خدمت تنظیم دادخواست · قرارداد و تعهدات
دادخواست تأمین دلیل عدم تکمیل قرارداد در مورد تعمیرات
وکیل پایه یک دادگستری برای پروندهٔ شما مینویسد؛ قیمت و زمان تحویل را پیش از پرداخت از خودِ او میگیرید
قرارداد تعمیر یا بازسازی بستهاید، بخشی از پول را دادهاید و پیمانکار کار را نیمهکاره رها کرده یا ناقص و بیکیفیت تحویل داده است. تأمین دلیل یعنی پیش از آنکه کسی دیگر کار را ادامه بدهد و وضعیت موجود از بین برود، مرجع قضایی همراه کارشناس رسمی به محل بیاید و میزان پیشرفت، کیفیت و کسری کار را صورتجلسه کند (مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ قانون آیین دادرسی مدنی). در این خدمت، وکیل پایه یک دادگستری درخواست را برای قرارداد شما تنظیم میکند: مرجع درست را انتخاب میکند، پرسشهای کارشناسی را با تعهدات همان قرارداد تطبیق میدهد و متن را طوری مینویسد که برای دعوای بعدی به کار بیاید.
وکیل را انتخاب کنید و رایگان با او گفتوگو کنید؛ تا قیمت را نپذیرید، پرداختی در کار نیست.
- گرفتن قیمت و زمان تحویل هیچ تعهدی ایجاد نمیکند
- متن درخواست تأمین دلیل برای قرارداد تعمیرات شما نوشته میشود، نه فرم آماده
- تحویل در همان گفتوگو؛ اصلاح تا ثبت در دفتر خدمات قضایی
روند سفارش تنظیم دادخواست
- ۰۱شرح پرونده
روی دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» میزنید و برای وکیل توضیح میدهید قرارداد با چه کسی و برای چه کاری بسته شده، چه مبلغی پرداختهاید، کار در چه نقطهای متوقف شده و آیا مهلت اتمام در قرارداد آمده است. شمارهٔ موبایلتان تأیید میشود و تا زمان پرداخت هیچ تعهدی بر عهدهٔ شما نیست.
- ۰۲استعلام قیمت و زمان از خود وکیل
وکیل توضیحات را مطالعه میکند، در صورت نیاز قرارداد، رسیدها و تصویرهای محل را میخواهد و سپس دستمزد و زمان تحویل را اعلام میکند. با موافقت شما، پرداخت در همان گفتوگو انجام میشود.
- ۰۳تحویل دادخواست
متن نهایی درخواست بههمراه فهرست پرسشهای کارشناسی در گفتوگو تحویل داده میشود و تا لحظهٔ ثبت در دفتر خدمات قضایی فرصت دارید نکتهها و اصلاحات را با وکیل مرور کنید.
خروجی خدمت
در این خدمت چه چیزی دریافت میکنید؟
- درخواست اختصاصی قرارداد شما
متن کامل درخواست تأمین دلیل با مشخصات شما و پیمانکار یا تعمیرکار، نشانی دقیق محل کار، موضوع دعوایی که قرار است با این دلیل اثبات شود — الزام به اتمام کار، فسخ یا مطالبهٔ خسارت — و شرح اوضاع و احوالی که تأمین دلیل را لازم کرده است؛ هر سه رکنی که ماده ۱۵۱ برای این درخواست لازم دانسته، در متنی که دفتر خدمات الکترونیک قضایی بدون ایراد ثبتش میکند.
- پرسشهای کارشناسی بر پایهٔ متن قرارداد
وکیل بندهای قرارداد را به پرسش تبدیل میکند: چه اقلامی اجرا شده و چه اقلامی مانده، درصد پیشرفت کار چقدر است، مصالح مصرفی با قرارداد میخواند یا نه، اجرا چه عیوبی دارد و هزینهٔ اتمام و اصلاح کار چقدر است. گزارشی که اینها را ندارد در دعوای بعدی کارساز نیست.
- تفکیک پرداختها از کارِ انجامشده
وکیل میگوید چه مدرکی از پرداختها و صورتوضعیتها پیوست شود تا کارشناس بتواند بگوید در برابر پولی که دادهاید چقدر کار انجام شده است؛ همین مقایسه است که مبلغ خواستهٔ دعوای بعدی را میسازد.
