خدمت تنظیم دادخواست · کار و تأمین اجتماعی
دادخواست برقراری بیمهٔ بیکاری
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما مینویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او میگیرید
مقرری بیمهٔ بیکاری وقتی برقرار میشود که بیمهشده «بدون میل و اراده» بیکار شده و آمادهٔ کار باشد (ماده ۲ قانون بیمهٔ بیکاری)؛ و همین یک شرط، بیشتر پروندهها را میسازد، چون کارفرما اغلب خروج شما را استعفا یا ترک کار مینامد. در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری دادخواست شما به ادارهٔ کار را تنظیم میکند تا غیرارادی بودن قطع رابطهٔ کار احراز شود: نوع خاتمهٔ قرارداد را با بند درست قانون منطبق میکند، مهلتهای قانونی را در متن تثبیت میکند و مدارک را طوری میچیند که ادعای استعفا بیپاسخ نماند.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفتوگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- پرسیدن هزینه و زمان تحویل، هیچ تعهدی روی دوش شما نمیگذارد
- دادخواست بر پایهٔ نوع خاتمهٔ کار و مدارک خودِ شما نوشته میشود، نه متن تکراری
- تحویل در همان گفتوگو؛ اصلاح تا وقتی دادخواست را تسلیم کنید
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و مینویسید در کدام کارگاه و از چه تاریخی کار میکردهاید، کار در چه تاریخی و به چه شکلی قطع شد، سابقهٔ بیمهٔ شما چقدر است و کارفرما چه ادعایی دارد. شمارهٔ موبایل شما تأیید میشود و تا لحظهٔ پرداخت هیچ تعهدی روی دوشتان نیست.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل تاریخها و مدارک شما را بررسی میکند، اگر لازم باشد دربارهٔ نامهٔ اخراج یا سابقهٔ بیمه میپرسد و زمان تحویل و هزینه را اعلام میکند. اگر با رقم و زمان موافق باشید، پرداخت در همان گفتوگو انجام میشود.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن دادخواست در همان گفتوگو تحویل میشود و تا لحظهٔ تسلیم آن به واحد کار و امور اجتماعی میتوانید اصلاح تاریخها یا افزودن مدرک تازه را با وکیل در میان بگذارید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت میکنید؟
- دادخواست ویژهٔ همین قطع رابطهٔ کار
متنی کامل که مشخصات طرفین، تاریخ آغاز و پایان اشتغال، شرح چگونگی قطع رابطهٔ کار، خواستهٔ احراز غیرارادی بودن بیکاری و معرفی به سازمان تأمین اجتماعی، همراه دلایل و منضمات — آمادهٔ تسلیم به واحد کار و امور اجتماعی.
- انطباق خاتمهٔ کار با بند درست قانون
اخراج، تعدیل نیرو، پایان قرارداد موقت و تمدید نشدن آن، تعطیلی کارگاه، اصلاح ساختار و نپذیرفتن شما پس از رفع تعلیق، هر کدام مستند و مسیر متفاوتی دارند. وکیل تعیین میکند ادعای شما ذیل کدام بند ماده ۲۱ قانون کار یا ماده ۲۰ مینشیند.
- پاسخ آماده به ادعای استعفا یا ترک کار
شایعترین دفاع کارفرما این است که کارگر خودش رفته است. در دادخواست، قرینهها و مدارکی که خلاف آن را نشان میدهد — مکاتبات، شاهدان، توقف ناگهانی دسترسیها، فهرست بیمه — بهعنوان دلیل معرفی و برای جلسهٔ هیئت آماده میشود.
- راهنمای مهلتها و مرحلهٔ بعد
مهلت پانزدهروزهٔ اعلام بیکاری، تکالیف ادامهدار پس از برقراری مقرری، موارد قطع آن و مهلت اعتراض به رأی هیئت تشخیص، در همان گفتوگو برای شما توضیح داده میشود.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- مواد ۲ تا ۸ قانون بیمهٔ بیکاری
- مرجع رسیدگی
- هیئت تشخیص ادارهٔ کار محل کارگاه
- مهلت اعلام بیکاری
- پانزده روز از تاریخ بیکاری
- حداقل سابقه
- شش ماه پرداخت حق بیمه پیش از بیکاری
- مهلت اعتراض به رأی
- پانزده روز از ابلاغ رأی هیئت تشخیص
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان میگذارید.
