چگونه وجه و خسارت تاخیر را مطالبه کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
با توجه به قوانین جاری (به‌ویژه ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی) و رویه بانک‌ها، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

۱. مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه
در مورد بدهی‌های عادی (مثل قرضی که شما داده‌اید و چک یا سفته در کار نیست)، خسارت تاخیر تادیه از زمانی محاسبه می‌شود که شما به‌طور قانونی و رسمی طلب خود را مطالبه کرده باشید.

تاریخ واریز وجه: این تاریخ به هیچ عنوان ملاک شروع محاسبه خسارت تاخیر تادیه نیست. در واقع، تا زمانی که شما پولتان را نخواسته باشید، فرض بر این است که به میل خود به مدیون مهلت داده‌اید.​

تاریخ پیامک: اگرچه پیامک می‌تواند در دادگاه نشانه‌ای از مطالبه باشد، اما رویه غالب دادگاه‌ها پیامک را به عنوان «مطالبه رسمی» قبول نمی‌کنند. دادگاه‌ها معمولا برای شروع محاسبه خسارت، تاریخ ارسال اظهارنامه رسمی (که از طریق دفاتر خدمات قضایی فرستاده می‌شود) یا تاریخ ثبت دادخواست را ملاک قرار می‌دهند.​

نکته: اگر بتوانید قاضی را قانع کنید که پیامک شما به دست مدیون رسیده و مطالبه صریح بوده است، "ممکن" است (اما قطعی نیست) قاضی تاریخ پیامک را بپذیرد، اما ریسک نپذیرفتن آن بالاست.

تاریخ دادخواست: اگر اظهارنامه رسمی نفرستاده‌اید و فقط دادخواست بدهید، مطمئن‌ترین تاریخی که دادگاه برای شروع محاسبه خسارت در نظر می‌گیرد، تاریخ ثبت دادخواست شماست.​

نتیجه‌گیری: به احتمال بسیار زیاد خسارت از تاریخ ثبت دادخواست (یا اظهارنامه‌ای که اگر قبلا فرستاده باشید) محاسبه می‌شود، نه تاریخ واریز ۱۱ سال پیش.

۲. دریافت پرینت حساب پس از ۱۱ سال
بله، امکان دریافت این اطلاعات وجود دارد، اما ممکن است کمی زمان‌بر باشد.

بایگانی الکترونیکی: خوشبختانه با سیستم‌های بانکداری متمرکز (Core Banking)، سوابق تراکنش‌ها به صورت الکترونیکی برای سال‌های طولانی نگهداری می‌شوند. حتی اگر بایگانی فیزیکی شعبه امحا شده باشد، فایل الکترونیکی آن موجود است.​

قوانین نگهداری اسناد: طبق بخشنامه‌های بانک مرکزی، بانک‌ها موظف‌اند اسناد و مدارک تراکنش‌های مشتریان را برای مدت طولانی (حداقل ۱۰ سال برای برخی اسناد و به‌صورت دائم برای اسناد سطح یک) نگهداری کنند. چون شما ۱۱ سال پیش واریز کرده‌اید، این اطلاعات هنوز در سیستم قابل بازیابی است.​

روش اقدام: به شعبه بانک خود مراجعه کنید و درخواست پرینت حساب برای بازه زمانی مورد نظر (مثلا آن ماه خاص در ۱۱ سال پیش) را بدهید. ممکن است نیاز باشد درخواست کتبی بدهید تا از بایگانی مرکزی استعلام بگیرند.