وکیل خانواده: لیست بهترین وکلای خانواده آنلاین و تلفنی

وکیل خانواده در یک نگاه

• این حوزه: طلاق، مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزند، جهیزیه، اجرت‌المثل و تمکین.

• مرجع رسیدگی: دادگاه خانواده. مهریه‌ای که در سند رسمی ازدواج ثبت شده، از اجرای ثبت هم قابل مطالبه است.

• قدم اول: عقدنامه را ببینید. مهریه عندالمطالبه است یا عندالاستطاعه؟ وکالت در طلاق بلاعزل است یا نه؟ بعد، پیش از ثبت دادخواست، تصمیم بگیرید مهریه و نفقه و حضانت در پروندهٔ طلاق مطرح شوند یا جدا.

• مهلتی که نباید از دست برود: گواهی عدم امکان سازش از ابلاغ رأی قطعی یا قطعی‌شدن رأی سه ماه اعتبار دارد (مادهٔ ۳۴ قانون حمایت خانواده). در همین مدت به دفترخانه بروید.

• هیچ وکیلی نتیجه را تضمین نمی‌کند. هر کس وعدهٔ نتیجه داد، همان یک جمله برای فاصله‌گرفتن کافی است.

وکیل خانواده چه دعواهایی را پیش می‌برد؟

وکیل خانواده دعواهای میان زن و شوهر و دعواهای مربوط به فرزندان را پیش می‌برد: طلاق، مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزند، جهیزیه، اجرت‌المثل و تمکین. همهٔ این‌ها در دادگاه خانواده رسیدگی می‌شوند. هرکدام خواستهٔ جداگانه‌ای است و خودبه‌خود در پروندهٔ طلاق تعیین نمی‌شود. اینکه در همان پرونده مطرح شوند یا جدا، تصمیمی است که پیش از ثبت دادخواست گرفته می‌شود. کارهای مربوط به ازدواج، مثل الزام به ثبت ازدواج یا اثبات رابطهٔ زوجیت، هم در همین حوزه است.

برای این کارها: وکیل ازدواج. حوزه‌های نزدیک: احوال شخصیه، اجرای احکام و ارث و وصیت. برای انتخاب وکیل در هر حوزه، راهنمای انتخاب وکیل را ببینید.

گرفتن وکیل اجباری است؟

نه. دعوای خانواده را می‌توانید خودتان هم پیش ببرید. آنچه وکیل عوض می‌کند ترتیب اقدامات، رعایت مهلت‌ها و کیفیت تنظیم توافق است. بهتر است پیش از تصمیم نهایی مشورت کنید، نه فقط وقتی پرونده به دادگاه رسیده است.

مشاوره با وکالت یکی نیست. در مشاوره، وکیل وضعیت شما را بررسی می‌کند و مسیر را می‌گوید، ولی اقدام با خودتان است. در وکالت، با امضای وکالت‌نامهٔ وکیل دادگستری، وکیل به نام شما پرونده را در دادگاه پیگیری می‌کند.

«حق طلاق» هم پروانهٔ وکالت نیست. حق طلاق یعنی وکالت در طلاق، اختیاری که شوهر به زن داده است، و پرونده همچنان باید در دادگاه مطرح شود. وکالت اصولاً قابل عزل است (مواد ۶۷۸ و ۶۷۹ قانون مدنی):

• اگر ضمن عقد نکاح یا عقد لازم دیگری شرط شده باشد: شوهر نمی‌تواند آن را پس بگیرد.

• اگر وکالت‌نامهٔ محضری ساده باشد: شوهر هر وقت بخواهد می‌تواند آن را عزل کند و با فوت او هم از بین می‌رود.

پس اولین چیزی که در سند خودتان می‌بینید این است: بلاعزل هست یا نه؟

طلاق توافقی و یک‌طرفه چه فرقی دارند؟

در طلاق توافقی زن و شوهر هر دو به جدایی رضایت داده‌اند و دربارهٔ مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزند و جهیزیه به توافق رسیده‌اند. در طلاق یک‌طرفه یکی بدون رضایت دیگری درخواست می‌دهد و باید شرایط قانونی و دلایلش را در دادگاه ثابت کند. مسیر توافقی معمولاً کوتاه‌تر است، ولی آنی نیست.

ماهیت و مهلت اعتبار حکم طلاق با گواهی عدم امکان سازش یکی نیست.