راهنمای حقوقی
راهنمای برقراری بیمهٔ بیکاری
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۲ تا ۸ قانون بیمهٔ بیکاری و مواد ۲۰، ۲۱ و ۱۵۷ تا ۱۶۶ قانون کار.
مأخذ قانونی: قانون بیمهٔ بیکاری، مواد ۲ تا ۸؛ قانون کار (مصوب ۱۳۶۹)، مواد ۲۰، ۲۱، ۲۵، ۳۰، ۱۴۸ و ۱۵۷ تا ۱۶۶؛ آییننامهٔ رسیدگی هیئتهای تشخیص و حل اختلاف کار (مصوب ۱۳۸۰) · بهروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- شرط اصلی، بیکاری «بدون میل و اراده» و آمادگی برای کار است؛ استعفا و ترک کار ارادی، مقرری ایجاد نمیکند (ماده ۲ قانون بیمهٔ بیکاری).
- بیمهشده باید ظرف پانزده روز از تاریخ بیکاری، مراتب را به واحد کار و امور اجتماعی اعلام و آمادگی خود را برای اشتغال اطلاع دهد و دستکم شش ماه سابقهٔ پرداخت حق بیمه داشته باشد (ماده ۶).
- برقراری مقرری با سازمان تأمین اجتماعی است (ماده ۳)؛ کاری که ادارهٔ کار انجام میدهد، احراز غیرارادی بودن بیکاری و معرفی شماست.
چه زمانی به دادخواست برقراری بیمهٔ بیکاری نیاز دارید؟
اخراج یا تعدیل نیرو
کارفرما رابطهٔ کار را قطع کرده است و شما میخواهید غیرارادی بودن بیکاری احراز و پرونده به سازمان تأمین اجتماعی معرفی شود. اگر اخراج غیرموجه تشخیص داده شود، بازگشت به کار و حقالسعی هم مطرح میشود (ماده ۱۶۵ قانون کار).
پایان قرارداد موقت و تمدید نشدن آن
مدت قرارداد تمام شده و کارفرما آن را تجدید نکرده است (بند د ماده ۲۱). باید روشن شود تمدید نشدن به خواست شما نبوده؛ ضمن آنکه در قرارداد موقت هیچیک از طرفین به تنهایی حق فسخ ندارد (ماده ۲۵).
تعطیلی کارگاه یا اصلاح ساختار
کارگاه بر اثر حادثه یا شرایط اقتصادی خوابیده یا کارفرما اصلاح ساختار انجام داده است؛ در حالت اصلاح ساختار، قانون پوشش بیمهٔ بیکاری شش تا دوازدهماهه با قرارداد سهجانبه را پیشبینی کرده است (بند ح ماده ۲۱).
نپذیرفتن شما پس از رفع تعلیق
پس از خدمت نظام وظیفه، بازداشتی که به محکومیت نینجامیده، مرخصی تحصیلی یا تعطیلی ناشی از قوهٔ قهریه، کارفرما از پذیرفتن شما خودداری کرده است؛ این در حکم اخراج غیرقانونی است و مهلت مراجعه به هیئت تشخیص سی روز است (ماده ۲۰).
کارفرما میگوید شما استعفا دادهاید
خروج شما در دفاتر کارگاه استعفا یا ترک کار ثبت شده و به همین دلیل معرفینامهٔ بیکاری صادر نشده است. موضوع پرونده، اثبات خلاف این ثبت و احراز غیرارادی بودن قطع رابطه است.
بیمهٔ بیکاری چیست و این دادخواست دقیقاً چه چیزی میخواهد؟
بیمهٔ بیکاری یکی از حمایتهای تأمین اجتماعی است و قانون، سازمان تأمین اجتماعی را مکلف کرده با دریافت حق بیمهٔ مقرر، به بیمهشدگانی که طبق مقررات این قانون بیکار میشوند مقرری ایام بیکاری بپردازد (ماده ۳ قانون بیمهٔ بیکاری). «بیکار» هم تعریف دقیقی دارد: کسی که مشمول این قانون است، بدون میل و اراده بیکار شده و آمادهٔ کار باشد (ماده ۲).