- راهنمای مراحل بعد
فرستادن اظهارنامه و مطالبهٔ رسمی انجام تعهد، مهلت اعتراض به نظر کارشناس، و انتخاب میان دعوای الزام به انجام تعهد یا فسخ و مطالبهٔ خسارت — در همان گفتوگو توضیح داده میشود.
در یک نگاه
- مبنای قانونی
- مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ ق.آ.د.م و ۲۲۰ ق.م
- مرجع
- دادگاه صلح؛ در جریان دعوا، همان دادگاه
- نوع درخواست
- غیرمالی؛ تمبر ثابت + دستمزد کارشناس
- محل طرح درخواست
- حوزهای که محل تعمیرات در آن است
- شرط مطالبهٔ خسارت
- انقضای مهلت یا اثبات مطالبه (ماده ۲۲۶)
وکلای این خدمت
استعلام زمان و هزینه از وکلای تنظیم دادخواست
وکیل را انتخاب کنید؛ پیش از پرداخت موضوع را با او در میان میگذارید.
راهنمای حقوقی
راهنمای تأمین دلیل عدم تکمیل قرارداد تعمیرات
آنچه پیش از سفارش باید بدانید — بر اساس مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ و ۲۵۷ تا ۲۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی و مواد ۲۲۰ تا ۲۳۹ قانون مدنی.
مأخذ قانونی: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی (مصوب ۱۳۷۹)، مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵، ۲۵۷ تا ۲۶۵ و ۵۱۵ تا ۵۲۰؛ قانون مدنی، مواد ۲۲۰ تا ۲۳۰ و ۲۳۷ تا ۲۳۹؛ قانون اجرای احکام مدنی (مصوب ۱۳۵۶)، ماده ۴۷؛ قانون شوراهای حل اختلاف (مصوب ۱۴۰۲)، ماده ۱۲ · بهروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
خلاصه در سی ثانیه
- تأمین دلیل فقط «ملاحظه و صورتبرداری» از وضعیت کار است و کسی را به اتمام تعمیرات یا پرداخت پول محکوم نمیکند (مواد ۱۴۹ و ۱۵۵ ق.آ.د.م).
- کارشناس باید درصد پیشرفت، کیفیت اجرا، مصالح مصرفی و کسری کار را با متن قرارداد بسنجد؛ عقد شما را به همهٔ نتایج عرفی و قانونیاش هم ملزم میکند (ماده ۲۲۰ قانون مدنی).
- طبق بند ۷ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ تأمین دلیل در صلاحیت دادگاه صلح است؛ و درخواست را هم پیش از اقامهٔ دعوا و هم در جریان دادرسی میتوان داد (ماده ۱۵۰ ق.آ.د.م).
چه زمانی به دادخواست تأمین دلیل کار ناتمام تعمیرات نیاز دارید؟
پیمانکار بازسازی کار را رها کرده است
بخشی از پول را گرفته و ساختمان را با کف کنده، لولهکشی نیمهکاره یا کابینت نصبنشده رها کرده است. اگر پیمانکار دیگری کار را ادامه دهد، دیگر معلوم نیست تا کجا کار او بوده؛ پس اول باید وضعیت موجود و درصد پیشرفت ثبت شود، بعد کار ادامه پیدا کند.
کار انجام شده اما ناقص و بیکیفیت است
عایقکاری درست انجام نشده، شیب کف غلط است یا رنگ و سرامیک ایراد اجرایی دارد. کارشناس باید عیوب اجرا را با تعهدات قرارداد بسنجد؛ عقد نهفقط به آنچه در آن تصریح شده، بلکه به نتایج عرفی و قانونی آن هم طرفین را ملزم میکند (ماده ۲۲۰ قانون مدنی).
مصالح غیر از آنچه توافق شده مصرف شده است
بهجای برند و مشخصات مورد توافق، مصالح ارزانتر به کار رفته و بخشی از آن هم زیر کار پنهان شده است. تأمین دلیل و نمونهبرداری کارشناس، تنها فرصت شماست پیش از آنکه سطح نهایی اجرا شود و مصالح مصرفی دیگر قابل بررسی نباشد.
