موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
چگونه شعبه پرونده را تغییر دهم؟
پرسیده شده ۲ سال پیش
۴۰ پاسخ ثبت شده
سلام. پرونده حقوقی ابطال سند کسی علیه بنده شکایت کرد. من راضی نیستم شعبه که مشخص کردند بررسی کند. چطوری و برابر با چه ماده و بندی اعتراض کنم که شعبه عوض شود؟ خواهشا کامل و دقیق راهنمایی کنید.
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
تغییر دادن شعبه دادگاه صرفاً به دلیل نارضایتی امکانپذیر نیست. جابه‌جایی قاضی یا پرونده فقط در صورت اثبات جهات رد دادرس، ایراد به صلاحیت دادگاه، یا شرایط قانونی انتقال دعوا ممکن می‌شود.
امکان تغییر قاضی یا شعبه به این بستگی دارد که دلیل نارضایتی شما دقیقاً مشمول کدام‌یک از موارد قانونی باشد.
نفیسه اصولی صفارآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
تغییر شعبه دادگاه صرفاً با نارضایتی ممکن نیست
صرف نارضایتی شما از شعبه تعیین‌شده دلیلی برای تغییر آن به حساب نمی‌آید و به خودیِ خود امکانپذیر نیست. بر اساس نظر وکلا، برای رسیدگی نشدن به پرونده توسط قاضی فعلی باید جهات قانونی رد دادرس وجود داشته باشد و این موارد اثبات شوند. همچنین در صورتی که دادگاه صلاحیت ذاتی یا محلی نداشته باشد میتوانید ایراد عدم صلاحیت بگیرید، یا در شرایط خاص قبل از ختم رسیدگی درخواست انتقال دعوا را پیگیری کنید. در غیر این صورت، پرونده در همان شعبه ارجاع‌شده رسیدگی خواهد شد.
منابع: قانون آیین دادرسی مدنی
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
۴۰ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
پاسخ برتر۱ سال پیش
محمدمهدی قنبری
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
سلام وقت بخیر
---
## اول تکلیف خود را روشن کنید: دقیقا «چه می‌خواهید؟»
۱) می‌خواهید کل پرونده از این **شعبه** به شعبه هم‌عرض یا حتی حوزه قضایی دیگری برود.
۲) یا فقط با **قاضی** همین شعبه مشکل دارید و می‌خواهید قاضی عوض شود ولی پرونده در همان شعبه بماند.
۳) یا اصلا معتقدید این دادگاه **صلاحیت ذاتی یا محلی** ندارد و اساسا نباید پرونده را رسیدگی کند.
هر هدف، ماده و تشریفات مخصوص به خودش را دارد که در جدول زیر خلاصه شده است:
| هدف | عنوان قانونی | مواد مرجع در قانون آیین دادرسی مدنی (ق.آ.د.م) | مهلت | مرجع رسیدگی | نتیجه احتمالی |
|-----|--------------|-----------------------------------------------|-------|--------------|----------------|
| تغییر کل شعبه به دادگاه هم‌عرض دیگر (انتقال پرونده) | «درخواست انتقال دعوا» | ق.آ.د.م | هر زمان قبل از ختم رسیدگی | دیوان عالی کشور | اگر قبول شود، پرونده به شعبه هم‌عرض در حوزه دیگر فرستاده می‌شود. |
| عزل یا تغییر قاضی پرونده | «رد دادرس» | ق.آ.د.م | تا قبل از انجام اولین دفاع ماهوی؛ یا ظرف ۳ روز از اطلاع سبب | خود شعبه پس از اظهار نظر رئیس حوزه | در صورت قبول، قاضی بعدی تعیین می‌شود ولی شعبه عوض نمی‌شود. |
| ایراد به صلاحیت دادگاه (ذاتی/محلی) | «ایراد صلاحیتی» | ق.آ.د.م | در اولین جلسه یا اولین لایحه دفاعیه | همان شعبه؛ سپس مرجع تجدیدنظر | اگر پذیرفته شود کل پرونده به مرجع صالح ارسال می‌شود. |
---
## ۱. رد دادرس (عوض کردن قاضی)
اگر دلایل شما مربوط به شخص قاضی است (مثلا نسبتی با خواهان دارد، سابقا مشاور او بوده، منفعت مستقیم دارد …) از سازوکار «رد دادرس» استفاده می‌کنید.