پس دو نهاد در این پرونده نقش دارند و خلط آنها وقت زیادی از مراجعان میگیرد:
ادارهٔ کار (واحد کار و امور اجتماعی): اینجا احراز میشود که قطع رابطهٔ کار غیرارادی بوده است. بیمهشده با معرفی کتبی کمیتهای مرکب از کارفرما و شورای اسلامی کار مبنی بر بیکاری، و تأیید وزارت کار، از مزایای این قانون بهرهمند میشود (ماده ۴)؛ در واحدهایی که شورای اسلامی کار تشکیل نشده، معرفینامهٔ انجمن صنفی یا نمایندهٔ قانونی کارگر در حکم نظر شوراست (تبصرهٔ ۲ ماده ۴).
سازمان تأمین اجتماعی: برقراری، محاسبه و پرداخت مقرری با شعبهٔ تأمین اجتماعی است.
وقتی کارفرما همکاری نمیکند یا خروج شما را ارادی مینامد، مسیر عملی همین دادخواست است: شکایت به ادارهٔ کار برای احراز غیرارادی بودن بیکاری و رفع مانع معرفی. مدت دریافت مقرری بیمهٔ بیکاری از نظر بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت جزو سوابق بیمهشده محسوب میشود (تبصرهٔ ۴ ماده ۶) — بنابراین رها کردن این پرونده، فقط از دست دادن یک مقرری ماهانه نیست.
مهلت پانزدهروزه و تکالیفی که پس از برقراری ادامه دارد
بند ب ماده ۶ صریح است: بیمهشده مکلف است ظرف پانزده روز از تاریخ بیکاری با اعلام مراتب بیکاری به واحدهای کار و امور اجتماعی، آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی یا مشابه آن اطلاع دهد. این مهلت از تاریخ قطع رابطهٔ کار میدود، نه از روزی که تصمیم میگیرید شکایت کنید؛ به همین دلیل ثبت شکایت را به نتیجهٔ مذاکره با کارفرما گره نزنید. اگر مهلت را از دست دادهاید، پرونده تمامشده نیست، اما باید علت تأخیر با دلیل توضیح داده شود و این کار سختی پرونده را بالا میبرد.
تکالیف پس از برقراری هم ادامه دارد: بیمهشدهٔ بیکار در صورت لزوم باید در دورههای کارآموزی و سوادآموزی که واحد کار و امور اجتماعی و نهضت سوادآموزی تعیین میکنند شرکت کند و هر دو ماه یکبار گواهی آن را به شعب تأمین اجتماعی بدهد (بند ج ماده ۶).
در مقابل، ماده ۸ مواردی را برشمرده که مقرری قطع میشود: اشتغال مجدد بیمهشده؛ خودداری بدون عذر موجه از شرکت در دورههای کارآموزی یا سوادآموزی؛ خودداری از قبول شغل تخصصی خود یا شغل مشابه پیشنهادی؛ برخورداری از مستمری بازنشستگی یا ازکارافتادگی؛ و بازگشت به کار با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی. دو تبصرهٔ همین ماده هشدار جدی دارد: اگر پس از پرداخت مقرری محرز شود بیکاری ناشی از میل و ارادهٔ بیمهشده بوده، او موظف به استرداد وجوه دریافتی است؛ و اگر اشتغال مجدد خود را پنهان کرده باشد، ملزم به بازپرداخت مقرری از تاریخ اشتغال است. پس واقعبینی در متن دادخواست، به سود خودِ شماست.
«بدون میل و اراده» یعنی چه؟ کدام خاتمهها غیرارادی است؟
قانون کار راههای خاتمهٔ قرارداد کار را شمرده است: فوت کارگر، بازنشستگی، ازکارافتادگی کلی، انقضای مدت در قراردادهای موقت و تجدید نشدن صریح یا ضمنی آن، پایان کار در قراردادهای کار معین، استعفای کارگر، فسخ قرارداد به نحوی که در متن آن پیشبینی شده، و اصلاح ساختار (ماده ۲۱). برای بیمهٔ بیکاری، مرز جایی است که ارادهٔ کارگر در قطع رابطه نقش داشته باشد یا نه.