مسیر کلی طلاق معمولاً شامل مراحلی مانند ثبت دادخواست در دادگاه خانواده، جلسات رسیدگی، ارجاع به مرکز مشاورهٔ خانواده و داوری، تعیین تکلیف حقوق مالی، صدور گواهی عدم امکان سازش و در نهایت اجرای حکم است. مدت آن قطعی نیست و به نوع طلاق، میزان توافق، حجم کار دادگاه، کامل‌بودن مدارک و موضوعات مالی و فرزندان بستگی دارد. طلاق‌های اختلافی معمولاً زمان بیشتری می‌برند.

طلاق توافقی چه مراحل و مدارکی دارد؟

برای طلاق توافقی معمولاً شناسنامه و کارت ملی زن و شوهر، سند ازدواج (عقدنامه) و، اگر فرزند دارید، شناسنامهٔ فرزندان لازم است. کار با دادخواست مشترک شروع می‌شود و پرونده به مرکز مشاورهٔ خانواده می‌رود. اگر سازش نشود، دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند که از ابلاغ رأی قطعی یا قطعی‌شدن رأی فقط سه ماه اعتبار دارد.

1. دادخواست مشترک را ثبت کنید. شرایط توافق دربارهٔ مهریه، نفقه، حضانت و ملاقات فرزند و جهیزیه باید دقیق و شفاف نوشته شود. هر بند مبهم بعدها اختلاف تازه می‌سازد.

2. مرکز مشاورهٔ خانواده. پرونده به این مرکز ارجاع می‌شود (مادهٔ ۲۵ قانون حمایت خانواده). مشاوران امکان سازش را بررسی می‌کنند و اگر سازش نشود، پرونده با نظر مرکز به دادگاه برمی‌گردد.

3. گواهی عدم امکان سازش. دادگاه آن را صادر می‌کند.

4. ثبت در دفترخانه. گواهی سه ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی‌شدن رأی اعتبار دارد (مادهٔ ۳۴ قانون حمایت خانواده). اگر در این مدت برای اجرای صیغهٔ طلاق به دفترخانه نروید، اعتبارش از بین می‌رود.

امضای صورت‌جلسه هم پایان همه‌چیز نیست. طلاق توافقی معمولاً به‌شکل خلع یا مبارات و بائن واقع می‌شود، ولی زن می‌تواند در ایام عدّه به آنچه بذل کرده رجوع کند. در آن صورت طلاق رجعی می‌شود و مرد هم حق رجوع پیدا می‌کند (مواد ۱۱۴۵ و ۱۱۴۹ قانون مدنی). این احتمال باید از اول برای هر دو نفر روشن باشد.

زن در چه مواردی می‌تواند طلاق بگیرد؟

زن از جمله در این موارد می‌تواند از دادگاه خانواده طلاق بخواهد: وقتی ضمن عقد، وکالت در طلاق یا شروطی به او داده شده باشد؛ وقتی ادامهٔ زندگی مشترک برایش عسر و حرج باشد؛ و، به استناد مادهٔ ۱۱۲۹ قانون مدنی، وقتی شوهر نفقه نمی‌دهد و الزام او هم ممکن نیست. اثبات عسر و حرج با زن است و مدرک می‌خواهد.

عسر و حرج یعنی زندگی مشترک به‌قدری دشوار شده که تحملش به‌طور متعارف ممکن نیست. تبصرهٔ مادهٔ ۱۱۳۰ قانون مدنی پنج مصداق آن را برمی‌شمارد:

• ترک زندگی خانوادگی دست‌کم شش ماه پیوسته، یا نه ماه متناوب در یک سال، بدون عذر موجه

• اعتیاد زیان‌باری که به اساس زندگی خانوادگی خلل بزند و ترک آن هم ممکن نشود

• محکومیت قطعی شوهر به حبس پنج سال یا بیشتر

• ضرب و شتم یا سوءرفتار مستمری که عرفاً قابل تحمل نباشد

• بیماری صعب‌العلاج روانی یا ساری که زندگی مشترک را مختل کند

این فهرست حصری نیست و عسر و حرج در موارد دیگر هم ممکن است احراز شود. تشخیص نهایی با دادگاه است، پس جمع کردن دقیق دلیل‌ها پیش از طرح دعوا کار اصلی است.

طلاق از طرف مرد چه شرایطی دارد؟

مرد حق طلاق دارد و درخواستش را به دادگاه خانواده می‌دهد، ولی این به معنای جدایی فوری و بی‌تشریفات نیست. دادگاه پیش از رأی موضوع را به داوری می‌فرستد و مرد باید تکلیف مهریه، نفقه و دیگر حقوق مالی همسرش را روشن کند. اگر فرزند دارید، حضانت و نفقهٔ فرزند هم باید تعیین شود.

