پس از اقاله قرارداد فروش ملک مشاع، آیا سهم فروشنده به تصرف وی باز می‌گردد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۷ پاسخ ثبت شده

منزلی بین زوج و زوجه مشترک است (۴ دانگ متعلق به زوج و ۲ دانگ متعلق به زوجه). زوجه سهم خود را طی مبایعه‌نامه‌ای به مادرش فروخت و در مبایعه‌نامه قید شد که ملک به تصرف مادر درآمده است. پس از سه ماه، زوجه و مادر توافق به اقاله کردند. با توجه به اینکه اثر اقاله صرفاً نسبت به طرفین قرارداد است، آیا تصرف مجدد زوجه در سهم خود منوط به اجازه زوج است؟ آیا زوجه پس از اقاله می‌تواند مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف مادر را بنماید؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اکثر وکلا معتقدند با اقاله، مالکیت دو دانگ زوجه به او بازمی‌گردد و برای این بازگشت مالکیت نیازی به اجازه زوج نیست؛ اما درباره تصرف مادی در ملک مشاع و امکان مطالبه اجرت‌المثل از مادر اختلاف نظر جدی وجود دارد، برخی آن را ممکن و برخی غیرممکن می‌دانند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

با اقاله قرارداد، دو دانگ سهم زوجه به وضعیت پیش از معامله بازمی‌گردد و بیشتر وکلا معتقدند برای بازگشت مالکیت و تصرف در سهم خودش نیازی به اجازه زوج نیست، هرچند نحوه تصرف مادی در ملک مشاع باید با حقوق شریک دیگر سازگار باشد. درباره مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف مادر اختلاف نظر جدی است؛ برخی می‌گویند چون اثر اقاله فقط نسبت به آینده است و تصرف مادر در دوران مالکیت خودش بوده، اجرت‌المثلی قابل مطالبه نیست. در مقابل برخی دیگر می‌گویند اگر ثابت شود مادر بدون اذن در سهم زوجه تصرف کرده یا پس از اقاله همچنان بدون اذن در ملک مانده، مطالبه اجرت‌المثل ممکن است. وجود یا عدم شرط صرف‌نظر از اجرت در توافق‌نامه اقاله نیز در نتیجه مؤثر است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مسعود زمانیان

مسعود زمانیان

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۱۵۱ نظر)

بله، پس از اقاله، زوجه مالک ۲ دانگ خود است، اما این مالکیت به‌تنهایی مجوز تصرف مادی در کل ملک مشاع بدون رعایت حق زوج نیست؛ طبق مواد ۵۷۱، ۵۸۱ و ۵۸۲ قانون مدنی، تصرف در مال مشاع بدون اذن سایر شریک می‌تواند موجب مسئولیت باشد. اما درباره اجرت‌المثل مادر: از تاریخ بیع تا اقاله، منافع ملک اصولا تابع آثار عقد و ماده ۲۸۷ قانون مدنی است؛ بنابراین نمی‌توان صرفا به دلیل اقاله، تمام آن مدت را اجرت‌المثل محسوب کرد. برای بعد از اقاله، اگر مادر بدون اذن زوجه و در سهم او متصرف بوده باشد، مطالبه اجرت‌المثل قابل طرح است و باید مدت و میزان تصرف اثبات شود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام اقاله معامله بین مادر و زوجه باعث بازگشت سهم ۲ دانگ به زوجه میشود و برای تصرف در سهم خودش نیاز به اجازه زوج ندارد اما چون ملک مشاع است تصرف مادی زوجه نباید موجب مزاحمت یا تضییع حق زوج شود درباره اجرت المثل نیز زوجه میتواند نسبت به مدت تصرف مادر مطالبه کند به شرط اثبات عدم اذن مجانی و استحقاق اجرت و اقاله به خودی خود مانع مطالبه اجرت ایام تصرف نیست

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

در یک عبارت ساده اغاله یعنی طرفین معامله را با توافق به هم بزنند همانطور که فسخ گذشته ی قهقرایی ندارد اغاله هم همینطور است یعنی آثار آن نسبت به آینده است در نتیجه زوجه نمیتواند از مادر اجرت المثل مطالبه کند ضمنا با اغاله سهم زوجه به وی برمیگردد و زوجه نیازی به کسب اجازه از زوج در تصرف ندارد

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

زوجه مالک دو دانگ از ملک است، چرا باید برای تصرف در ملک خود از زوج اجازه بگیرد؟
مادر پس از خرید دو دانگ مالک آن دو دانگ شده، چرا مالک باید بابت استفاده و تصرف ملک خود به فرد دیگری اجرت المثل بپردازد؟