اخراج و قطع یکطرفهٔ رابطه: نمونهٔ روشن بیکاری غیرارادی. اگر هیئت حل اختلاف اخراج را غیرموجه بداند، حکم بازگشت کارگر و پرداخت حقالسعی او از تاریخ اخراج صادر میکند (ماده ۱۶۵).
پایان قرارداد موقت بدون تمدید: باید نشان دهید تمدید نشدن به خواست شما نبوده است. توجه کنید که در قرارداد با مدت موقت یا کار معین، هیچیک از طرفین به تنهایی حق فسخ ندارد و رسیدگی به اختلاف ناشی از این قراردادها در صلاحیت هیئتهای تشخیص و حل اختلاف است (ماده ۲۵).
تعطیلی کارگاه بر اثر قوهٔ قهریه: اگر کارگاه بر اثر زلزله، سیل و مانند آن یا حوادث غیرقابل پیشبینی تعطیل شود و کارگران بیکار شوند، کارفرما پس از فعالیت مجدد مکلف است آنان را به کار اصلی بگمارد (ماده ۳۰).
اصلاح ساختار کارگاه: در این حالت قانون مسیر ویژهای دارد؛ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است طبق قرارداد سهجانبهٔ تشکل کارگری کارگاه، کارفرما و ادارهٔ کار محل، کارگران را شش تا دوازده ماه تحت پوشش بیمهٔ بیکاری قرار دهد و پس از اصلاح ساختار به محل کار بازگرداند (بند ح ماده ۲۱).
نپذیرفتن کارگر پس از رفع تعلیق: اگر پس از خدمت نظام وظیفه، توقیفی که به محکومیت نینجامیده، مرخصی تحصیلی یا تعطیلی ناشی از قوهٔ قهریه، کارفرما از پذیرفتن شما خودداری کند، این در حکم اخراج غیرقانونی است و باید ظرف سی روز به هیئت تشخیص مراجعه کنید (ماده ۲۰).
استعفا: در اصل ارادی است. کارگری که استعفا میکند باید یک ماه به کار ادامه دهد و بدواً استعفای خود را کتباً به کارفرما اطلاع دهد و اگر ظرف پانزده روز کتباً انصراف دهد، استعفا منتفی است (تبصرهٔ ماده ۲۱). اگر برگهٔ استعفا را در فشار یا با وعده امضا کردهاید، همین ترتیبات قانونی، دستمایهٔ دفاع شماست.
مدارکی که پیش از تنظیم دادخواست باید آماده کنید
در مراجع کار، اثبات وجود رابطهٔ کار، میزان مزد و مزایای بالاتر از حداقل قانونی و میزان سابقهٔ کار بر عهدهٔ کارگر است و اثبات پرداخت حقوق یا شمولنداشتن قانون کار بر رابطهٔ طرفین بر عهدهٔ کارفرما (ماده ۱۵ آیین رسیدگی). در پروندهٔ بیمهٔ بیکاری، افزون بر این، تاریخ و چگونگی قطع رابطه اهمیت ویژه دارد:
کارت ملی و مدارک هویتی؛ در صورت پیگیری از سوی نماینده، مدرکی که سمت او را ثابت کند.
نام کامل کارفرما یا شرکت، به همراه نشانی محلی که کارگاه در آن دایر بوده است.
سابقهٔ بیمه و فهرستهای ارسالی کارفرما به سازمان تأمین اجتماعی، برای اثبات مدت اشتغال و آخرین ماه پرداخت حق بیمه.
قرارداد کار و تمدیدهای آن؛ اگر قرارداد موقت بوده، تاریخ پایان مندرج در آخرین قرارداد.
نامهٔ اخراج، ابلاغ تعدیل، اعلام پایان قرارداد، صورتجلسهٔ تعطیلی کارگاه یا هر مکاتبهای که تاریخ و علت قطع کار را نشان دهد.