اگر در سند نکاحیه شرط تنصیف دارایی امضا شده باشد، طلاق به درخواست مرد می‌تواند آن را هم به میان بیاورد.

مهریه را چطور مطالبه کنید؟

مهریه از لحظهٔ عقد حق زن است و مطالبه‌اش به طلاق بسته نیست. پیش از هر اقدام یک کلمه را در عقدنامه ببینید. مهریهٔ عندالمطالبه هر زمان قابل مطالبه است. مهریهٔ عندالاستطاعه فقط با اثبات توان مالی شوهر قابل مطالبه است و بار این اثبات معمولاً با زن است.

مقدار مهریه همان است که هنگام عقد در سند ازدواج ثبت شده: سکهٔ تمام بهار آزادی، وجه نقد یا مال دیگر. مهریهٔ وجه نقد بر اساس نرخ روز و شاخص تورم محاسبه می‌شود.

برای مطالبه دو مسیر هست و این انتخاب یک بار انجام می‌شود. انتخاب میان این دو، بسته به وضعیت پرونده و هدف شما، نیازمند بررسی دقیق است.

در جریان مطالبه، اگر شرایط قانونی احراز شود، می‌توانید توقیف اموال شوهر (حساب بانکی، خودرو یا ملک) را بخواهید. در مواردی هم می‌شود ممنوع‌الخروجی بدهکار را درخواست کرد تا تا تعیین تکلیف از کشور خارج نشود. هر دو به تشخیص مرجع رسیدگی بستگی دارند.

سقف ۱۱۰ سکه در مهریه چه اثری دارد؟

طبق مادهٔ ۲۲ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، تا سقف ۱۱۰ سکه، اگر مرد مهریه را نپردازد، جلب او بدون نیاز به اثبات توان مالی‌اش ممکن است. برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، جلب فقط با اثبات تمکن مالی مرد ممکن است. اصل طلب مازاد پابرجاست و از اموال شناسایی‌شدهٔ او وصول می‌شود.

مرد هم راهی دارد. اگر نتواند یکجا بپردازد، با دادخواست اعسار و ارائهٔ مدارک و شهود می‌تواند قسط‌بندی بخواهد. اگر اعسارش ثابت شود، به‌جای حبس، مهریه تقسیط می‌شود و دادگاه میزان و تعداد اقساط را تعیین می‌کند. اصل بدهی از بین نمی‌رود.

پذیرش اعسار و شکل تقسیط به شرایط هر پرونده بستگی دارد و از پیش معلوم نیست.

نفقه شامل چه چیزهایی می‌شود؟

نفقه هزینه‌های متعارف زندگی است: مسکن، خوراک، پوشاک و درمان، متناسب با شأن و وضعیت طرفین. نفقهٔ زن و نفقهٔ فرزند دو دعوای جدا هستند و ضمانت اجرای متفاوتی دارند. میزان دقیق را دادگاه با توجه به عرف، توان مالی و شرایط زندگی تعیین می‌کند.

• نفقهٔ زن: در عقد دائم بر عهدهٔ شوهر است. استحقاقش معمولاً با تمکین پیوند دارد. اگر زن بدون عذر موجه از وظایف زناشویی خودداری کند، «نشوز» مطرح می‌شود و می‌تواند بر نفقه اثر بگذارد.

• نفقهٔ فرزند: حقی مستقل است و بر عهدهٔ پدر، حتی بعد از جدایی. هزینهٔ نگهداری، تحصیل، درمان و نیازهای دیگر کودک را می‌گیرد و دادگاه معمولاً با ارجاع به کارشناس مبلغش را تعیین می‌کند.

• نفقهٔ جاری و گذشته: جاری برای حال و آینده است و گذشته برای روزهای پرداخت‌نشده. برای نفقهٔ گذشته معمولاً باید نپرداختن در همان بازه را ثابت کنید.

نپرداختن نفقه دو راه پیگیری دارد:

• مسیر حقوقی: دعوای مطالبهٔ نفقه، برای الزام به پرداخت.

• مسیر کیفری: اگر کسی با وجود توان مالی نفقهٔ همسر یا فرزند را نپردازد، ترک انفاق جنبهٔ کیفری پیدا می‌کند و او قابل تعقیب است.

حضانت فرزند با کیست؟

طبق مادهٔ ۱۱۶۹ قانون مدنی، اگر پدر و مادر جدا زندگی کنند، مادر تا هفت‌سالگی فرزند برای حضانت اولویت دارد و پس از آن حضانت با پدر است. اگر پس از هفت‌سالگی اختلاف پیش بیاید، دادگاه با رعایت مصلحت کودک تصمیم می‌گیرد.

