بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

چگونه بفهمم سرقفلی به مستاجر فروخته شده است؟

پرسیده شده ۱ سال پیش ۱۷ پاسخ ثبت شده

با سلام و احترام

ملکی قبل از انقلاب به مستاجرین اولیه داده شده و در قرارداد اجاره مطلبی و یا موضوعی راجع به سرقفلی مغازه نوشته نشده است و فقط یک‌سال اجاره قید شده است.

اکنون وراث مستاجرین ادعا می‌کنند که سرقفلی مغازه قبلا به مستاجرین اولیه فروخته یا واگذار شده است و در تامین دلیل هم موضوع را به کارشناس شورای حل اختلاف گفته‌اند و او هم نوشته و مهر و امضا کرده است.

۱- چگونه بفهمم که سرقفلی به مستاجرین اولیه فروخته یا واگذار شده است؟ و به کجا باید مراجعه و یا استعلام کنم؟

۲- اصولا در قرارداد اجاره ملک یک‌ساله آیا می‌توان سرقفلی مغازه را هم فروخت که چنین ادعایی دارند؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

اثبات پرداخت یا واگذاری سرقفلی بر عهده وراث مستاجر است، اما به دلیل انعقاد قرارداد قبل از انقلاب، ملک مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ بوده و مستاجر در هر حال مشمول حق کسب و پیشه و تجارت می‌شود.

این قاعده کلی درباره قراردادهای پیش از انقلاب است، اما وضعیت پرداخت اولیه و مدارک موجود تعیین‌کننده تعلق قطعی سرقفلی است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

اثبات سرقفلی و حق کسب و پیشه ملک قدیمی

با توجه به اینکه قرارداد قبل از انقلاب تنظیم شده، رابطه طرفین تابع قانون موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ است و مستاجر حتی بدون داشتن سرقفلی، مشمول حق کسب و پیشه خواهد بود. بار اثبات خرید یا واگذاری سرقفلی طبق قاعده حقوقی بر عهده وراث مستاجر است که ادعای آن را مطرح می‌کنند. صرف ثبت ادعا در تامین دلیل توسط کارشناس شورا نیز دلیلی بر تعلق قطعی سرقفلی نیست و شما حق اعتراض به آن را دارید. برای استعلام سوابق و قرارداد اولیه می‌توانید به شهرداری، اداره مالیات یا اتحادیه صنفی مربوطه مراجعه فرمایید.

منابع: قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۱ سال پیش
داود چگینی

کارشناس حقوقی

با سلام
ابتدا باید قرارداد با مستاجرین بررسی گردد، در متن قرارداد در صورت اشاره واگذاری یا انتقال امتیاز سرقفلی باشد، وراث مستاجرین می توانند ادعای سرقفلی را داشته باشند، و جهت استعلام و دریافت اجاره نامه یا قرارداد بهتر است یا با اداره مالیات یا شهرداری، و یا اتحادیه کسب و پیشه ای که از آن مجوز کسب و کار گرفته اند مراجعه نمایید.

محمدمهدی قنبری
محمدمهدی قنبری
۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و عرض ادب و احترام 🌷
سوال شما درباره موضوع بسیار مهم و پرتکراری در دعاوی املاک تجاری است، مخصوصا املاکی که **قبل از انقلاب** اسلامی اجاره داده شده‌اند و حالا **وراث مستاجرین، ادعای سرقفلی** می‌کنند.

من موضوع را به‌صورت دقیق، حقوقی و کاربردی برایتان تحلیل و پاسخ می‌دهم تا با خیال راحت و آگاهی کامل بتوانید مسیر قانونی را طی کنید.

---

## ✅ خلاصه‌ی وضعیت شما:

- ملکی **قبل از انقلاب (۱۳۵۷)** به مستاجر اولیه اجاره داده شده.
- در **قرارداد اجاره، هیچ اشاره‌ای به سرقفلی نشده** و فقط مدت اجاره (مثلا یک‌ساله) ذکر شده است.
- اکنون **وراث مستاجر ادعا می‌کنند که سرقفلی مغازه به مستاجر اولیه واگذار شده بوده.**
- این ادعا را در تامین دلیل گفته‌اند و **کارشناس شورای حل اختلاف** هم آن را ثبت و امضا کرده.

