکه منتقل نمیشود؛ بنابراین اگر حق شما «عمری» و قائم به شخص شما باشد، نمیتوانید صرفا با وصیت، ادامه آن را پس از فوت به همسر منتقل کنید. اما اگر از ابتدا در وقفنامه، حق انتفاع همسر بهعنوان منتفع بعدی یا تبعی، با رعایت شرایط قانونی پیشبینی شود، امکان استدلال متفاوت است؛ مواد ۴۱، ۴۵ و ۵۴ قانون مدنی تعیینکنندهاند.
در فرض وقف نیز باید وقفنامه دقیقا بررسی شود؛ زیرا مطابق مواد ۵۵ و ۶۱ قانون مدنی، پس از تحقق صحیح وقف و قبض، واقف اصولا حق تغییر در موقوفعلیهم و ساختار وقف را ندارد و ماده ۷۲ نیز وقف بر نفس را، اعم از زمان حیات و بعد از فوت، باطل اعلام کرده است.
شرط «بقای زوجیت تا زمان فوت» فینفسه قابل طراحی است، مشروط به اینکه با مفاد وقفنامه، قصد واقف، شرایط موقوفعلیهم و ماهیت حق انتفاع تعارض نداشته باشد؛ اما تنظیم آن بهصورت وصیت یا انتقال ساده حق موجود، میتواند با ایراد جدی مواجه شود.
راهکار دقیق، بررسی متن وقفنامه و تعیین این است که حق فعلی شما «حق انتفاع عمری»، «تولیت»، یا «سهم از منافع موقوفه» است؛ زیرا نحوه تنظیم شرط بقای زوجیت و اعتبار انتقال پس از فوت در هرکدام متفاوت خواهد بود.
پروندهی شما جزئیات خودش را دارد؛ با یک وکیل وقف صحبت کنید
پاسخهای این صفحه کلی هستند و برای آشنایی نوشته شدهاند. ۳٬۱۳۶ وکیل با تخصص در این حوزه در بنیاد وکلا عضو هستند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
اصل بر این نیست که حق انتفاع شخصی شما پس از فوت مثل یک مال به همسر منتقل شود. حق انتفاع تابع مفاد سند ایجادکننده آن است؛ قانون مدنی عمری/رقبی را حق انتفاعی میداند که برای شخص یا اشخاص معین برقرار میشود (مواد ۴۰ تا ۴۵). بنابراین اگر سند وقف یا قرارداد، حق انتفاع شما را قابل استمرار برای شخص دیگری نکرده باشد، صرفا با وصیت نمیتوان آن را بعد از فوت به همسر منتقل کرد.
اما میتوان از ابتدا، در چارچوب سند و با رعایت مقررات وقف، حق انتفاع همسر را بهصورت مشروط طراحی کرد؛ مثلا مقرر شود پس از فوت شما، همسر در صورت باقیبودن زوجیت تا زمان فوت شما، منتفع باشد. ماده ۴۵ قانون مدنی نیز امکان برقراری حق انتفاع تبعی برای اشخاص دیگر را پیشبینی کرده است. بنابراین شرط «بقای زوجیت تا زمان فوت» در اصل قابل تصور است، ولی اعتبار نهایی آن به متن وقفنامه و نوع حق انتفاع شما بستگی دارد.
نکته مهم اینکه اگر حق انتفاع فعلی شما ناشی از وقفنامهای است که خودتان واقف آن بودهاید، موضوع حساستر است؛ چون پس از تحقق وقف و قبض، واقف اصولا نمیتواند در موقوفعلیهم یا مفاد وقف تغییر ایجاد کند .
