چگونه حق ارتفاق قبلی را احیا کنم؟
با درود به وکلای گرامی و عرض احترام. بنده یک هکتار زمین شالیزار در شمال کشور دارم. بالادست شالیزار بنده که متصل به ملک من است، دو قطعه شالیزار ۴ هزار متری چسبیده به هم که از وسط با مرز خاکی باریک به هم متصلاند و با دو مالک متفاوت که از هر دو شالیزار فوق بنده حق ارتفاق در خصوص آبیاری شالیزار داشتم و از هر دوی آنها مستقلا به شالیزار بنده سرازیر میشد و مشکل کم آبی نداشتم. با توجه به اینکه بنده در استان دیگری به دلیل کار سازمانی خود سکونت دارم، حدود ۲ سال به اشخاص متفاوت به عنوان مزارعه شالیزار را تحویل میدادم.
در آن حین، شخصی هر دو مزرعه بالادست را خرید و هر دو ملک را بههم متصل و یکپارچهسازی نمود و بنده بهتازگی آنهم به دلیل بینظمی در آبرسانی شالیزارها متوجه شدم که فرد خریدار حق ارتفاق یکی از شالیزارها را حذف نموده و از ملک بغلی اقدام به آبیاری ملکمجاور که اکنون یکپارچه شده استفاده میکند. اشخاصی که برایم کار میکردند هم با توجه به وجود آب کافی طی سالهای قبل احساس نیاز و کمبود آب نمیکردند.
اکنون که بنده متوجه شدهام، برای اینکه دچار زحمت و مشکل نشوم، گرچه که اکنون هم مشکل دارم و بعضا به دلیل دیر رسیدن آب از مزارع بالادست دچار مشکل کمآبی در شالیزار میشوم، با مراجعه به مالک جدید در این خصوص باز هم توجهی در خصوص از بین بردن حق ارتفاق نمیکند و طفره میرود. خلاصه اینکه یکی از حقوق ارتفاقی بنده به دلیل مزاحمت مالک جدید از بین رفته، گفتگو هم نتیجه نداده و با تلاش و دردسر زیاد اقدام به آبیاری شالیزار مینماییم.
از آنجائیکه مالکین اولیه مجزا از هم طی دو نوبت این شالیزارها را به این شخص جدید فروختهاند و هر کدام مستقلا از مسیرهای مجزا آبیاری میشدند و اکنون یکپارچه شده، عملا بجای دو مسیر ورود آب از مجاری و نهرهای جاری از یکی استفاده میشود. حال بنده بخواهم حق ارتفاق قبلی را احیا کنم، چه دادخواستی باید ارائه نمایم؟ تحت چه خواستهای و مدارک مالکیت زمینها نسبی هستند و هیچکدام به ثبت نرسیدهاند. اما از مشکل اولیه که نسق بنام وی بوده، بنده سی سال قبل خریداری نمودهام، یعنی شالیزارها سند ثبتی ندارند و هنوز اقدام نشده. این از نظر مالکیت. حال بنده طبق چه ماده قانونی باید دادخواست ارائه دهم؟ اگر حین دادخواست تقاضای تامین دلیل یا حتی معاینه محلی و تحقیق محلی را از دادگاه بخواهم و بدوا از وضعیت کنونی تامین دلیل کنم؟ وکلای گرامی که بخصوص در مناطق برنجخیز تشریف دارند میتوانند این وضعیت را بهتر تجسم کنند. با تشکر از شما و عرض پوزش از اطاله کلام.
برای احیای حق ارتفاق آب، باید دادخواست رفع ممانعت از حق و الزام خوانده به اعاده وضع به حالت سابق را مطرح کنید. بیشتر وکلا توصیه میکنند ابتدا تأمین دلیل بگیرید، هرچند دربارهٔ مفید بودن تأمین دلیل در صورت تخریب کامل مجرای آب اختلاف نظر وجود دارد.
این چارچوب کلی برای دعاوی ملکی است، اما شیوهٔ اقدام پروندهٔ شما به دلایل و آثار بهجامانده از مسیر سابق آب بستگی دارد.