هر قرینهای که خلافِ ادعای استعفا را نشان میدهد: پیامها و مکاتبات، قطع ناگهانی دسترسیها و کارت تردد، جایگزین شدن نفر دیگر در همان شغل.
رسید یا مدرک اعلام بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی، اگر آن را در مهلت انجام دادهاید.
مشخصات همکارانی که چگونگی پایان کار شما را دیدهاند.
فیشهای حقوقی چند ماه آخر و گردش حساب بانکی.
اگر بخشی از مدارک تنها نزد کارفرماست، در دادخواست درخواست تحقیق و مطالبهٔ دفاتر و اسناد کارگاه نوشته میشود تا هیئت از آن راه واقعیت را احراز کند.
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست بیمهٔ بیکاری
اعلام بیکاری در مهلت قانونی — نخستین اقدام، اعلام مراتب بیکاری و آمادگی برای اشتغال به واحد کار و امور اجتماعی ظرف پانزده روز از تاریخ بیکاری است (بند ب ماده ۶). رسید این اعلام را نگه دارید؛ در همهٔ مراحل بعدی به آن استناد میشود.
طی مرحلهٔ سازش — قانون کار پیش از هیئت، یک مرحلهٔ سازش گذاشته است: اختلاف فردی کارگر و کارفرما نخست از راه سازش مستقیم یا از طریق شورای اسلامی کار — و در کارگاه بدون شورا، انجمن صنفی یا نمایندهٔ قانونی کارگران — دنبال میشود و تنها در صورت عدم سازش به هیئتهای تشخیص و حل اختلاف میرسد (ماده ۱۵۷). این مرحله جای مهلت پانزدهروزهٔ بند ب ماده ۶ را نمیگیرد؛ آن اعلام باید سر وقت خودش انجام شود.
تقدیم دادخواست به ادارهٔ کار — دادخواست باید کتبی و به زبان فارسی باشد و نام و مشخصات و سال تولد شما، شغل و مدت سابقه در کارگاه، مشخصات و نشانی کارفرما و شرح خواسته را در خود داشته باشد؛ نسخهها به اندازهٔ خواندگان بهعلاوهٔ یک تهیه میشود و مرجع آن، ادارهٔ کار حوزهٔ آخرین کارگاه شماست (مواد ۳ و ۴ آیین رسیدگی).
ابلاغ دعوتنامه به کارفرما — یک نسخه از دادخواست و پیوستها همراه دعوتنامه برای کارفرما فرستاده میشود و مأمور ابلاغ باید دستکم سه روز پیش از جلسه آن را تحویل دهد (ماده ۷ آیین رسیدگی). اگر کارگاه دایر باشد، خودِ کارگاه اقامتگاه قانونی کارفرماست.
جلسهٔ هیئت تشخیص — طرفین فقط یک نوبت دعوت میشوند و غیبت آنان رأی را عقب نمیاندازد (ماده ۱۱). اظهارات در صورتجلسه نوشته و امضا میشود؛ محور بحث این است که قطع رابطهٔ کار به خواست شما بوده یا نه.
تحقیق، در صورت نیاز — اگر پرونده برای صدور رأی آماده نباشد، هیئت قرار تحقیق میدهد و مأمور تحقیق با مراجعه به محل کار، بررسی دفاتر و شنیدن اظهارات افراد، گزارش کتبی خود را به هیئت میدهد (مواد ۲۰ تا ۲۳ آیین رسیدگی).
صدور رأی و معرفی به تأمین اجتماعی — هیئت پس از پایان رسیدگی رأی میدهد و اگر غیرارادی بودن بیکاری احراز شود، مسیر معرفی شما به سازمان تأمین اجتماعی باز میشود. برقراری و محاسبهٔ مقرری با شعبهٔ تأمین اجتماعی است (ماده ۳ قانون بیمهٔ بیکاری).
قطعیت رأی و اجرا — با گذشتن پانزده روز از ابلاغ، رأی هیئت تشخیص لازمالاجرا میشود و اگر بخشی از آن مالی باشد، وصول آن بر عهدهٔ اجرای احکام دادگستری است (مواد ۱۵۹ و ۱۶۶ قانون کار).