اختلاف بر سر تسویهحساب و کسری کار
پیمانکار مدعی است کار کامل شده و ماندهحساب میخواهد؛ شما میگویید بخشی اجرا نشده است. گزارش کارشناس دربارهٔ کارِ انجامشده در برابر پرداختهای شما، همان چیزی است که هم در دفاع و هم در دعوای مطالبه به آن استناد میکنید.
دادگاه یا شورای حل اختلاف؟
خیلی از کارفرمایان هنوز فکر میکنند این درخواست را باید به شورای حل اختلاف داد. از قانون ۱۴۰۲ به بعد چنین نیست: تأمین دلیل در فهرست صلاحیتهای دادگاه صلح آمده (بند ۷ ماده ۱۲) و شورا فقط صلح و سازش میکند (ماده ۱۴). تا وقتی دعوایی ندادهاید، پرونده در حوزهٔ محل تعمیرات ثبت میشود؛ و اگر دعوای الزام یا خسارت را زودتر دادهاید، لایحه در همان پرونده کافی است.
تأمین دلیل کار ناتمام چیست و چه فرقی با الزام به انجام تعهد دارد؟
تأمین دلیل یعنی حفظ مدرک، پیش از آنکه وضعیت محل تغییر کند. ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی میگوید هرگاه ذینفع احتمال دهد استفاده از دلایل دعوا در آینده متعذر یا متعسر میشود — از جمله تحقیق محلی، نظر کارشناس و قرائن و امارات موجود در محل — میتواند تأمین آن دلایل را بخواهد و «مقصود از تأمین در این موارد فقط ملاحظه و صورتبرداری» است. در قرارداد تعمیرات یعنی مجری قرار همراه کارشناس رسمی به محل میآید، کارِ انجامشده و کسریها را میبیند و کارشناس دربارهٔ پیشرفت، کیفیت و مصالح گزارش میدهد.
چرا نمیشود صبر کرد؟ ساختمان نیمهکاره منتظر پرونده نمیماند: یا پیمانکار دیگری کار را ادامه میدهد، یا خودتان ناچار میشوید تمامش کنید. هر تغییری در محل، مرز میان کار او و کار بعدی را پاک میکند و ادعای شما را به حدس تبدیل میکند.
تفاوت با دعوای الزام به انجام تعهد یا خسارت: تأمین دلیل کسی را به اتمام کار یا پرداخت پول محکوم نمیکند. ماده ۱۵۵ صریح است: تأمین دلیل برای حفظ دلیل است و تشخیص درجهٔ ارزش آن با دادگاه است. مسیر کامل دو قدم دارد: اول ثبت وضعیت کار، بعد دعوای الزام، فسخ یا مطالبهٔ خسارت.
کجا باید این درخواست را ثبت کرد؟
پاسخ دو بخش دارد: نوع مرجع، و شهر و ناحیهای که پرونده در آن ثبت میشود.
نوع مرجع. قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ در بند ۷ ماده ۱۲، تأمین دلیل را در شمار صلاحیتهای دادگاه صلح آورده است. از زمان اجرای این قانون، این کار از شورای حل اختلاف به دادگاه صلح سپرده شده و شورا فقط در امر صلح و سازش اقدام میکند (ماده ۱۴)؛ در هر موضوعی هم که آن قانون حکمی ندارد، مقررات دادگاههای حقوقی حاکم است (ماده ۱۷ همان قانون). اگر پیشتر دعوایی مثل الزام به انجام تعهد یا مطالبهٔ خسارت را طرح کرده باشید، تأمین دلیل با لایحه در همان پرونده درخواست میشود، چون این درخواست هم پیش از اقامهٔ دعوا و هم در هنگام دادرسی پذیرفته است (ماده ۱۵۰ ق.آ.د.م)؛ و مرجع میتواند اجرای آن را به دادرس علیالبدل یا مدیر دفتر بسپارد (ماده ۱۵۳ همان قانون).