اصل بر این هست که حق انتفاع شخصی با فوت منتفع بهعنوان ترکه منتقل نمیشه
بنابراین اگر حق شما عمری و قائم به شخص خودتون باشه نمیتونید صرفا با وصیت ادامه آن رو پس از فوت به همسر منتقل کنید
اما اگر از ابتدا در وقفنامه حق انتفاع همسر بهعنوان منتفع بعدی یا تبعی با رعایت شرایط قانونی پیشبینی بشه امکان استدلال متفاوت هست
مواد ۴۱ ۴۵ و ۵۴ قانون مدنی تعیینکنندهان
در فرض وقف هم باید وقفنامه دقیقا بررسی بشه چون مطابق مواد ۵۵ و ۶۱ قانون مدنی پس از تحقق صحیح وقف و قبض واقف اصولا حق تغییر در موقوفعلیهم و ساختار وقف رو نداره
ماده ۷۲ هم وقف بر نفس رو اعم از زمان حیات و بعد از فوت باطل اعلام کرده
شرط بقای زوجیت تا زمان فوت فینفسه قابل طراحی هست مشروط به اینکه با مفاد وقفنامه قصد واقف شرایط موقوفعلیهم و ماهیت حق انتفاع تعارض نداشته باشه
اما تنظیم آن بهصورت وصیت یا انتقال ساده حق موجود میتونه با ایراد جدی مواجه بشه
راهکار دقیق بررسی متن وقفنامه و تعیین این هست که حق فعلی شما حق انتفاع عمری تولیت یا سهم از منافع موقوفه هست چون نحوه تنظیم شرط به این بستگی داره
اگر حق استفاده شما از موقوفه در خود وقفنامه برای شما قرار داده شده باشد شما نمیتوانید بعد از فوتتان آن را مثل یک مال به همسرتان منتقل کنید مگر اینکه از ابتدا در وقفنامه برای همسرتان هم حقی پیش بینی شده باشد اگر حق انتفاع شما یک حق مستقل و قابل انتقال باشد میتوان درباره انتقال آن به همسر توافق کرد و حتی شرط کرد که فقط در صورت ادامه زوجیت تا زمان فوت شما برقرار شود و با طلاق قبل از فوت این حق به او نرسد البته باید متن وقفنامه و نوع دقیق حق بررسی شود چون در وقف حدود حق موقوف علیهم تابع مفاد وقفنامه است
شرایط قراردادی که به سبب آن دارای حق انتفاع شده اید باید بررسی شود. حق انتفاع علی الاصول قابل انتقال است اما از آن جهت که در عرف معمول به صورت مجانی و قائم به شخصیت منتقل الیه موضوع قرارداد میشود رایج شده است که گفته میشود : علی الاصول قابل انتقال نیست. اما دقیق تر آن است که حق انتفاع اصولا قابل انتقال است چون حق مالی است اما در ظاهر و به سبب غلبه عرفی مجانی و غیر قابل انتقال و قائم به شخص است.
۱. اصل بر این است که حق انتفاع شخصی، قابل انتقال به دیگری نیست؛ مگر اینکه در وقفنامه یا مقررات وقف، حق انتقال یا واگذاری آن پیشبینی شده باشد. بنابراین باید متن وقفنامه بررسی شود.
۲. اگر حق انتفاع قائم به شخص و غیرقابل انتقال باشد، نمیتوان آن را با وصیت به همسر منتقل کرد. اما اگر قابلیت انتقال داشته باشد، میتوان درباره انتقال آن شرط و مدت تعیین کرد؛ از جمله اینکه انتقال در صورت استمرار زوجیت تا زمان فوت محقق شود، مشروط به اینکه با مفاد وقفنامه و قانون تعارض نداشته باشد.
باسلام
اگر حق شما ناشی از وقف باشد، باید دید در وقفنامه شما به عنوان موقوفعلیه تعیین شدهاید یا مثلا حق انتفاع شما تا پایان عمرتان برقرار شده است.
در وقف، اصل بر این است که عین مال حبس و منافع آن تسبیل میشود (ماده ۵۵ قانون مدنی). همچنین واقف میتواند نحوه تقسیم منافع میان موقوفعلیهم را تعیین کند.
اصل بر این است که حق انتفاع، جز با اجازه واقف و مفاد وقفنامه قابل انتقال نیست.
در صورت امکان انتقال، میتوان آن را برای پس از فوت و مشروط به استمرار زوجیت تا زمان فوت تعیین کرد.
در صورت طلاق پیش از فوت، شرط محقق نشده و حقی برای همسر ایجاد نمیشود.