نمایش ۲۳ پاسخ دیگر وکلا
میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام مالکیت ۲ دانگ به مادر داده شده بود و با اقاله به زوجه برگشته است تصرف حقوقی هست و ایرادی ندارد و اذن زوج نمی‌خواهد ...اثر اقاله نسبت به آینده است تصرف مادر در زمان مالکیت خودش بوده است و از این نظر نمیتوان اجرت خواست اما زوج در صورتی که رضایت به تصرف مادر زن نداشته باشد میتواند نسبت به سهم خود از ایشان اجرت المثل بخواهد

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام
اقاله قرارداد میان زوجه و مادرش صرفا مالکیت را به وضعیت پیشین بازمی‌گرداند و نیازی به اذن زوج برای مالکیت ندارد اما ورود به ملک مشاع تابع قوانین تصرف در اموال مشترک است و نباید مزاحم حق شریک دیگر باشد.
زوجه می‌تواند بابت دوره تصرف مادر اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه کند مگر اینکه در توافق‌نامه اقاله صراحتا از این حق صرف‌نظر شده باشد.
اقاله تنها روابط طرفین قرارداد را منحل می‌کند و اثری بر حقوق شریک دیگر ندارد لذا زوج نمی‌تواند مانع بازگشت مالکیت زوجه شود.

اعلا قدیمی

اعلا قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۵ نظر)

سلام
در اموال مشاعی تصرف هریک از مالکین نیاز به اجازه مالک دیگر دارد در این موضوع زوج و زوجه هردو نیاز به اجازه دیگری دارند
۲ با توجه به اینکه تصرف مادر در آن زمان تصرف مالکانه بوده نمی‌تواند اجرت المثل دریافت کرد

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

سلام
با توجه به اظهارات شما ،
اول اقاله قرارداد باید احراز و اثبات گردد و به صورت کتبی در ظهر قرارداد و یا در سند جداگانه ثبت گردد و طرفین قرارداد ، امضاء نمایند
دوم بر اساس قانون، در اموال مشاع ، امکان تصرف اختصاصی مال مشاع توسط یکی از شرکا وجود نخواهد داشت مگر با موافقت تمام شرکا . پس زوجه نمی تواند بدون موافقت شریک ، مال مشاع را تصرف نماید

خیر با توجه به اقاله قرارداد ، بر اساس قانون اامکان درخواست مطالبه اجرت المثل ایام تصرف وجود نخواهد داشت

بهنام درخشان هوره

بهنام درخشان هوره

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام و عرض ادب. بله با اقاله سهم زوجه به وی برمیگردد و میتواندسهم خود را تصرف کند

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
خیر، تصرف مجدد زوجه در سهم مشاع خود اصولا منوط به اجازه زوج نیست؛ اقاله، سهم دو دانگ را به وضعیت پیش از معامله برمی‌گرداند و زوجه مجددا مالک آن سهم است. البته نحوه تصرف باید با حقوق شریک مشاعی سازگار باشد و تصرف اختصاصی در کل ملک بدون اذن زوج ممکن نیست.
در خصوص اجرت‌المثل مادر نیز قابل مطالبه است، مشروط به اینکه ثابت شود مادر پس از اقاله، بدون اذن زوجه در سهم او تصرف و از منافع آن استفاده کرده است؛ در این صورت اصل مطالبه اجرت‌المثل قابل طرح است.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
برای بازگشت مالکیت سهم زوجه، اجازه زوج لازم نیست؛ زوج مالک ۴ دانگ خودش است و اقاله معامله مربوط به ۲ دانگ زوجه، اصولا اثری بر مالکیت او ندارد
اگر منظور از تصرف مجدد زوجه این است که پس از اقاله، به همراه زوج در ملک مشاع سکونت یا تصرف داشته باشد، صرف اقاله نیازمند اجازه جداگانه زوج نیست؛ ولی نحوه تصرف باید با حقوق شریک مشاعی سازگار باشد.

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

تصرف زوجه نیازی به اذن همسر ندارد چون بر اثر اقاله ایشان مالک است.
امکان مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف از مادر وجود ندارد زیرا مادر در فاصله عقد تا اقاله مالک محسوب می شود . و در مال خود تصرف داشته است.