شهر و ناحیه. کارشناس باید در همان محلی حاضر شود که تعمیرات در آن انجام شده، پس پرونده در حوزهٔ همان محل ثبت میشود. اگر کار روی ساختمان بوده، ماده ۱۲ ق.آ.د.م هم دعاوی راجع به مال غیرمنقول را در حوزهٔ وقوع ملک قرار داده است. برای دعوای اصلی که ریشهٔ قراردادی دارد یک انتخاب اضافه دارید: ماده ۱۳ ق.آ.د.م اجازه میدهد به دادگاه محل انعقاد قرارداد یا محلی که تعهد باید در آنجا انجام میشد رجوع کنید — گاهی همین انتخاب، پیگیری پرونده را برای شما سادهتر میکند.
چه هزینههایی در این مسیر پرداخت میشود؟
سه رقم مستقل در کار است و بهتر است از ابتدا از هم جدا شوند:
تمبر دادرسی. بند ۱۳ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت (مصوب ۱۳۷۳) درخواست تأمین دلیل را در ردیف دعاوی غیرمالی با رقمی ثابت گذاشته که هر سال طبق تعرفهٔ سالانه بهروز میشود؛ مبلغ قرارداد بازسازی هیچ اثری بر آن ندارد. در دادگاه صلح نیز هزینهٔ دادرسی همان هزینهٔ دادرسی محاکم دادگستری است (ماده ۱۹ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲).
حقالزحمهٔ کارشناس. سنگینترین قلم، و وابسته به رشتهٔ کارشناس و حجم کاری که باید بررسی و اندازهگیری شود. مرجع مبلغ را با توجه به کمیت و کیفیت و ارزش کار تعیین میکند (ماده ۲۶۴) و پرداخت آن با متقاضی است؛ یک هفته از ابلاغ فرصت دارید، وگرنه کارشناسی از عداد دلایل خارج میشود (ماده ۲۵۹) و درخواست عملاً بینتیجه میماند.
هزینهٔ حضور در محل. رفتوآمد مجری قرار و کارشناس تا محل کار، که در رویه متقاضی میپردازد.
این ارقام سوختشده نیستند: ماده ۵۱۹ ق.آ.د.م هزینهٔ دادرسی و حقالزحمهٔ کارشناسی را جزو «خسارات دادرسی» شمرده و در پروندهٔ بعدی از محکومٌعلیه گرفتنی است. یک تفاوت را هم در نظر داشته باشید: خودِ تأمین دلیل غیرمالی است، اما دعوای مطالبهٔ خسارت یا هزینهٔ اتمام کار مالی است و تمبر آن بر مبنای بهای خواسته محاسبه میشود. دستمزد نگارش خودِ درخواست از همهٔ اینها جداست و وکیل آن را پیش از پرداخت اعلام میکند.
مدارکی که برای تنظیم این درخواست لازم است
کارت ملی کارفرما و حساب فعال در سامانهٔ ثنا؛ اگر کار را به وکیل میسپارید، وکالتنامهٔ او.
قرارداد تعمیرات یا بازسازی با همهٔ پیوستها: فهرست اقلام کار، مشخصات مصالح، نقشه یا کروکی، مدت اجرا و وجه التزام تأخیر اگر شرط شده است.
مدرک پرداختها: رسید، فیش واریز، چکها و صورتوضعیتهای تأییدشده — برای مقایسهٔ پول پرداختی با کارِ انجامشده.
مدرک مالکیت یا تصرف محل (سند یا اجارهنامه) و نشانی دقیق، طبقه و واحد.
عکس و فیلم تاریخدار از روند کار، پیامهای رد و بدلشده با پیمانکار و هر اظهارنامهای که پیشتر فرستادهاید.
سیاههٔ پرسشهای فنی برای کارشناس، که وکیل آن را بند به بند از متن قرارداد بیرون میکشد — از فهرست اقلام کار تا مشخصات مصالح و مهلت اجرا.
مسیر پرونده از نگارش درخواست تا دریافت گزارش
نگارش درخواست بر پایهٔ ماده ۱۵۱ — سه رکن قانونی در متن میآید: شما و پیمانکار، دعوایی که این دلیل قرار است در آن به کار رود، و توضیح اینکه چرا نمیتوان تا طرح دعوا صبر کرد. ستون خواسته چنین شکلی میگیرد: «صدور قرار تأمین دلیل با جلب نظر کارشناس رسمی از وضعیت و میزان پیشرفت کار موضوع قرارداد مورخ ...»، و فهرست پرسشهای کارشناسی پیوست میشود.
مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی — قرارداد، رسیدهای پرداخت و کارت ملی را میبرید؛ تمبر دادرسی غیرمالی طبق تعرفهٔ سالانه ابطال میشود و دفتر، پرونده را به مرجع صالح ارجاع میدهد: دادگاه صلحِ حوزهٔ محل کار، یا دادگاهی که پروندهٔ اصلی در آن باز است. از این پس ابلاغها از طریق ثنا میرسد.
دستور مرجع و انتخاب کارشناس — مرجع قرار را صادر و کارشناس رسمی رشتهٔ متناسب با کار را انتخاب میکند. اگر بیش از یک کارشناس لازم باشد انتخاب به قید قرعه و تعدادشان فرد است تا در اختلافنظر رأی اکثریت ملاک قرار گیرد (ماده ۲۵۸). مبلغ دستمزد ابلاغ میشود و یک هفته برای واریز آن فرصت دارید (ماده ۲۵۹).
تعیین وقت و اطلاع به پیمانکار — روز و ساعت بازدید مشخص و طرف مقابل احضار میشود؛ نیامدن او کار را متوقف نمیکند و در موضوعهای فوری اساساً بدون احضار اقدام میشود (ماده ۱۵۲). اگر ابزار یا مصالح پیمانکار هنوز در محل مانده، حضور خودش به تفکیک آنها کمک میکند.
بازدید و تنظیم صورتجلسه — مجری قرار — قاضی، دادرس علیالبدل یا مدیر دفتر بر اساس ماده ۱۵۳ — همراه کارشناس در محل حاضر میشود. آنچه دیده میشود در صورتجلسه میآید: اقلام اجراشده و اجرانشده، کیفیت کار، مصالح بهکاررفته و ابزار موجود، همراه عکسهای ثبتشده. تا این روز هیچ کار تازهای در محل شروع نکنید.
وصول نظریه و فرصت اظهار مطلب — کارشناس نظر خود را کتبی، صریح و موجه و در مهلت مقرر تسلیم میکند (ماده ۲۶۲). وصول نظریه ابلاغ میشود و هر یک از طرفین یک هفته وقت دارد با مراجعه به دفتر، مطالب خود را نفیاً یا اثباتاً بنویسد (ماده ۲۶۰). رونوشت گزارش را برای دادخواست بعدی میگیرید.
بعد از گزارش کارشناس: الزام به اتمام کار، فسخ یا خسارت؟
گزارش که آمد، سه مسیر پیش رویتان است و انتخاب میان آنها به قرارداد و به اینکه کار را چه کسی میتواند تمام کند بستگی دارد:
الزام به انجام تعهد: اگر همچنان میخواهید همان پیمانکار کار را تمام کند، پشتوانهٔ اصلی شما ماده ۲۲۰ قانون مدنی و خودِ بندهای قرارداد است. مواد ۲۳۷ و ۲۳۸ همان قانون که دربارهٔ شرط فعل ضمن عقد نوشته شدهاند — کسی که ملتزم به انجام شرط شده باید آن را بهجا بیاورد و در صورت تخلف طرف مقابل میتواند از حاکم اجبار او را بخواهد، و اگر اجبارش ممکن نباشد ولی کار به دست دیگری شدنی باشد حاکم میتواند به خرج ملتزم موجبات انجامش را فراهم کند — در رویهٔ دادگاهها به تعهدات قراردادی از این دست هم تسری داده میشوند. آنچه در مرحلهٔ اجرا صریح و بدون واسطه است، ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی است: هرگاه محکومٌبه انجام عمل معینی باشد و محکومٌعلیه امتناع کند، کار را زیر نظر دادورز به دیگری میسپارید و هزینهاش را از او میگیرید.
فسخ: اگر اجبار پیمانکار ممکن نباشد و کار هم از جمله اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او انجام دهد، حق فسخ پیدا میکنید — حکمی که ماده ۲۳۹ قانون مدنی برای شرط فعلِ انجامناشدنی مقرر کرده و در قراردادهای کار معین هم به آن استناد میشود.