هزینههای این پرونده و اینکه حق بیمه را چه کسی میپردازد
پیش از هزینههای شکایت، یک نکتهٔ مالی که تکلیف بسیاری از سؤالها را روشن میکند: حق بیمهٔ بیکاری به میزان سه درصد مزد بیمهشده است و کلاً از سوی کارفرما تأمین و پرداخت میشود (ماده ۵ قانون بیمهٔ بیکاری). این مبلغ از حقوق کارگر کسر نمیشود و برای برخورداری از مقرری، لازم نیست چیزی بپردازید. خودِ مقرری ایام بیکاری هم مانند سایر مستمریهای تأمین اجتماعی از پرداخت مالیات معاف است (تبصرهٔ ۳ ماده ۷).
دربارهٔ خودِ پرونده، سه قلم را جدا در نظر بگیرید:
باز کردن پرونده: مقررات حاکم بر مراجع کار، تشکیل پرونده را به تناسبی از مبلغ خواسته وابسته نکردهاند؛ خواستهٔ اصلی شما هم اینجا یک احراز است، نه یک عدد.
دستمزد کارشناس: اگر یکی از طرفین نظر کارشناس بخواهد و هیئت آن را لازم بداند، برای واریز دستمزد کارشناس بر پایهٔ تعرفهٔ رسمی دادگستری مهلت تعیین میشود و نپرداختن در مهلت، به معنای چشمپوشی ذینفع از استناد به همان سند است (ماده ۲۷ آیین رسیدگی).
وصول بخش مالی رأی: اگر رأی مبلغی به سود شما مقرر کند، وصول آن پس از قطعیت بر عهدهٔ اجرای احکام دادگستری است (ماده ۱۶۶ قانون کار).
در عمل، حضور وکیل دادگستری در جلسات با ابطال تمبر وکالتنامهٔ او بر پایهٔ تعرفه همراه است. آنچه بابت نوشتن دادخواست میپردازید از این اقلام جداست و رقم آن را خودِ وکیل، پیش از پرداخت و در همان گفتوگو میگوید.
مسیر اعتراض به رأی و قطعی شدن آن
یک نکتهٔ ساختاری را همین ابتدا روشن کنیم: در مراجع حل اختلاف کار، رأی غیابی و واخواهی جایی ندارد. قانونگذار دعوت از طرفین را تنها برای یک نوبت لازم دانسته و حاضر نشدن آنان را مانع انشای رأی ندانسته است (ماده ۱۱ آیین رسیدگی). پس اگر جلسه از دست برود، تنها ابزار باقیمانده اعتراض در مهلت قانونی است.
رسیدگی در دو مرحلهٔ بدوی و تجدیدنظر انجام میشود (ماده ۲ آیین رسیدگی). رأی هیئت تشخیص پانزده روز پس از ابلاغ جنبهٔ لازمالاجرا پیدا میکند و هر یک از طرفین تا پایان همان پانزده روز میتواند اعتراض کتبی خود را به هیئت حل اختلاف برساند؛ رأی مرحلهٔ دوم به محض صدور قطعیت مییابد (ماده ۱۵۹ قانون کار). در احتساب مهلت، روز ابلاغ رأی و روز تسلیم اعتراض حساب نمیشود و اگر آخرین روز با تعطیل برخورد کند، اعتراض در نخستین روز پس از تعطیلی پذیرفته میشود (ماده ۳۲ آیین رسیدگی).
هیئت حل اختلاف تنها در چارچوب اعتراضهای ایرادشده تصمیم میگیرد، مگر تخلف بارز از مقررات آمرهٔ قانونی در رأی مشهود باشد (ماده ۳۶ آیین رسیدگی). اگر رأی به بازگشت شما به کار باشد، اختیار شما میان پذیرفتن بازگشت و دریافت حقالسعی یا دریافت حق سنوات به میزان سالی چهلوپنج روز آخرین مزد، باید با ذکر مبلغ در متن رأی درج شود و در صورت نخواستن بازگشت، باید بلافاصله پس از ابلاغ رأی مراتب را کتباً به کارفرما اعلام و رونوشت آن را به ادارهٔ کار بدهید (ماده ۳۷ آیین رسیدگی). توجه کنید که بازگشت به کار با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی، خود یکی از موارد قطع مقرری بیمهٔ بیکاری است (بند ه ماده ۸).