• انتقال بدون تقصیر: اگر مادر در دورهٔ حضانت شوهر کند یا مبتلا به جنون شود، حضانت با پدر است (مادهٔ ۱۱۷۰ قانون مدنی). لازم نیست کوتاهی‌ای در نگهداری ثابت شود.

• سلب حضانت: اگر ادامهٔ حضانت نزد یکی از والدین سلامت یا اخلاق کودک را به خطر بیندازد، دادگاه می‌تواند آن را به والد دیگر بسپارد. نمونه‌ها: اعتیاد مؤثر و آسیب‌زا، بیماری یا اختلال روانی خطرناک، بی‌مبالاتی جدی نسبت به سلامت کودک، سوءرفتار و آزار فرزند. صرف ادعا کافی نیست و دلیل معتبر می‌خواهد.

• معیار دادگاه: سلامت، امنیت و آسایش روحی و جسمی کودک. سلامت روانی والدین، توان نگهداری، محیط زندگی و رفتار هر کدام در تصمیم اثر دارد.

• حضانت با ولایت یکی نیست: حضانت نگهداری و تربیت روزمرهٔ کودک است. ولایت اختیار پدر و جد پدری در امور مالی و مهم کودک است. ممکن است حضانت با مادر باشد و ولایت با پدر بماند.

• ملاقات فرزند: والدی که حضانت ندارد حق ملاقات دارد و دادگاه زمان، مدت و ترتیب آن را تعیین می‌کند. اگر طرف مقابل مانع شود، راه قانونی برای پیگیری هست.

• تغییر حضانت: رأی حضانت همیشگی نیست. اگر شرایط عوض شود یا مصلحت کودک اقتضا کند، می‌توانید تغییرش را از دادگاه بخواهید.

اجرت‌المثل و نحله چه فرقی دارند؟

اجرت‌المثل دستمزد کارهایی است که زن در زندگی مشترک انجام داده، به شرطی که خارج از وظیفهٔ شرعی، به دستور شوهر و بدون قصد تبرع بوده باشد (تبصرهٔ مادهٔ ۳۳۶ قانون مدنی). مطالبه‌اش به طلاق گره نخورده و به اینکه چه کسی طلاق خواسته بستگی ندارد.

نحله بخششی مالی است که دادگاه در برخی شرایط، با توجه به وضع مالی مرد و سال‌های زندگی مشترک، تعیین می‌کند. مبلغ هیچ‌کدام ثابت نیست. تعیین اجرت‌المثل معمولاً نظر کارشناس می‌خواهد و هر دو به دلیل و بررسی دقیق شرایط نیاز دارند. اجرت‌المثل با مهریه و نفقه هم فرق دارد و شرایط مطالبهٔ خودش را دارد.

جهیزیه را چطور پس بگیرید؟

جهیزیه مال زن است و بعد از آمدن به خانهٔ مشترک هم مال او می‌ماند. در اختلاف یا جدایی می‌توانید استرداد آن را بخواهید. سیاهه یا فهرست جهیزیه و سایر ادله در اثبات مالکیت نقش مهمی دارد. بدون مدرک مکتوب اثبات دشوارتر می‌شود و هر مدرک دیگری که نشان دهد اموال مال شماست به کار می‌آید.

دعواهای دیگر خانواده

• فسخ نکاح: راهی جدا از طلاق که فقط در موارد مشخص قانونی ممکن است؛ از جمله برخی عیوب جسمی یا بیماری‌های معین، و تدلیس، یعنی پنهان‌کردن یا وانمودکردن صفتی مهم پیش از ازدواج. تشریفات و آثار حقوقی‌اش با طلاق فرق دارد.

• الزام به تمکین: معمولاً مرد آن را برای بازگشت زن به زندگی مشترک مطرح می‌کند. زن می‌تواند با وجود بیم ضرر جانی، مالی یا حیثیتی، عدم تمکین خود را موجه بداند. نتیجهٔ این دعوا بر نفقه و دعواهای دیگر اثر می‌گذارد.

• شرط تنصیف دارایی: شرطی ضمن عقد در سند نکاحیه. اگر شرایط مقرر محقق شود و مرد طلاق بخواهد، بخشی از دارایی به‌دست‌آمده در زندگی مشترک به زن منتقل می‌شود. به شرطی اعمال می‌شود که هنگام عقد امضا شده باشد، و محاسبه‌اش معمولاً کارشناسی می‌خواهد.