۱) مواد مستند: ۹۱، ۹۲، ق.آ.د.م
مهم‌ترین جهات ماده ۹۱:
• وجود قرابت نسبی/سببی تا درجه دوم با یکی از طرفین یا وکلا
• قاضی یا همسر/فرزندش نفع شخصی در دعوا دارند
• قاضی قبلا در همان موضوع اظهارنظر ماهوی کرده (قاضی پرونده کیفری، کارشناس، شاهد، داور و … بوده)
• قاضی با یکی از اصحاب دعوا دشمنی یا دوستی خاص داشته باشد که بیم جانبداری برود
• بدهکار یا طلبکار طرف دعوا بودن
۲) مهلت:
– باید **قبل از هر دفاع ماهوی** (قبل از تقدیم لایحه پاسخ یا ایراد به ماهیت) لایحه رد را بدهید؛
– اگر سبب رد بعدا معلوم شد، حداکثر **۳ روز** بعد از اطلاع.
۳) نحوه نوشتن لایحه:
عنوان: «لایحه رد دادرس مستند به ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی مدنی»
محتوا:
• مشخصات پرونده و شعبه
• بند دقیق ماده ۹۱ که مصداق دارد + ادله (اسناد، شهادت، استعلام)
• امضا و تاریخ
• پیوست مدارک
۴) سرنوشت لایحه:
• قاضی پرونده مکلف است فورا نظر خود را بنویسد و با پرونده به **رئیس حوزه قضایی** یا **رئیس کل دادگستری** بفرستد.
• اگر قبول شد، قاضی عوض می‌شود؛ اگر رد شد، میتوانید ظرف ۱۰ روز به **دیوان عالی کشور** اعتراض کنید (ماده ۹۴).
---
## ۲. درخواست انتقال پرونده (عوض کردن شعبه)
۱) ق.آ.د.م: دیوان عالی کشور می‌تواند به درخواست یکی از اصحاب دعوا و **در صورت اقتضای حفظ نظم عمومی یا بیم جان و مال** پرونده را به دادگاه هم‌عرض دیگری در حوزه قضایی دیگر منتقل کند.
– باید «دلایل موجه» مثل تهدید، نفوذ طرف مقابل در دادگستری محل، یا شورش محلی ارائه کنید.
– پیوست: استشهادیه، گزارش کلانتری، مکاتبه شورای تامین، یا هر مدرکی که خطر را ثابت کند.
۲) مراحل عملی انتقال:
الف. تهیه «دادخواست انتقال» روی برگه مخصوص (یا لایحه عادی ولی با تمبر دادخواست غیرمالی) خطاب به «ریاست محترم دیوان عالی کشور».
ب. ذکر ماده ۲۷ یا ۲۸ ق.آ.د.م به‌عنوان مستند قانونی.
ج. توضیح کامل دلایل (خطر جانی، نفوذ محلی، امنیت، عدم بی‌طرفی جوی).
د. از طریق یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دیوان عالی ثبت کنید (هزینه دادرسی غیرمالی ≈ ۵۰–۷۰هزار تومان).
هـ. دیوان عالی کشور پرونده را از شعبه فعلی مطالبه، دلایل را بررسی، نظر دادستان کل را می‌گیرد و رای به قبول یا رد صادر می‌کند.
و. در صورت قبول، پرونده به نزدیک‌ترین دادگاه هم‌عرض (مثلا شعبه دیگر در استان مجاور) ارسال می‌شود.
---
## ۳. ایراد به صلاحیت دادگاه
چنانچه عقیده دارید اساسا این شعبه **صلاحیت محلی یا ذاتی** ندارد (مثلا ملک در شهر دیگر است، یا دعوا در صلاحیت دادگاه ویژه ثبت است) از مواد ۸۴ بند ۱ و ۸۹ استفاده کنید.
۱) **مهلت**: در اولین جلسه دادرسی یا در اولین لایحه دفاعیه؛ بعد از آن، حق ایراد از بین می‌رود مگر اینکه صلاحیت ذاتی مطرح باشد.
۲) **نحوه**: به‌صورت «ایراد» در متن لایحه یا صورت‌جلسه دادگاه عنوان می‌شود؛ دادگاه اول باید راجع به صلاحیت تصمیم بگیرد.