بخش مالی رأی قطعی، از مسیر اجرای احکام دادگستری وصول میشود (ماده ۱۶۶ قانون کار). در رویه هم اعتراض به آرای قطعی این مراجع با طرح شکایت در دیوان عدالت اداری دنبال میشود.
خطاهای پرتکرار در پروندهٔ بیمهٔ بیکاری که وکیل مانع آنها میشود
گذشتن از مهلت پانزدهروزه: اعلام بیکاری باید ظرف پانزده روز از تاریخ بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی برسد (بند ب ماده ۶)؛ انتظار برای پاسخ کارفرما، پرتکرارترین دلیل از دست رفتن این مهلت است.
امضای برگهٔ استعفا یا تسویه با وعدهٔ شفاهی: ثبت خروج بهعنوان استعفا، پرونده را از ریشه دشوار میکند، چون بیکاری ارادی مقرری ایجاد نمیکند (ماده ۲).
نوشتن خواستهٔ مبهم: خواسته باید احراز غیرارادی بودن قطع رابطهٔ کار و رفع مانع معرفی به سازمان تأمین اجتماعی را روشن بگوید، نه صرفاً «بیمهٔ بیکاری میخواهم».
اشتباه در تاریخ قطع رابطه: تاریخ بیکاری مبدأ مهلتهاست؛ نوشتن تاریخ نادرست یا مبهم، هم مهلتها را جابهجا میکند و هم سابقهٔ ششماهه را زیر سؤال میبرد.
ثبت شکایت در ادارهٔ کار نادرست: مرجع، ادارهٔ کارِ حوزهٔ آخرین محل کار است (ماده ۳ آیین رسیدگی)؛ ثبت در جای دیگر فقط زمان میسوزاند.
بیتوجهی به تکالیف پس از برقراری: نرفتن به دورههای کارآموزی بدون عذر موجه یا نپذیرفتن شغل تخصصی یا مشابه پیشنهادی، مقرری را قطع میکند (ماده ۸).
پنهان کردن اشتغال مجدد: در این حالت بیمهشده ملزم به بازپرداخت مقرری از تاریخ اشتغال است (تبصرهٔ ۲ ماده ۸)؛ ریسکی که هیچ نفعی ندارد.
از دست دادن مهلت پانزدهروزهٔ اعتراض به رأی: پس از آن، رأی هیئت تشخیص لازمالاجرا میشود و مرحلهٔ تجدیدنظر بسته میشود (ماده ۱۵۹ قانون کار).
تنظیم دادخواستهای مرتبط با قطع رابطهٔ کار
همهٔ ۲۷ نمونهپرسشهای متداول
دادخواست برقراری بیمهٔ بیکاری با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
روی «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و تاریخ آغاز و پایان کار، شکل قطع رابطه، سابقهٔ بیمه و ادعای کارفرما را برای وکیل مینویسید. وکیل پرونده را میخواند، زمان تحویل و هزینه را پیش از پرداخت اعلام میکند و پس از تأیید شما، دادخواست را تنظیم و در همان گفتوگو تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست بیمهٔ بیکاری چقدر است؟
به وضعیت مدارک، روشن بودن تاریخ و شکل قطع رابطهٔ کار و اینکه کارفرما ادعای استعفا دارد یا نه بستگی دارد و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت در گفتوگو اعلام میکند. حق بیمهٔ بیکاری بر عهدهٔ کارفرماست و از حقوق کارگر کسر نمیشود (ماده ۵).
بیمهٔ بیکاری به چه کسی تعلق میگیرد؟
به بیمهشدهای که مشمول قانون بیمهٔ بیکاری باشد، بدون میل و اراده بیکار شده و آمادهٔ کار باشد (ماده ۲). افزون بر آن باید پیش از بیکار شدن دستکم شش ماه سابقهٔ پرداخت حق بیمه داشته باشد و مراتب بیکاری را در مهلت قانونی به واحد کار و امور اجتماعی اعلام کند (ماده ۶).