مطالبهٔ خسارت: متخلف از انجام تعهد وقتی به تأدیهٔ خسارت محکوم میشود که نتواند ثابت کند عدم انجام بهواسطهٔ علتی خارجی بوده که نمیتوان به او مربوط کرد (مواد ۲۲۷ و ۲۲۹). اگر در قرارداد وجه التزام تعیین شده باشد، دادگاه نمیتواند به بیشتر یا کمتر از آن حکم دهد (ماده ۲۳۰).
دو نکتهٔ عملی: مطالبهٔ خسارت دعوای مالی است و هزینهٔ دادرسی آن بر پایهٔ بهای خواسته حساب میشود؛ و باید ثابت کنید زیان بلاواسطه از عدم انجام تعهد ناشی شده است، وگرنه دادگاه دعوا را رد میکند (ماده ۵۲۰ ق.آ.د.م). خسارت ناشی از عدمالنفع هم قابل مطالبه نیست (تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵). اگر محل، مورد اجاره باشد، یادتان باشد تعمیرات لازم برای امکان انتفاع اصولاً بر عهدهٔ مالک است مگر شرط یا عرف خلاف (ماده ۴۸۶ قانون مدنی).
اعتراضها: به قرار، به نظریهٔ کارشناس و به رأی دعوای اصلی
خودِ قرار تأمین دلیل: با این تصمیم هیچ حقی ثابت یا ساقط نمیشود و ماده ۳۳۲ ق.آ.د.م آن را در شمار قرارهای قابل تجدیدنظر نیاورده است؛ پس پیمانکار نمیتواند با تجدیدنظرخواهی اجرای آن را متوقف کند. اگر ایرادی دارد — مثلاً اینکه قرارداد را با شخص دیگری بسته — همان مرجع بررسی میکند و در صورت ورودِ ایراد، قرار رد صادر میشود.
نظریهٔ کارشناس: در پروندههای پیمانکاری معمولاً هر دو طرف به همین نظریه ایراد میگیرند، یکی به درصد پیشرفت و دیگری به برآورد هزینهٔ اتمام کار. یک هفته پس از ابلاغِ وصول نظریه فرصت دارید مطالب خود را کتبی بدهید (ماده ۲۶۰). مرجع میتواند کارشناس را برای ادای توضیح دعوت کند و در صورت ناقص بودن، قرار تکمیل کارشناسی یا ارجاع به کارشناس دیگری بدهد (مواد ۲۶۲ و ۲۶۳)؛ نظریهای هم که با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی نخواند، مورد ترتیب اثر قرار نمیگیرد (ماده ۲۶۵).
رأی دعوای اصلی: رأی اصولاً حضوری است و تنها زمانی غیابی شمرده میشود که خوانده یا وکیل یا قائممقام یا نمایندهٔ قانونی او در هیچیک از جلسات حضور نیافته، دفاع کتبی هم نداده و اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد (ماده ۳۰۳) — وضعیتی که وقتی پیمانکار نشانی ثابتی ندارد کم پیش نمیآید. راه نخست او واخواهی است در همان دادگاه صادرکنندهٔ رأی (ماده ۳۰۵)، با مهلت بیست روز از ابلاغ واقعی برای ساکنان ایران و دو ماه برای مقیمان خارج (ماده ۳۰۶). در مقابل، هر گاه اخطاریه به پیمانکار ابلاغ واقعی شده باشد رأی حضوری است و مجالی برای واخواهی نمیماند؛ اعتراض او باید در قالب تجدیدنظرخواهی مطرح شود، هرچند در تمام جلسات غایب بوده و لایحهای هم نفرستاده باشد. تجدیدنظرخواهی نیز بیست روز است، اما نقطهٔ شروع آن «ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی» است (ماده ۳۳۶) و مرجعش دادگاه تجدیدنظر همان استان (ماده ۳۳۴). در دادگاه صلح، تبصرهٔ ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ رأی مالی را تنها وقتی قابل تجدیدنظر میداند که خواسته بیش از نصف نصاب مقرر باشد.
اشتباههای رایجی که وکیل جلوی آنها را میگیرد
آوردن پیمانکار دوم پیش از تأمین دلیل: شایعترین اشتباه؛ با ادامهٔ کار، مرز میان کار ناتمام و کار جدید پاک میشود و کارشناس نمیتواند بگوید تا کجا کار نفر اول بوده است.