۳) اگر دادگاه ایراد را رد کرد، میتوانید پس از صدور **قرار عدم صلاحیت** یا «حکم» به تجدیدنظر استان شکایت کنید.
---
## ۴. نکات کاملا عملی و پراهمیت
۱) **دلیل شخصی مثل «حس خوبی ندارم» یا «می‌گویند فلان قاضی طرف فلانی است» کافی نیست.** باید مستند به ماده مشخص و قابل اثبات باشد.
۲) اگر به استناد ماده ۹۱ «رد دادرس» بخواهید ولی بدون دلیل قوی طرح کنید، ممکن است قاضی شکایت انتظامی از شما مطرح کند (تبصره ماده ۹۲).
۳) **فرصت‌ها را از دست ندهید**؛ بعد از ورود در ماهیت یا گذشت مهلت ۳ روزه، حق رد دادرس از بین می‌رود مگر سبب تازه‌ای پیش آید.
۴) برای **انتقال دعوا به دیوان عالی** لازم نیست پرونده در مرحله تجدیدنظر باشد؛ در همان بدوی میتوانید درخواست را بدهید.
۵) پرونده‌های «ابطال سند رسمی» معمولا مالی است و ارزش بالایی دارد؛ بهتر است موازی با این درخواست‌ها، دفاع ماهوی (مثلا مرور زمان، صحت معامله، لایحه ثبتی…) را از دست ندهید.
---
## جمع‌بندی
۱. اگر مشکل شما «قاضی» است → ماده ۹۱ (رد دادرس)
۲. اگر مشکل «محیط و امنیت» یا «نفوذ طرف مقابل» است → ماده ۲۷ و ۲۸ (درخواست انتقال دعوا در دیوان عالی کشور)
۳. اگر مشکل «صلاحیت» است → مواد ۸۴ بند ۱ و ۸۹ (ایراد عدم صلاحیت)
هر کدام را در مهلت مقرر و با مدارک محکم مطرح کنید؛ در غیر این صورت، درخواست رد خواهد شد و رسیدگی ادامه می‌یابد. موفق باشید 🌹
سلام صرف نارضایتی از شعبه دلیل قانونی برای تغییر شعبه نیست و باید یکی از جهات رد دادرس وجود داشته باشد
اگر یکی از جهات شش‌گانه وجود دارد باید ایراد رد دادرس را با استناد به بند مربوط از ماده ۹۱ و در مهلت قانونی مطرح کنید تا طبق ماده ۹۲ پرونده به شعبه دیگر ارجاع شود
باسلام
در آیین دادرسی مدنی، شما حق انتخاب شعبه را ندارید و تعیین شعبه به‌صورت سیستمی و از طریق ارجاع داخلی دادگستری انجام می‌شود.
بنابراین «ناراضی بودن» به‌تنهایی دلیل قانونی برای تغییر شعبه نیست
سلام خیر امکان تغییر شعبه وجود ندارد. درواقع پس از ارجاع پرونده، نمیتوان آن را از شعبه مرجوع الیه اخذ کرد و به شعبه دیگر ارجاع داد مگر به تجویز قانون، رعایت مفاد ماده ۳۹۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در مورد رسیدگی کلیه دادگاه ها و دادسراها، الزامی میباشد.
عرض ادب مطابق قانون دایره ارجاع پرونده را به هر شعبه ای ارجاع کند قابل تغییر نمی باشد ، ممکن است سابقا اطراف پرونده در همان شعبه دعوایی طرح کرده باشند و به دلیل تسلط قاضی بر روی پرونده ها این اقدام انجام می شود .
در عجبم از جواب بنیاد وکلا به این سوال اصلا ماده ۹۰ قانون اساسی دادرسی مدنی رو یک بار مطالعه کنید بعد پاسخ بدین خب اینگونه پاسخ ها لطمه به اعتبار خود سایت هست
سلام.نارضایتی شما دلیلی بر تغییر شعبه نیست . تنها موردی که امکان تغییر شعبه هست موضوع رد دادرس هست که در صورت بروز هر کدام از بندهای قانونی مواد ۹۱ و ۹۲ قانون آئین دادرسی مدنی امکان تغییر هست.
