متاسفانه همسر من در سال ۱۴۰۱ به دلیل بیماری فوت شدند. ایشان به همراه خواهر و برادرهایش زمینهای موروثی داشتند که مقداری از آن را فروخته بودند و بقیه به صورت مشاع باقی مانده است.
پارسال خواهرزادهی همسرم یک برگه به ما نشان داد، از همین برگههایی که بالایش ذکر شده بیعنامه، که طبق آن تمام سهم همسرم در یک پلاک مشاع را از همسرم در سال ۹۹ خریده است. در آن برگه نوشته شده شش دانگ زمین پلاک فلان به مساحت ۲۷۰ متر طی یک چک تماما به حساب فروشنده واریز شده. ولی بعد با خودکار اضافه شده تمام سهم مشاع فروشنده در این ملک واگذار شده است. البته در آن زمان این پلاک بهطور کامل بین وراث تقسیم نشده بود و تنها قطعاتی از آن تقسیم شده بود.
ذیل آن برگه هم امضا و اثر انگشت همسر من بود بهاضافهی امضای فقط یک شاهد. در این مدرک شمارهی چک و تاریخ چک قید نشده، فقط نوشته شده طی یک فقره چک به مبلغ ۸۳۰ میلیون تومان، کاملا با فروشنده تسویه شده و تمامی مبلغ چک به حساب فروشنده واریز گردیده است.
ما به ایشان گفتیم باشه ما معامله را قبول داریم فقط شماره چک را به ما بده که من با گواهی انحصار وراثت از بانک مربوطه پرسوجو کنم که چنین چکی وجود داشته آیا و اگر بوده به حساب همسرم واریز شده یا نه. ایشان از پارسال تا الان به دلایل مختلف از دادن شماره چک امتناع کرده و ما را دنبال خودش کشیده است.
از طرفی تمام مدارک زمین و تقسیمنامه دست برادر همسرم، یعنی دایی این آقاست که به ما نمیدهد. حال تکلیف ما چیست و ما چه باید بکنیم؟ ممنون.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
این شرایط نیازمند اقدام هوشمندانه و قانونی است، چرا که طرف مقابل (خواهرزاده و دایی) همزمان از "عدم شفافیت" و "دسترسی نداشتن شما به مدارک" سوءاستفاده میکنند. در پاسخ به شما، وضعیت را در چند بخش حقوقی جداگانه بررسی میکنیم و راهکار عملی ارائه میدهم.
۱. وضعیت قانونی برگه قولنامه و الحاقات دستی
اینکه برگه دارای امضا و اثر انگشت همسر مرحوم شماست، به خودی خود به آن اعتبار میدهد، اما الحاق متن با خودکار و نامشخص بودن چک دو نقطه ضعف بزرگ این سند هستند که میتوانید روی آنها دست بگذارید.
ادعای جعل و الحاق (دستبردن در سند): اضافه شدن متنی با خودکار به متن تایپی یا اصلی، اگر بعد از امضای همسرتان و بدون اطلاع او انجام شده باشد، مصداق جرم "جعل و الحاق" است. اینکه متن از "۲۷۰ متر" به "تمام سهم مشاع" تغییر کرده، موضوع معامله را عوض میکند و اگر ثابت شود این نوشته بعدا اضافه شده، آن قسمت اضافی باطل است و حتی میتواند کل سند را زیر سوال ببرد.
انکار و تردید: از آنجا که همسر شما فوت شدهاند، شما به عنوان وراث قانونا حق دارید نسبت به امضا و اثر انگشت یا متن سند اظهار "تردید" کنید. یعنی بگویید "ما نمیدانیم این امضا متعلق به همسرم است یا خیر". در این صورت طرف مقابل (خواهرزاده) موظف است اصالت سند و امضا را در دادگاه ثابت کند، نه شما.
۲. مسئله چک نامعلوم و اقرار به دریافت پول
در قولنامهها معمولا بندی وجود دارد که فروشنده اقرار میکند "ثمن معامله را دریافت کردم". این اقرار کار را سخت میکند چون بار اثبات را به دوش شما میاندازد که ثابت کنید پولی دریافت نشده است.
اما در مورد پرونده شما یک نکته کلیدی وجود دارد:
در سند نوشته شده "طی یک فقره چک...". وقتی پرداخت به وجود یک چک خاص ارجاع داده شده، خریدار باید ثابت کند آن چک وجود خارجی دارد و وصول شده است.
شما میتوانید دادخواست مطالبه ثمن (پول زمین) بدهید. اگر او بگوید پرداخت کردهام، دادگاه از او میپرسد "چک کجاست؟". اگر نتواند شماره چک و سند وصول آن را ارائه دهد، ادعای پرداخت او رد میشود. صرف نوشتن "تسویه شد" وقتی به یک ابزار پرداخت خاص (چک) مشروط شده، بدون ارائه آن ابزار قابل قبول نیست.