---

## ✅ پرسش‌های شما:

۱. **چگونه بفهمم که سرقفلی به مستاجر اولیه فروخته یا واگذار شده؟ و از کجا استعلام بگیرم؟**
۲. **آیا اصولا در قرارداد اجاره یک‌ساله، می‌توان سرقفلی را هم واگذار کرد؟**

---

## ✅ پاسخ دقیق به سؤال ۱:
### چگونه بفهمید که سرقفلی واگذار شده یا نه؟

🔹 در نظام حقوقی ایران، به‌ویژه درباره املاک تجاری قدیمی، **وجود یا عدم وجود سرقفلی** از سه طریق قابل بررسی است:

### ✅ روش‌های بررسی:

#### 🔸 ۱. **بررسی متن قرارداد اجاره اولیه (قبل از انقلاب):**
- اگر در متن قرارداد، عباراتی مثل **"سرقفلی داده شده"، "حق کسب و پیشه"، "حق تجارت"، "ملک با سرقفلی واگذار شد"** و... باشد، نشانه وجود سرقفلی است.
- در غیر این صورت، **اصل بر نبودن سرقفلی است.**

🔸 اگر قرارداد در دسترس نیست، می‌توانید از **وراث موجر یا مستاجر، دفاتر اسناد رسمی، یا حتی شهرداری** دنبال نسخه‌ای از آن بگردید.

---

#### 🔸 ۲. **استعلام از اداره ثبت اسناد و املاک یا مراجع قضایی (در صورت وجود سند رسمی):**

- اگر انتقال سرقفلی به صورت رسمی انجام شده باشد (مثلا در دفترخانه)، ممکن است **سند رسمی سرقفلی** وجود داشته باشد.
- بنابراین می‌توانید از اداره ثبت یا دفترخانه‌ای که احتمالا انتقال در آن انجام شده، **استعلام بگیرید**.

---

#### 🔸 ۳. **بررسی رویه و عرف محل در آن زمان:**

در املاک قبل از انقلاب، بسیار رایج بوده که **موجر، سرقفلی را به مستاجر واگذار کرده ولی در قرارداد اجاره چیزی ننوشته‌اند**.

در این موارد، **شهادت شهود محلی، عرف بازار، یا اظهارات افراد مطلع** می‌تواند مؤثر باشد، اما **ارزش آن در دادگاه محدود و قابل خدشه است**.

---

#### 📌 نکته مهم:
در **قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶** (که بر املاک تجاری قبل از انقلاب حاکم است)، حتی اگر **هیچ سرقفلی داده نشده باشد، ولی مستاجر سال‌ها در ملک فعالیت تجاری کرده باشد، ممکن است حق کسب و پیشه برای او ایجاد شده باشد.**

یعنی حتی بدون پرداخت سرقفلی، **"حق کسب و پیشه" ایجاد می‌شود که قابل مطالبه است.**

---

## ✅ پاسخ دقیق به سؤال ۲:

### آیا می‌توان در قرارداد اجاره یک‌ساله، سرقفلی را هم واگذار کرد؟

🔹 از نظر قانونی، بله. اگر **در قرارداد یا خارج از آن، توافقی برای پرداخت سرقفلی شده باشد** (چه رسمی، چه عادی)، این واگذاری قابل قبول است.

🔹 حتی اگر مدت اجاره یک‌سال باشد، اگر مستاجر بابت سرقفلی پولی پرداخت کرده باشد و مالک **با دریافت آن، اجازه داده باشد که مستاجر کسب و کار راه‌اندازی کند**، این واگذاری سرقفلی **معتبر است**.

✅ اما اگر **هیچ اشاره‌ای به سرقفلی در قرارداد نشده** و **مدرکی هم برای پرداخت سرقفلی وجود ندارد، اصل بر این است که سرقفلی‌ای واگذار نشده است.**

---

## ✅ درباره «تامین دلیل» و نظر کارشناس شورای حل اختلاف:

🔸 تامین دلیل فقط **ثبت گفته‌ها و مشاهدات است، نه رای دادگاه.**
🔸 نظر کارشناس شورای حل اختلاف، **اثبات‌کننده قطعیت وجود سرقفلی نیست**؛ فقط یک اماره (نشانه) است و در دادگاه قابل رد شدن است.

---

## ✅ نتیجه‌گیری نهایی:

| سؤال | پاسخ |
|------|-------|
| چگونه بفهمم سرقفلی واگذار شده؟ | بررسی قرارداد، استعلام از ثبت، شهود، و رویه عرفی بازار. |
| آیا در قرارداد اجاره یک‌ساله می‌توان سرقفلی داد؟ | بله، اگر توافق جداگانه‌ای وجود داشته یا وجهی پرداخت شده باشد. |
| آیا تامین دلیل، اثبات سرقفلی است؟ | ❌ خیر، فقط ثبت ادعاست؛ اثبات با دادگاه است. |
| اگر مدرکی برای سرقفلی نباشد؟ | اصل بر نبودن سرقفلی است. اما ممکن است "حق کسب و پیشه" به استناد قانون ۵۶ ایجاد شده باشد. |

---

## ✅ توصیه مهم:

اگر شما مالک هستید و قصد تخلیه یا فروش ملک را دارید:

۱. حتما **متن قرارداد اولیه را بررسی کنید**.
۲. از **مشاور حقوقی یا وکیل متخصص در دعاوی سرقفلی و کسب و پیشه** مشاوره بگیرید.
۳. از طریق دادگاه، می‌توانید **دعوی تخلیه یا تعیین تکلیف سرقفلی** را مطرح کنید.