ننوشتن پرسشهای کارشناسی بر پایهٔ قرارداد: اگر فقط بنویسید «وضعیت محل بررسی شود»، گزارشی میگیرید که دربارهٔ درصد پیشرفت، مصالح و کسری کار ساکت است و در دعوای بعدی کارساز نیست.
نفرستادن اظهارنامه: وقتی در قرارداد مهلتی تعیین نشده، طبق ماده ۲۲۶ قانون مدنی باید ثابت کنید انجام تعهد را مطالبه کردهاید؛ اظهارنامه همین کار را میکند.
خواستن حکم از تأمین دلیل: نوشتن «الزام به اتمام کار» در ستون خواستهٔ همین درخواست؛ با این درخواست نه کسی به اتمام کار محکوم میشود و نه پولی جابهجا؛ کار مرجع فقط ملاحظه و صورتبرداری است (مواد ۱۴۹ و ۱۵۵).
نادیده گرفتن وجه التزام قرارداد: اگر برای تأخیر یا تخلف مبلغی شرط شده باشد، دادگاه به بیشتر یا کمتر از آن حکم نمیدهد (ماده ۲۳۰)؛ خواستهٔ خود را با همان بند تنظیم کنید.
از دست دادن مهلت واریز دستمزد کارشناس: یک هفته از ابلاغ بیشتر نیست و پس از آن کارشناسی از عداد دلایل خارج میشود (ماده ۲۵۹)؛ در پروندهٔ ساختمانی این یعنی محلی که هر روز دارد تغییر میکند و دلیلی که دیگر گرفته نمیشود.
ثبت درخواست بدون تفکیک پرداختها: بدون فهرست پرداختیها، کارشناس نمیتواند کارِ انجامشده را با پول دادهشده مقایسه کند و خواستهٔ دعوای بعدی بیپشتوانه میماند.
تنظیم دادخواستهای مرتبط با قرارداد تعمیرات و تأمین دلیل
همهٔ ۴۳ نمونه- الزام به انجام تعمیرات اساسی مورد اجاره
- الزام به تکمیل مورد معامله
- تأمین دلیل عیوب ملک خریداریشده
- الزام به انجام تعهد در مقابل رضایت خواهان
- تأمین دلیل خسارات وارده به اتومبیل
مطالعهٔ بیشتر: تأمین دلیل چیست؟ صفر تا صد شرایط و نحوهٔ استفاده
پرسشهای متداول
دادخواست تأمین دلیل عدم تکمیل قرارداد تعمیرات با وکیل چگونه تنظیم میشود؟
دکمهٔ «درخواست تنظیم دادخواست» را میزنید و قرارداد، پرداختها و وضعیت فعلی کار را شرح میدهید. وکیل پرونده را مطالعه میکند، دستمزد و زمان تحویل را پیش از پرداخت میگوید و پس از موافقت شما متن درخواست را با پرسشهای کارشناسی برگرفته از بندهای قرارداد مینویسد و در همان گفتوگو تحویل میدهد.
هزینهٔ تنظیم دادخواست تأمین دلیل قرارداد تعمیرات چقدر است؟
رقم آن به پیچیدگی قرارداد، حجم کار و فوریت بستگی دارد و خودِ وکیل پیش از پرداخت آن را در گفتوگو اعلام میکند. دو قلم دیگر هم در کار است و ربطی به دستمزد وکیل ندارد: تمبر دادرسی، که برای این درخواست ثابت و غیرمالی است و مبلغ قرارداد بازسازی در آن اثری ندارد؛ و حقالزحمهٔ کارشناس، که مرجع بر پایهٔ حجم کاری که باید اندازهگیری شود تعیین میکند.
تأمین دلیل عدم تکمیل قرارداد تعمیرات چیست؟
درخواستی است که با آن مرجع قضایی همراه کارشناس رسمی، وضعیت کار ناتمام یا معیوب را در محل معاینه و صورتجلسه میکند تا پیش از ادامهٔ کار، میزان پیشرفت و کیفیت اجرا ثبت شود. طبق ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی مقصود از تأمین در این موارد فقط ملاحظه و صورتبرداری است.