• ولایت قهری: اختیار قانونی برای ادارهٔ اموال و تصمیم‌های مهم فرزند. اگر تصمیم ولی به زیان کودک باشد، از مراجع قضایی قابل پیگیری است.

• خشونت خانگی: اگر امنیت شما یا فرزندانتان در خطر است، در کنار پیگیری مهریه و مطالبات دیگر، برای حمایت و امنیت خودتان هم اقدام کنید و موضوع را با مراجع ذی‌صلاح در میان بگذارید. امنیت شما اولویت دارد.

برای دعوای خانواده چه مدارکی لازم است؟

مدارک به موضوع دعوا بستگی دارد، ولی در بیشتر دعاوی خانواده این‌ها لازم است: سند ازدواج یا رونوشت آن (و اگر لازم باشد رونوشت طلاق)، شناسنامه و کارت ملی زن و شوهر، و نشانی و راه تماس طرفین. آنچه روز اول آماده نباشد، بعداً جای خالی‌اش در پرونده می‌ماند.

بسته به موضوع، این‌ها هم لازم می‌شود:

• مهریه: سند ازدواج و مهریهٔ مندرج در آن

• حضانت و نفقهٔ فرزند: شناسنامهٔ فرزندان و مدارک وضعیت زندگی آن‌ها

• دعاوی مالی: مدارک اموال، حساب‌های بانکی، اسناد ملکی و هر مدرکی که دارایی را نشان دهد

• جهیزیه: سیاههٔ جهیزیه

• هر ادعا: هر سند، پیام یا شاهدی که حرف شما را تقویت کند

وکیل با توجه به موضوع شما مدارک تکمیلی را تعیین می‌کند.

حق‌الوکالهٔ وکیل خانواده چطور تعیین می‌شود؟

حق‌الوکاله بر پایهٔ تعرفهٔ قانونی و توافق شما و وکیل تعیین و در قرارداد نوشته می‌شود. هزینهٔ دادرسی، کارشناسی و داوری جدا از آن است. رقم قطعی پیش از بررسی مسئله ممکن نیست، چون به نوع دعوا، پیچیدگی و مرحلهٔ رسیدگی بستگی دارد.

• مراحل را بپرسید: مبلغ شامل کدام مراحل است؟ اعسار و تقسیط، پرونده‌ای مستقل با هزینه و حق‌الوکالهٔ خودش است.

• قیمت نشانهٔ سابقه نیست: سابقهٔ کار در همان نوع خواسته مهم است، نه مبلغ بالاتر.

• عوض کردن وکیل: در وکالت عادی می‌توانید وکیل را عزل کنید و حق‌الوکاله به تناسب مرحلهٔ انجام‌شده حساب می‌شود؛ به شرطی که «مرحله» در قرارداد تعریف شده باشد.

• مشاوره پیش از وکالت: در بنیاد وکلا هزینهٔ هر مشاوره پیش از پرداخت در صفحهٔ همان وکیل نوشته شده است.

بدون حضور خودتان هم می‌شود اقدام کرد؟

در بسیاری از موارد بله. با وکالت‌دادن به وکیل دادگستری، او بخش زیادی از مراحل را از طرف شما پیگیری می‌کند و لازم نیست مدام در دادگاه حاضر شوید. اگر خارج از کشور هستید، وکالت از مسیر کنسولگری داده می‌شود. در برخی مراحل ممکن است حضور خودتان لازم باشد.

رازداری از اصول حرفه‌ای وکالت است. آنچه در مشاوره می‌گویید، از شرح ماجرا تا جزئیات زندگی خصوصی، نزد وکیل می‌ماند. هرچه شرح شما دقیق‌تر باشد، راهنمایی وکیل درست‌تر است.

از کجا شروع کنید؟

لازم نیست اول به دفتر وکیل بروید. موضوع را مطرح کنید؛ وکیل مسیر و مبلغ را پیش از هر پرداختی می‌گوید و بعد تصمیم می‌گیرید. شرح کوتاهی از ماجرا و فهرست مدارکی که دارید آماده کنید.

• آنلاین: گفت‌وگوی متنی و فرستادن فایل و تصویر مدارک، با فرصت برای شرح جزئیات

• تلفنی: گفت‌وگوی مستقیم، برای پرسش فوری

وکیل خانواده در شهر شما: تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، کرج، قم، اهواز، رشت، کرمانشاه.

یا در استان شما: خراسان رضوی، فارس، خوزستان، البرز، آذربایجان شرقی، مازندران، گیلان، کرمان.