---

اگر مایل باشید، بفرمایید که:
- آیا قرارداد اجاره اولیه را دارید؟
- مستاجر چه مدت در مغازه فعالیت داشته؟
- آیا مبلغی بابت سرقفلی پرداخت شده یا نه؟
- ملک را می‌خواهید تخلیه کنید یا بفروشید؟

تا بر اساس پاسخ‌ها، **مسیر دقیق و کاملا قانونی** را برایتان ترسیم کنم.

با آرزوی موفقیت و احقاق حق شما
در خدمت شما هستم 🌷

احسان عبدالهی
احسان عبدالهی تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۱٬۲۳۵ مشاوره موفق

مطابق قانون موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ مستاجر مشمول حق کسب و پیشه شده و شمول قانون مصوب ۱۳۵۶ بر ارکان اجاره نامه قطعی است .

ندا السادات روناسی ۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۱۷۱ مشاوره موفق

با سلام
اگر در اجاره‌نامه یا رسیدها اثری از پرداخت سرقفلی نباشد، اصل بر اجاره عادی است و اثبات فروش سرقفلی با مستاجر است؛ صرف ادعا یا اظهارنظر کارشناس تامین دلیل، مالکیت سرقفلی را ثابت نمی‌کند. همچنین در اجاره یک‌ساله هم امکان واگذاری سرقفلی یا ایجاد حق کسب‌وپیشه وجود داشته، ولی باید با دلیل معتبر ثابت شود.

نمایش ۱۳ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
محمدرضا توکلی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۰۷۴ مشاوره موفق

با سلام چنانچه در زمان انعقاد قرارداد اجاره مبلغی به عنوان سرقفلی پرداخت شده است بنابراین مستاجرین صاحب حق سرقفلی هستند در غیر این صورت صرفا حق کسب و پیشه و تجارت آن هم در صورت اثبات قابل مطالبه است.

حسین مظاهری تهرانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۵۱ مشاوره موفق

با سلام
در قرارداد اجاره ای که مشمول قانون ۱۳۵۶ باشد مستاجر می تواند نسبت به مطالبه حق کسب، پیشه و تجارت اقدام نماید.

بهنام رفیعی ساران
بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده
۷ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۴۰۹ مشاوره موفق

سلام

مستاجر در این قرارداد امکان مطالبه سرقفلی رادارد

مهناز لطیفی ۴ ماه پیش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۱ مشاوره موفق

در صورت فقدان مستندات پرداخت در قرارداد یا رسیدها، اصل بر «اجاره ساده» است و بار اثبات انتقال سرقفلی بر عهده مستاجر خواهد بود؛ صرف ادعا یا نظریه کارشناسی تامین دلیل، مثبت مالکیت سرقفلی نیست. شایان ذکر است که کوتاهی مدت قرارداد (یک‌ساله) مانع قانونی برای واگذاری سرقفلی محسوب نمی‌شود، اما اثبات آن مستلزم ارائه ادله متقن است.

پیام فیاضی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۱ مشاوره موفق

سلام با توجه به قاعده البینه علی المدعی مستاجرین که مدعی خرید سرقفلی از مالک اولیه هستند باید دلایل خودشون رو ارائه کنند و شما هم حق اعتراض به دلایل استنادی احتمالی رو دارین با یه همکار از سایت هماهنگ کنید تا نحوه طرح دعوی رو به شما توضیح بدن یا وکیل بگیرید

سعید قیطانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۷۵۶ مشاوره موفق

سلام
مستاجر چنین قراردادی مستحق دریافت سرقفلی می باشد

حسن آرین پور ۱۰ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب ،مستاجر چنین قراردادی مستحق دریافت سرقفلی است

محمد اکبری ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۱۰ مشاوره موفق

عرض سلام و احترام ، مستاجرین سال ۵۶مستحق حق کسب و پیشه خواهند بود.

زهرا فرج ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۸۴ مشاوره موفق

مستاجر مستحق دریافت سرقفلی می باشد.

علیرضا زرینه پور ۱۲ ساعت پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۲۶ مشاوره موفق

بادرود
از اداره دارایی امکان استعلام است

محمدباقر سلیمانگلی ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۵ مشاوره موفق

مشاوره تخصصی پیشنهاد میگردد

محمد مجیدیان ۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

با درود
مستاجر صرفا امکان مطالبه حق کسب و پیشه را دارد مگر ابتدای قرار داد مبلغ سرقفلی را به مالک پرداخته باشد

محمدمهدی کفشوندی ۹ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۲ مشاوره موفق

مستاجر چنین قراردادی مستحق دریافت سرقفلی است

۵۲ وکیل متخصص سرقفلی آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

کانال تلگرام بنیاد وکلا · هر روز پرسش‌های حقوقی واقعی مردم با پاسخ وکیل

عضویت در کانال