کارشناس در تأمین دلیل تعمیرات چه چیزی را بررسی میکند؟
هرچه شما در درخواست بخواهید و مرجع بپذیرد: اقلام اجراشده و اجرانشده، درصد پیشرفت کار، تطابق مصالح مصرفی با قرارداد، عیوب اجرا و هزینهٔ اتمام و اصلاح کار. به همین دلیل نوشتن پرسشهای کارشناسی بر پایهٔ بندهای قرارداد، مهمترین بخش این درخواست است.
پیش از تأمین دلیل میتوانم کار را با پیمانکار دیگری ادامه دهم؟
بهتر است نه. با ادامهٔ کار، مرز میان کار ناتمام پیمانکار اول و کار پیمانکار دوم از بین میرود و کارشناس نمیتواند دربارهٔ میزان پیشرفت قبلی نظر بدهد. اول تأمین دلیل بگیرید و پس از بازدید کارشناس و ثبت صورتجلسه، کار را ادامه دهید.
درخواست را به کدام مرجع بدهم؟
اگر پروندهای در جریان نیست، به دادگاه صلحِ حوزهای که محل تعمیرات در آن قرار دارد؛ از قانون ۱۴۰۲ به بعد، تأمین دلیل در فهرست صلاحیتهای دادگاه صلح نشسته است (بند ۷ ماده ۱۲) و شورای حل اختلاف تنها کار صلح و سازش میکند (ماده ۱۴ همان قانون). اگر دعوای اصلی مطرح شده باشد، درخواست با لایحه به همان دادگاه میرود (ماده ۱۵۰).
بعد از گزارش کارشناس، پیمانکار را چطور به اتمام کار وادار کنم؟
با دعوای الزام به انجام تعهد، که پشتوانهٔ آن ماده ۲۲۰ قانون مدنی و متن قرارداد است. مواد ۲۳۷ و ۲۳۸ همان قانون — نوشتهشده برای شرط فعل ضمن عقد و در رویه به تعهدات قراردادی هم تسرییافته — اجبار متعهد و در صورت نشدن، انجام کار به خرج او را ممکن میدانند؛ و در مرحلهٔ اجرا ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی صریحاً همین راه را برای «انجام عمل معین» باز کرده است.
میتوانم قرارداد را فسخ کنم و خسارت بگیرم؟
اگر اجبار پیمانکار ممکن نباشد و کار هم از اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او انجام دهد، حق فسخ پیدا میکنید (ماده ۲۳۹ قانون مدنی، که برای شرط فعل نوشته شده و در این دعاوی به آن استناد میشود). برای خسارت، متخلف وقتی محکوم میشود که نتواند ثابت کند تخلف ناشی از علتی خارجی بوده است (ماده ۲۲۷)؛ و اگر وجه التزام شرط شده باشد، دادگاه به بیشتر یا کمتر از آن حکم نمیدهد (ماده ۲۳۰).
برای مطالبهٔ خسارت باید اظهارنامه بفرستم؟
اگر در قرارداد مهلتی برای اتمام کار تعیین نشده باشد، بله. ماده ۲۲۶ قانون مدنی میگوید در نبودِ مدت مقرر، وقتی میتوانید ادعای خسارت کنید که ثابت نمایید انجام تعهد را مطالبه کردهاید. اگر مدت تعیین شده و گذشته باشد، همین انقضای مدت کافی است.
اگر پیمانکار در روز بازدید حاضر نشود چه میشود؟
بازدید انجام میشود. مرجع او را احضار میکند ولی طبق ماده ۱۵۲ نیامدنش مانع تأمین دلیل نیست و در موضوعهای فوری اساساً بدون احضار اقدام میشود. این به معنای بیدفاع ماندن او نیست: هم میتواند به نظریهٔ کارشناس ایراد کتبی بدهد و هم در دعوای اصلی، درصد پیشرفت یا برآورد هزینهٔ اتمام کار را به چالش بکشد.
دادخواست تأمین دلیل کار ناتمام تعمیرات را وکیل پایه یک بنویسد
قرارداد و وضعیت فعلی کار را شرح میدهید؛ وکیل پایه یک دادگستری درخواست تأمین دلیل را با پرسشهایی که از دل بندهای همان قرارداد بیرون آمده مینویسد و دستمزد و زمان تحویل را پیش از پرداخت اعلام میکند.
درخواست تنظیم دادخواست