پریناز رشیدی

پریناز رشیدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۶ نظر)

با سلام
با توجه به اقاله بین مادر و زوجه مالکیت دو دانگ مجددا به زوجه منتقل شده و از زمان فروش ملک به مادر تا زمان اقاله ملک به مادر تعلق داشته و امکان مطالبه اجرت المثل از مادر وجود ندارد چرا که منافع منفصل مورد معامله تا زمان اقاله متعال به خریدار است و در خصوص تصرف زوجه و اجاره زوج با توجه به مشاعی بودن ملک ،شرکا حق هر گونه تصرفات حقوقی در ملک را دارند اما تصرف فیزیکی و مادی با اذن سایر شرکا است

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

با توجه به اینکه اقاله فقط بین زوجه و مادرش انجام شده، برای بازگرداندن تصرف زوجه به سهم خود، نیازی به اجازه زوج نیست، زیرا ملک به حالت اولیه بازگشته است، مگر اینکه در زمان فروش، شرطی مبنی بر لزوم اجازه زوج درج شده باشد. همچنین زوجه نمی‌تواند از مادرش اجرت‌المثل مطالبه کند، زیرا تصرف مادر بر اساس یک عقد معتبر (مبایعه) بوده و با اقاله، این تصرف به حالت قانونی بازگشته است. در نتیجه، امکان مطالبه اجرت‌المثل برای زوجه وجود ندارد.

محمدمیکائیل رجبی نسب

محمدمیکائیل رجبی نسب

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

اقاله، مالکیت سهم مشاع را به زوجه بازمی‌گرداند و برای انتقال یا اقاله این سهم، اجازه زوج لازم نیست. بااین‌حال، بازگشت مالکیت به معنای حق تصرف انحصاری در کل منزل یا تصرفی که مانع استفاده زوج از سهم چهار‌دانگ وی شود نیست؛ زوجه می‌تواند در حدود حقوق مشاعی خود از ملک استفاده کند، اما تصرف اختصاصی یا تغییر وضعیت تصرف ملک مشاع، منوط به رعایت حقوق زوج و حسب مورد اذن وی است.
زوجه اصولا اجرت‌المثل را نسبت به مدت پس از اقاله، در صورت ادامه تصرف مادر بدون اذن و مطالبه استرداد، می‌تواند مطالبه کند؛ مطالبه اجرت‌المثل مدت پیش از اقاله، با توجه به اینکه تصرف مادر مستند به عقد بیع بوده، مبنای کافی ندارد مگر دلیل مستقلی بر استحقاق وجود داشته باشد. تشخیص میزان اجرت‌المثل و تحقق تصرف غیرمجاز، به مفاد اقاله، زمان و نحوه استرداد و کیفیت تصرف مادر بستگی دارد.

طیبه اصغری

طیبه اصغری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۶ نظر)

درود . بله با اقاله مالکیت زوجه به او بازمی‌گردد و منوط به رضایت زوج نیست . ایامی که مادر به عنوان مالک متصرف بوده خیر اما اگر بعد از اقاله مادر متصرف بوده میتوان اجرت المثل را مطالبه کرد

ملیحه شاهی وند

ملیحه شاهی وند

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

درود برشما
بله، اجازه لازم است. از آنجا که ملک «مشاع» است (یعنی سهم شما و همسرتان در تمام ذرات ملک پخش شده)، طبق قانون مدنی هیچ‌یک از شرکا حق ندارند بدون اجازه شریک دیگر در ملک تصرف فیزیکی کنند. اقاله فقط مالکیت ۲ دانگ را به شما برگردانده، اما حق تصرف فیزیکی در ملک مشاع همچنان منوط به رضایت همسرتان (مالک ۴ دانگ) است.. مطالبه اجرت‌المثل از مادر:
خیر، نمی‌توانید. در آن ۳ ماه، مادر شما بر اساس یک قرارداد معتبر (مبایعه‌نامه) «مالک» قانونی بوده است. اقاله اثرش نسبت به آینده است و گذشته را ابطال نمی‌کند؛ بنابراین چون مادر در زمان تصرف، مالک بوده، بابت استفاده از ملک خودش به کسی بدهکار نیست.خلاصه:برای سکونت یا تصرف مجدد: نیاز به اجازه زوج دارید.•برای دریافت اجرت‌المثل از مادر: حق قانونی ندارید.•

مهدیه معتمدی

مهدیه معتمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

تصرف حقوقی (خرید و فروش و....) بله اما تصرف فیزیکی هر مال مشاعی منوط به اذن شریک می باشد چون مادر در ایام تصرف نسبت به سهم زوجه ملک بوده لذا مطالبه اجرت المثل وجاهت قانونی ندارد

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
بله بعد از اقاله، زوجه مالک ۲ دانگ خود است و برای تصرف در سهم خودش نیاز به اجازه زوج ندارد ولی تصرف در سهم زوج بدون اذن او مجاز نیست.
درخصوص اجرت‌المثل نیز بله، اگر مادر پس از اقاله بدون اذن زوجه در سهم او تصرف کرده باشد، زوجه می‌تواند اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه کند