مهلت اعلام بیکاری چند روز است؟
پانزده روز از تاریخ بیکاری. بیمهشده مکلف است در این مهلت با اعلام مراتب بیکاری به واحدهای کار و امور اجتماعی، آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی یا مشابه آن اطلاع دهد (بند ب ماده ۶). این مهلت از تاریخ قطع رابطهٔ کار شروع میشود، نه از زمان تصمیم شما به شکایت.
اگر استعفا داده باشم بیمهٔ بیکاری میگیرم؟
استعفا در اصل خروج ارادی است و مقرری ایجاد نمیکند، چون شرط قانونی، بیکاری بدون میل و اراده است (ماده ۲). اما اگر استعفا واقعی نبوده، توجه کنید که کارگر مستعفی باید یک ماه به کار ادامه دهد و استعفا را کتباً اعلام کند و ظرف پانزده روز حق انصراف دارد (تبصرهٔ ماده ۲۱ قانون کار).
پایان قرارداد موقت هم بیکاری غیرارادی است؟
بستگی به این دارد که تمدید نشدن قرارداد به خواست چه کسی بوده است؛ انقضای مدت و تجدید نشدن صریح یا ضمنی، یکی از راههای خاتمهٔ قرارداد است (بند د ماده ۲۱ قانون کار) و باید نشان دهید ارادهٔ شما در آن نقشی نداشته. در قرارداد موقت هیچیک از طرفین به تنهایی حق فسخ ندارد (ماده ۲۵).
شکایت بیمهٔ بیکاری را کجا باید ثبت کرد؟
در واحد کار و امور اجتماعیِ منطقهای که کارگاه شما در آن دایر بوده است؛ بدون دادخواست کتبی پروندهای تشکیل نمیشود (ماده ۳ آیین رسیدگی) و نخستین مرجع بررسی، هیئت تشخیص است. برقراری و پرداخت خودِ مقرری اما کار سازمان تأمین اجتماعی است (ماده ۳ قانون بیمهٔ بیکاری).
مقرری بیمهٔ بیکاری در چه مواردی قطع میشود؟
اشتغال مجدد؛ خودداری بدون عذر موجه از شرکت در دورههای کارآموزی یا سوادآموزی؛ نپذیرفتن شغل تخصصی خود یا شغل مشابه پیشنهادی؛ برخورداری از مستمری بازنشستگی یا ازکارافتادگی؛ و بازگشت به کار با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی (ماده ۸). پنهان کردن اشتغال مجدد هم به بازپرداخت مقرری میانجامد.
آیا مدت دریافت مقرری جزو سابقهٔ بیمه حساب میشود؟
بله. قانون تصریح کرده مدت دریافت مقرری بیمهٔ بیکاری، از نظر بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت جزو سوابق بیمهشده محسوب میشود (تبصرهٔ ۴ ماده ۶ قانون بیمهٔ بیکاری). افزون بر آن، مقرری ایام بیکاری مانند دیگر مستمریهای تأمین اجتماعی از پرداخت مالیات معاف است (تبصرهٔ ۳ ماده ۷).
به رأی ادارهٔ کار درباره بیمهٔ بیکاری چگونه اعتراض کنم؟
باید در پانزده روز نخست پس از ابلاغ رأی، اعتراض خود را کتباً به هیئت حل اختلاف برسانید؛ گذشتن این مهلت یعنی رأی بدوی لازمالاجرا شده است (ماده ۱۵۹ قانون کار). در شمردن این پانزده روز، نه روز ابلاغ رأی به حساب میآید و نه روزی که اعتراض را تسلیم میکنید (ماده ۳۲ آیین رسیدگی).
دادخواست بیمهٔ بیکاریتان را وکیل پایه یک بنویسد
تاریخ و شکل قطع رابطهٔ کار و مدارکتان را مینویسید؛ وکیل پایه یک دادگستری دادخواست را برای احراز غیرارادی بودن بیکاری تنظیم میکند و قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت میگوید.
درخواست تنظیم دادخواست




