بنده سال گذشته با یک مغازهدار شریک شدم و مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان بابت حق کسب و پیشه به آن پرداخت کردم.
اکنون میخواهم از شراکت خارج شوم اما شریکم مبلغ حق کسب و پیشه را پس نمیدهد.
آیا میتوانم از راه قانونی آن را پس بگیرم؟ و آیا شریکم میتواند ادعا کند چون بنده در کسب و کار ضرر نکردهام پس ادعایی نمیتوانم در مورد کسب و پیشه داشته باشم؟
ضمنا در قرارداد ذکر شده که مبلغ بابت حق کسب و پیشه بوده اما ذکر نشده که بنده نمیتوانم پس بگیرم و سود و ضرر هر کی هم با خودش بوده.
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
و وقت شما هم بخیر،
۱. آیا میتوانید از طریق قانونی مبلغ پرداختی را پس بگیرید؟
پاسخ:
بله، در شرایط خاصی امکان مطالبه مبلغ پرداختی وجود دارد، اما بستگی به ماهیت قرارداد و توافقات بین شما و شریکتان دارد. اگر در قرارداد، مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان صراحتا به عنوان «حق کسب و پیشه» پرداخت شده و شما به هر دلیل (مانند فسخ شراکت یا خروج از فعالیت) از ادامه همکاری منصرف شدهاید، اصل بر این است که حق کسب و پیشه معمولا قابل استرداد نیست، مگر اینکه خلاف آن در قرارداد تصریح شده باشد یا شرایط خاصی مانند فسخ به علت تخلف طرف مقابل یا توافق جدید به وجود آمده باشد.
با این حال، اگر بتوانید اثبات کنید که پرداخت شما صرفا بابت شراکت بوده و حالا با خروج از شراکت، سهم شما باید مسترد شود، میتوانید از طریق دادگاه حقوقی مطالبه کنید.
در هر حال، بررسی دقیق قرارداد و شرایط پرداخت بسیار مهم است.
۲. آیا شریک میتواند ادعا کند که چون ضرر نکردهاید، حقی برای بازپرداخت ندارید؟
پاسخ:
این ادعا معمولا مبنای قانونی ندارد.
حق کسب و پیشه، ماهیتی مستقل از سود و زیان جاری کسبوکار دارد. اگر پرداخت شما بابت خرید سهمالشرکه یا ورود به شراکت بوده، شریک نمیتواند صرفا به دلیل عدم ضرر شما، از بازپرداخت سهم شما امتناع کند.
اما اگر در قرارداد، شرط خاصی مثل «عدم استرداد در صورت خروج داوطلبانه» ذکر شده باشد، ممکن است این موضوع به ضرر شما باشد.
۳. ذکر شدن مبلغ به عنوان حق کسب و پیشه و عدم اشاره به عدم استرداد، به نفع شماست؟
پاسخ:
تا حدی بله.
اگر در قرارداد فقط ذکر شده مبلغ بابت حق کسب و پیشه است و هیچ شرطی مبنی بر غیرقابل استرداد بودن آن وجود ندارد، اصل بر این است که اگر شما حقی را پرداخت کردهاید و حالا از شراکت خارج میشوید، باید سهم شما یا معادل آن به شما بازگردانده شود، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
در حقوق ایران، قراردادهایی که ابهام دارند، به نفع طرف ضعیفتر (در اینجا شما که خواهان بازپرداخت هستید) تفسیر میشود.
اقدامات پیشنهادی و راهکارها
۱. بررسی دقیق قرارداد:
متن قرارداد را با دقت بررسی کنید. اگر امکان دارد، متن قرارداد را اینجا قرار دهید (بدون اطلاعات شخصی)، تا دقیقتر راهنمایی کنم.
مذاکره و ارسال اظهارنامه:
قبل از طرح دعوا، یک اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات قضایی برای شریک خود ارسال کنید و بازپرداخت مبلغ را مطالبه نمایید. این کار در روند رسیدگی قضایی بسیار مؤثر است.
طرح دعوای حقوقی:
اگر مذاکره نتیجه نداد، میتوانید دادخواست مطالبه وجه به دادگاه حقوقی محل مغازه یا محل اقامت خوانده (شریک) تقدیم کنید.
دلایل و مستندات: قرارداد، رسید پرداخت وجه، شهادت شهود (در صورت وجود)، و هر مدرک دیگری که نشان دهد مبلغ را بابت شراکت و حق کسب و پیشه پرداخت کردهاید.
نکات تکمیلی
اگر قرارداد شما صرفا شراکتی است (نه واگذاری کامل سرقفلی یا کسب و پیشه)، خروج از شراکت باید همراه با تعیین تکلیف سهمالشرکه باشد.
اگر شریک شما وجه را بابت سرقفلی یا حق کسب و پیشه گرفته و حالا مغازه یا کسبوکار به شما منتقل نشده، میتوانید تحت عنوان فسخ معامله و استرداد وجه اقدام کنید.
جمعبندی
مطالبه وجه پرداختی امکانپذیر است، مگر خلاف آن در قرارداد تصریح شده باشد.
عدم ذکر عدم استرداد در قرارداد، به نفع شماست.
ضرر یا سود شما در کسبوکار، تاثیری در حق مطالبه وجه ندارد.
اقدامات: اظهارنامه، مذاکره، در صورت لزوم دادخواست حقوقی.
باسلام
بله. شما میتوانید مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان بابت حق کسب و پیشه را از طریق قانونی مطالبه کنید، زیرا در قرارداد ذکر شده این مبلغ برای حق کسب و پیشه بوده و شرطی مبنی بر غیرقابل استرداد بودن یا وابستگی به ضرر مالی وجود ندارد. ادعای شریک شما مبنی بر عدم ضرر شما احتمالا در دادگاه پذیرفته نمیشود، چون حق کسب و پیشه حقی مستقل است.
با توجه به توضیحات شما ، حق کسب و پیشه برای شما ایجاد نخواهد شد
بر اساس قانون موجر و مستاجر، حق کسب و پیشه فقط در مورد قرارداد های اجاره مربوط به قبل از سال ۷۶ و با شرایطی خاص ایجاد خواهد شد
شما حق کسب و پیشه نخواهید داشت اگر شما حق سرقفلی را خریداری کرده اید شما می توانید ادعای حق سرقفلی نمایید بین حق سرقفلی و حق کسب و پیشه تفاوت وجود خواهد داشت
اگر شما در خود مغازه و وسائل مغازه شریک هستید شما میبایست دادخواست اثبات شراکت را مطرح نمایید
بادرود
شما میتوانید با استناد به قرارداد و قانون مدنی، مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان حق کسب و پیشه را مطالبه کنید، مگر اینکه شریک ثابت کند این مبلغ غیرقابلاسترداد بوده است. ادعای شریک مبنی بر عدم ضرر شما، مانع قانونی برای مطالبه این مبلغ نیست.
در هر حال جهت اظهار نظر دقیق تر نیاز به بررسی قرارداد میباشد
قرارداد اجاره شما میبایست بررسی شود زیرا حق و کسب پیشه مربوط به قراردادهای اجاره سال ۵۶ و قبل از آن است و مبحث سرقفلی مربوط به قراردادهای اجاره مربوط به سالهای ۷۶ و پس از آن. اجاره نامه لازم است به رویت وکیل جهت اظهار نظر برسد