انتقال حق انتفاع بستکی به شرایط و مبنای ایجاداین حق دارد و تحت شرایطی قابل انتقال است
امکان ایجاد محدودیت در انتقال هم وجود دارد
در مورد وقف باید در ابتدا به این مورد تصریح میشد که در صورت فوت متنوع این حق به شکل عمری تا فوت برای همسر متوفی قرار بگیرد. اما وقتی این امر تصریح تصریح نشده شما نمیتوانید حق انتفاع را انتقال دهید. درضمن حق انتفاعی که در وقف برای خود شرط کرده اید قائم به شخص شما و غیر قابل انتقال است
سؤال اول: اگر حق بهرهبرداری شما ناشی از وقف و در وقفنامه برای شخص شما مقرر شده باشد، اصولا قائم به شخص است و پس از فوت، تابع ترتیب مقرر در وقفنامه خواهد بود؛ بنابراین نمیتوانید حق انتفاع آتی از موقوفه را به همسر منتقل یا وصیت کنید. وقف پس از صحت و قبض لازم است و تغییر موقوفعلیهم ممکن نیست . اما منافع بالفعل و سهمی که پیش از فوت شما حاصل و مستقر شده، قابل تصرف و وصیت در حدود ثلث است .
سؤال دوم: چون اصل واگذاری حق بهرهبرداری پس از فوت، خارج از اختیار موقوفعلیه است، شرط رسیدن آن به همسر فقط در صورت بقای زوجیت نیز مؤثر نیست. این شرط فقط هنگامی قابل پیشبینی است که خود واقف در متن وقفنامه، همسر را با وصف «زوجه دائم در زمان فوت منتفع» موقوفعلیه یا ذیحق قرار داده باشد؛ مشروط به اینکه مفاد وقفنامه و ترتیبات بطون با آن تعارض نداشت
اگر حق انتفاع شخصی و قابل انتقال باشد، اصل امکان واگذاری آن باید از سند ایجاد حق و شرایط وقف احراز شود؛ زیرا در وقف، منافع تابع مفاد وقفنامه است. همچنین میتوان از ابتدا برای انتقال یا استمرار حق، شرطی مانند بقای زوجیت تعیین کرد؛ اما اعتبار آن وابسته به مفاد سند و نوع حق انتفاع است.
با احترام
کاربر گرامی پیرو سوال شما در حق انتفاع اصل بر این است که قائم به شخص میباشد و بعد از فوت شما این حق ساقط میگردد مگر اینکه قبل از وقف بر مال نسبت به این موضوع اشاره شده باشد
بر اساس قوانین، شما به عنوان واقف، پس از انجام وق، مالکیت عین مال را از دست میدهید و مالک اصلی دیگر شما نیستید حتی اگر حق استفاده از آن خودان باشد بنابر این ماهیت حقی که برای خود نگه داشته اید حق انتفاع عمری است یعنی شما تا زمان فوت فقط حق استفاده از آن مال را دارید نه مالکیت آنرا. در نتیجه این حق انتفاع یک حق شخصی و قائم به شخص شما است به این معنا که با فوت شما این حق از بین میرود و چیزی باقی نمیماند که قابل انتقال چه به ارث و چه به صلح، به همسرتان باشد اصل مال نیز به موقوف الیهم باز میگردد و جزو اموال و ترکه ی شما نیست که بتوانید در آن تصرف کنید
خیر، حق انتفاع از مال موقوفه، قائم به شخص است و قابل انتقال به غیر نیست (مگر در موارد استثنایی که در وقفنامه تصریح شده باشد)؛ پس شرط مذکور نیز فاقد اعتبار است.
بله میتوان حق انتفاع از مال را منتقل کرد ولی اینکه بعد از مرگ نیز ت۱میم گرفته باشید خیر چون این حق به وراث منتقل میگردد
حق انتفاع عمری قائم به شخص شماست و با وصیت به همسر منتقل نمیشود؛ مگر آنکه در وقفنامه از ابتدا نام همسر بهعنوان منتفع بعدی قید شده باشد.
برای هرگونه تغییر یا شرطگذاری مانند بقای زوجیت، باید نوع دقیق حق شما و متن وقفنامه توسط وکیل بررسی شود تا با مواد قانون مدنی در تضاد نباشد.
در این خصوص پیشنهاد میکنم از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.
بله حق. ق والی شما قابل انتقال به همسرتان و شروط آن طبق توافق شما می باشد.
هیچکدام از این پاسخها دقیقاً پروندهٔ شما نبود؟
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