۳. اقدام برای گرفتن مدارک از برادر شوهر
برادر همسر شما حق ندارد مدارک وراثتی را حبس کند. شما برای تقسیم ارث یا فروش سهم خود به این مدارک نیاز دارید.
دادخواست استرداد مدارک: شما میتوانید با ارسال یک اظهارنامه رسمی و سپس دادخواست حقوقی با عنوان "استرداد اسناد و مدارک" علیه ایشان اقدام کنید.
درخواست تحریر ترکه: راه بهتر و جامعتر این است که به شورای حل اختلاف مراجعه کرده و درخواست "تحریر ترکه" (لیست کردن اموال متوفی) بدهید. در این پروسه، شورا از همه وراث و کسانی که اموال دستشان است میخواهد مدارک را ارائه کنند. این کار رسما پای دادگاه را به میان میکشد و برادرشوهرتان مجبور به پاسخگویی میشود.
پیشنهاد گامبهگام برای شما (راهکار عملی)
توصیه میشود به ترتیب زیر عمل کنید:
قدم اول: ارسال اظهارنامه رسمی
قبل از شکایت، به دفتر خدمات قضایی بروید و برای خواهرزاده (مدعی خرید) و برادر همسر (نگهدارنده مدارک) یک "اظهارنامه رسمی" بفرستید.
به خواهرزاده بنویسید: "نظر به ادعای خرید ملک و ارجاع به چک در قرارداد، ظرف ۴۸ ساعت شماره چک، تاریخ و مستندات بانکی واریز وجه به حساب متوفی را ارائه دهید، در غیر این صورت معامله از نظر وراث باطل و کانلمیکن تلقی شده و اقدام قانونی خواهد شد."
به برادر همسر بنویسید: "ظرف مدت مشخص مدارک هویتی و ملکی مرحوم را به وراث قانونی تحویل دهید، در غیر این صورت به اتهام خیانت در امانت و ممانعت از حق شکایت خواهد شد."
قدم دوم: طرح شکایت (اگر پاسخ ندادند)
اگر مدارک را ندادند، دادخواست "تحریر و مهر و موم ترکه" بدهید. این کار باعث میشود وضعیت تمام اموال مشخص شود.
در جلسه رسیدگی، وقتی خواهرزاده قولنامه را رو کرد، شما فورا باید روی آن ادعای "جعل (الحاق)" و "تردید" مطرح کنید. دادگاه سند را به کارشناس خط و امضا ارجاع میدهد تا مشخص شود آیا متن دستی بعدا اضافه شده یا خیر.
نکته مهم: به هیچ وجه زیر بار امضای توافقنامه جدید یا اقرار به صحت معامله نروید و در هیچ جلسهای بدون مشورت با وکیل چیزی را امضا نکنید. عدم تحویل شماره چک توسط خریدار، بزرگترین نقطه ضعف اوست.
باسلام
این برگه اگر هم «سند عادی» باشد، برای اثبات انتقال سهم همسر شما کافی نیست مگر اینکه طرف مقابل بتواند پرداخت ثمن را ثابت کند
این بیعنامه بهتنهایی مالکیت ایجاد نمیکند
بار اثبات پرداخت کاملا با خریدار است
طفره رفتن از ارائه شماره چک به ضرر اوست
شما حق پیگیری، ابطال و مطالبه مدارک را دارید
با توجه به اطلاعاتی که در مورد پرتقالهای انبارشده و ادعای پسرعمویتان مبنی بر فاسد شدن ۱۵ تن باقیمانده دادهاید، شما یک پرونده حقوقی دارید.
باید برای دریافت غرامت فساد ۱۵ تن پرتقال، از طریق دادگاه حقوقی اقدام به طرح دعوی "مطالبه خسارت و غرامت" علیه پسرعمویتان نمایید و فاکتورها و مدارک ضدعفونی را ارائه دهید.
ایشان اگر مدعی است خودش باید ادعایش را ثابت کند اگر دعوایی طرح کرد شما با انکار و تردید و...دفاع کنید.فعلا با گواهی انحصار وراثت دادخواست تحریر ترکه دهید.
دعوی تحریر ترکه وسپس تقسیم ترکه مطرح کنید واگر مبایعه نامه را قبول ندارید میتوانید نسبت به امصا واثر انگشت همسرتان ادعای جعل نمایید تا کارشناس بررسی نماید
باسلام
با توجه به ابهامات متعدد در بیعنامه و مخالفتها، حتما با یک وکیل متخصص در امور ملکی و ارث مشورت کنید تا روند قانونی طرح دعوای ابطال بیعنامه و اخذ مدارک را آغاز نمایید.