پریسا فتحعلی

پریسا فتحعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۶ نظر)

در اقاله مالکیت به فر‌وشنده که زوجه بوده باز میگردد و نیازی به اذن شریک که زوج می‌باشد وجود ندارد ولی در تصرف مادی نیاز به اذن شریک می‌باشد همچنین زوجه می‌تواند مطالبه اجرت المثل ایام تصرف به طرفیت مادرشان بنابر شرایطی نمایند

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

اقاله قرارداد فروش سهم زوجه به مادرش، آن معامله را از ابتدا باطل میکند و مالکیت زوجه را به وضع پیشین بازمیگرداند. از آنجا که زوجه همواره مالک سهم خود بوده و در اموال خود استقلال کامل دارد، برای تصرف مجدد در سهم مشاع خود نیازی به اجازه زوج ندارد و این حق مستقل اوست.
مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف مادر، منوط به اثبات دو شرط است:
۱. ممانعت از تصرف: شما باید ثابت کنید که در آن سه ماه، مخالف تصرف مادر در سهم خود بودهاید. در غیر این صورت، تصرف با اذن تلقی شده و اجرتالمثلی تعلق نمیگیرد.
۲. قابلیت مطالبه از مادر: با توجه به اینکه اقاله اثر قهقرایی دارد و معامله را از ابتدا باطل میکند، مادر در آن مدت به عنوان غاصب شناخته میشود.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی خیر منوط به اجازه زوج نیست و اجرت المثل قابل مطالبه نیست

سعیده طاهری

سعیده طاهری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

خیر. پس از اقاله، زوجه مالک مجدد سهم ۲ دانگ خود است و برای تصرف در سهم مشاع خودش، اصولا نیاز به اجازه زوج ندارد؛ هرچند نحوه تصرف نباید موجب مزاحمت یا تضییع حق شریک مشاعی یعنی زوج شود.

در مورد اجرت‌المثل، زوجه می‌تواند نسبت به مدت تصرف مادر پس از اقاله، در صورت استمرار تصرف بدون اذن، اجرت‌المثل سهم خود را مطالبه کند؛ چون با اقاله، مالکیت سهم به زوجه بازمی‌گردد و تصرف بدون مجوز می‌تواند مشمول ضمان منافع باشد. مواد ۲۸۳ و ۲۸۷ و ۳۰۸ و ۳۲۰ قانون مدنی مؤید این موضوع‌اند.

اما مدت سه‌ماهه بین بیع و اقاله اصولا مشمول اجرت‌المثل به نفع زوجه نیست؛ چون در آن مدت مادر بر اساس قرارداد مالک ماذون بوده است.

اسماعیل کبیری

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام . تصرف در مال مشاع منوط به رضایت کلیه شرکا می باشد . تصرف شما در ملک منوط به اذن شریک می باشد . اگر پس از اقاله مادر همچنان در ملک تصرف داشته باشد تحت شرایطی امکان مطالبه اجرت المثل وجود دارد

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام اقاله فقط رابطه بین زوجه و مادر را از بین می‌برد و اثر آن نسبت به سهم چهار دانگی زوج ندارد بنابراین بعد از اقاله مالکیت دو دانگ به زوجه برمی‌گردد و زوجه برای تصرف در سهم مشاعی خودش اصولا نیاز به اجازه زوج ندارد اما چون ملک مشاع است نحوه تصرف مادی در کل ملک باید با حقوق شریک سازگار باشد و نمی‌تواند بدون رضایت زوج تصرفی کند که مانع استفاده او از چهار دانگ شود درباره اجرت المثل نیز زوجه می‌تواند نسبت به مدت سه ماهی که مادر بر اساس مبایعه نامه و با رضایت زوجه متصرف بوده اصولا اجرت المثل مطالبه کند مشروط بر اینکه شرایط قانونی مطالبه اجرت المثل و نبود اذن مجانی احراز شود اما اگر در مبایعه نامه تصرف مادر با اذن و به صورت رایگان مورد توافق قرار گرفته باشد مطالبه اجرت المثل آن مدت با مشکل مواجه می‌شود

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله برای تصرف مادی در ملک مشاع رضایت تمام شرکا از جمله زوج الزامی است و اقاله فقط مالکیت را برمیگرداند و زوجه میتواند اجرت المثل ایام تصرف مادر را به نسبت دو دانگ سهم خود از او مطالبه نماید

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
خیر زوجه همچنان مالک است

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید