آیا وجه التزام دریافتی هنگام فسخ قرارداد خرید زمین ربا محسوب می‌شود؟

کاربر محترم
خیر اگر در راستای قرارداد و مفاد آن هر چند شفاهی باشد ربا نیست

دریافت مبلغ اضافی در این فرض ربا محسوب نمیشود، چون چک بهعنوان وجه التزام و تضمین عدم انجام تعهد صادر شده، نه برای قرض. ربا در قرض پول به شرط زیادی مطرح است، اما وجه التزام برای جبران خسارت یا تضمین انجام قرارداد، مشروع و قابل مطالبه است. بنابراین دریافت ۲۸۰ میلیون تومان بر اساس توافق و چک، ربا نیست.

باسلام
اوصافی که بیان کردید، نمی‌توان صرفا به دلیل اینکه ۹۰ میلیون تومان بیشتر از ۱۹۰ میلیون تومان دریافت شده، آن را ربا دانست. اگر رابطه واقعی، معامله زمین و مبلغ ۹۰ میلیون وجه التزام برای عدم انجام تعهد فروشنده بوده باشد، دفاع قوی برای غیرربوی بودن آن وجود دارد؛ ولی چون قرارداد کتبی ندارید، اثبات منشا و علت تعیین مبلغ ۹۰ میلیون بسیار مهم است. رای وحدت رویه ۸۰۵ نیز اعتبار وجه التزام قراردادی را در صورت عدم مغایرت با قوانین آمره تایید کرده است.

با سلام
با توجه به توضیحات شما چنانچه در قرارداد این وجه التزام درج شده باشد و فروشنده نیز قبول نموده و چک را پرداخت کرده ، ربا نمی باشد.

با احترام، بر اساس توضیحات شما این مبلغ به عنوان وجه التزام بوده و صرف این که مازاد بر این مبلغ پرداخت شده به منزله ربا نمی باشد. اما در ظاهر نکته ای که وجود دارد عدم تنظیم توافق کتبی هست و خب اثبات اینکه ۹۰ میلیون مازاد بر مبلغ دریافتی از چه جهت بوده است چالش برانگیز می شود. لذا باید به صورت دقیق ادله و مستندات شما بررسی شود.

بااحترام
صرف دریافت ۹۰ میلیون تومان اضافه لزوما ربا محسوب نمیشود و اگر این مبلغ واقعا وجه التزام تاخیر در انجام تعهد بوده باشد موضوع ربوی نیست اما اگر در واقع در برابر مهلت یا تاخیر در بازپرداخت وجه پرداختی تعیین شده باشد میتواند مشمول عنوان ربا شود و متن توافق و علت واقعی صدور چک در تشخیص موضوع تعیین کننده است

خیر ربا محسوب نمی‌گردد و بابت عدم ایفای تعهد فروشنده دریافت شده است مسلما از بابت این عدم ایفای تعهد به شما خسارت وارد شده‌ است و این مبلغ بابت خسارت می باشد که این خسارت مفروض می باشد.

چنانچه براساس مفاد قرارداد و درجهت وجه التزام باشد ربا محسوب نمی گردد.

اگر مبلغ ۹۰ میلیون تومان واقعا بابت وجه التزام عدم انجام تعهد فروشنده در تحویل زمین توافق شده باشد، صرف بیشتر بودن مبلغ دریافتی از ۱۹۰ میلیون تومان پرداختی، آن را ربا نمی‌کند. اینجا رابطه طرفین قرض نیست که مبلغی داده شده و شرط بازپرداخت مبلغ بیشتری شده باشد؛ بلکه وجه بابت خرید زمین پرداخت شده و مبلغ اضافی، ضمانت اجرای تخلف فروشنده از تعهد قراردادی است. ماده ۲۳۰ قانون مدنی نیز توافق طرفین بر وجه التزام را به رسمیت شناخته و رای وحدت رویه شماره ۸۰۵ دیوان عالی کشور نیز اصل اعتبار وجه التزام قراردادی را پذیرفته است.
با این حال، چون قرارداد کتبی تنظیم نشده، مسئله اصلی اثبات توافق بر وجه التزام است. باید بتوانید با چک، پیام‌ها، شهادت، رسید پرداخت یا سایر قرائن ثابت کنید که مبلغ ۲۸۰ میلیون تومان بابت استرداد اصل وجه به‌علاوه ۹۰ میلیون تومان وجه التزام ناشی از عدم تحویل زمین تعیین شده، نه اینکه ۱۹۰ میلیون تومان به عنوان قرض داده شده و شرط شده باشد مبلغ بیشتری بازگردانده شود.

درود
خیر؛ صرف دریافت ۹۰ میلیون تومان اضافه، ربا محسوب نمی‌شود اگر این مبلغ واقعا وجه‌التزام تخلف از تعهد فروشنده بوده و بابت تاخیر در انجام تعهد تعیین شده باشد، نه سود قرض. تشخیص نهایی با دادگاه و مفاد توافق است.

سلام و احترام
به نظر می رسد از اول نظر طرفین قرض ربوی است که طرف اول ۱۹۰بدهد بعد از مدتی ۲۸۰بکیرد که محقق شده و کاملا ربوی است و فروش شفاهی زمین هم صورت سازی یا معامله صوری بوده که ارزشی ندارد.

با این اوصافی که گفتید، به‌سادگی نمی‌توان گفت ۹۰ میلیون تومان اضافه، رباست؛ اما نحوه تنظیم تعهد و علت صدور چک خیلی تعیین‌کننده است.
اگر واقعا ساختار معامله این بوده که:
۱۹۰ میلیون تومان بابت خرید زمین پرداخت شده؛
فروشنده متعهد بوده ظرف سه ماه زمین را تحویل دهد؛
چک ۲۸۰ میلیونی برای تضمین انجام تعهد غیرپولی فروشنده صادر شده؛

خیر، ربا محسوب نمی‌شود، زیرا وجه التزام برای تضمین انجام تعهد و جبران خسارت عدم ایفای تعهد است، نه قرض با سود، و در قراردادهای غیربانکی با توافق طرفین قابل مطالبه است.