پدر مرحومم سال ۱۳۸۹ جمع کل مبلغ با سود ۱۱ میلیون تومان وام قرضالحسنه از تعاونی اعتبار وحدت گرفتند. هر ماه اقساط را پرداخت میکردند تا اینکه تعاونی اعتبار وحدت منحل شد و در نهایت با بانک آینده ادغام شد.
در سال ۹۷ از بانک آینده تماس گرفتند که در صورت تسویه اصل وام، مشمول بخشودگی جریمه میشوید. پدر مرحومم ۴ میلیون مانده را پرداخت کرده و اصل وام تسویه شد. در آن زمان ۱ میلیون جریمه دیرکرد بود.
بعد از گذشت ۷ سال از تسویه اصل وام، ضامن تماس گرفت که ۱۳ میلیون بدهکار هستیم و چک برگشت زدهاند.
سوالم این است که اصل وام تسویه شده و جریمه تاخیر برخلاف وعده اگر نبخشیدهاند باید ۱ میلیون باشد، چطور شده ۱۳ میلیون؟ و در صورتی که جستجو کردم، گرفتن سود از جریمه دیرکرد برخلاف قانون بانک مرکزی و احکام اسلامی است. چه کنم؟
برای بررسی و حل مشکل شما، باید چند نکته کلیدی را در نظر بگیریم:
۱. تسویه اصل وام در سال ۹۷
- شما اشاره کردید که در سال ۹۷، بانک آینده با پیشنهاد بخشودگی جریمه دیرکرد، موافقت کرد که در صورت پرداخت اصل باقیمانده وام (۴ میلیون تومان)، جریمه (۱ میلیون تومان) بخشوده شود.
- اگر پدر شما این مبلغ را پرداخت کرده و رسید یا مدارک تسویه دریافت کرده است، این سند مهمی برای اثبات پرداخت است.
- اگر بانک در آن زمان رسید رسمی صادر کرده، دیگر نمیتواند ادعای بدهی جدید کند.
۲. ادعای ۱۳ میلیون تومانی بانک/تعاونی
- افزایش بدهی از ۱ میلیون جریمه به ۱۳ میلیون تومان غیرمنطقی است و احتمالا به دلایل زیر رخ داده:
- محاسبه سود بر روی جریمه: این کار غیرقانونی است. طبق قوانین بانک مرکزی و شرع، جریمه دیرکرد نباید سوددار شود.
- محاسبه جریمه بر اساس مدت طولانی: حتی اگر جریمه به صورت ماهانه محاسبه شده باشد، باز هم نباید از اصل وام بیشتر شود.
- خطای اداری یا سوءاستفاده: ممکن است بانک/تعاونی به اشتباه یا عمدا مبلغ را افزایش داده باشد.
۳. اقدامات لازم برای پیگیری
برای حل این مشکل، این مراحل را دنبال کنید:
الف) جمعآوری مدارک
- فیش پرداخت ۴ میلیون تومانی سال ۹۷.
- نامه یا رسید تسویه اصل وام از بانک آینده (اگر موجود است).
- مدارک ضمانت (اگر ضامن هستید).
- هرگونه مکاتبه یا پیامک از بانک درباره بخشودگی جریمه.
ب) استعلام دقیق بدهی
- به شعبه بانک آینده مراجعه کنید و درخواست گزارش دقیق محاسبه ۱۳ میلیون تومان را بدهید.
- آنها موظفند نحوه محاسبه جریمه و سود را شفاف توضیح دهند.
پ) اعتراض رسمی
- اگر محاسبه بانک بر خلاف قوانین بانک مرکزی است (مثلا سود روی جریمه)، نامه اعتراضی به بانک ارسال کنید و درخواست اصلاح کنید.
- میتوانید به سامانه ۲۴۷۰ بانک مرکزی (https://۲۴۷۰.cbi.ir) شکایت کنید. بانک مرکزی موظف است رسیدگی کند.
ت) مراجع قضایی (در صورت نیاز)
- اگر بانک پاسخگو نبود یا اصرار بر بدهی غیرمنطقی داشت، میتوانید از طریق دادگاه حقوقی یا سامانه ثنا (https://samadadl.ir) طرح دعوا کنید.
- گرفتن سود از جریمه خلاف شرع و قانون است و دادگاه به نفع شما حکم خواهد داد.
ث) پیگیری از طریق تعاونی منحلشده
- اگر بخشی از مشکل ناشی از تعاونی اعتبار وحدت است، باید از طریق مراجع قانونی انحلال تعاونیها پیگیری کنید. ممکن است نیاز به مشورت با وکیل داشته باشید.
۴. نکته مهم درباره ضامن
- اگر شما ضامن هستید، ابتدا باید مطمئن شوید که اصل وام تسویه شده است.
- ضامن فقط در صورت عدم پرداخت اصل وام مسئول است، نه جریمههای غیرقانونی.
- اگر بانک چک ضامن را برگشت زده، باید مدارک تسویه را ارائه دهید تا ادعای بانک رد شود.
نتیجهگیری:
ادعای ۱۳ میلیونی بانک غیرمنطقی است و احتمالا با ارائه مدارک تسویه، مشکل حل میشود. اگر بانک اصرار داشت، از طریق بانک مرکزی و دادگاه پیگیری کنید.
اگر نیاز به کمک حقوقی دارید، میتوانید با وکیل متخصص در امور بانکی مشورت کنید.
اگر نیاز به کمک در تنظیم نامه اعتراضی دارید، میتوانم نمونهای برایتان ارائه دهم.
وضعیت شما پیچیده به نظر میرسد، اما خوشبختانه قوانین و مقررات بانکی و شرعی در این زمینه به نفع شما هستند. در ادامه، موضوع را تحلیل کرده و راهکارهای عملی را به شما ارائه میدهم.
تحلیل وضعیت: چرا جریمه ۱ میلیونی به ۱۳ میلیون تومان تبدیل شده است؟
این افزایش ناگهانی و غیرمنطقی بدهی پس از ۷ سال، به احتمال بسیار زیاد ناشی از یک یا چند مورد از دلایل زیر است:
محاسبه سود مرکب بر جریمه دیرکرد (ربح مرکب): این محتملترین سناریو است. بانک به جای اینکه همان ۱ میلیون تومان جریمه را به عنوان بدهی نهایی در نظر بگیرد، روی همان جریمه، سالانه سود و جریمه جدیدی اعمال کرده است. این کار که به آن «سود از سود» یا «ربح مرکب» میگویند، طبق مصوبات بانک مرکزی و قوانین بانکی کشور صراحتا غیرقانونی و ممنوع است. همچنین از نظر شرعی نیز حرام محسوب میشود.
عدم ثبت تسویه اصل وام در سیستم: با توجه به ادغام تعاونی وحدت در بانک آینده و آشفتگیهای احتمالی در انتقال اطلاعات، این امکان وجود دارد که پرداخت ۴ میلیون تومانی پدرتان در سال ۹۷ به درستی در سیستم ثبت نشده باشد. در این حالت، بانک فرض کرده که اصل وام هنوز باقی مانده و بر اساس آن، جریمههای سنگینی محاسبه کرده است.
نادیده گرفتن وعده بخشودگی: وعده بانک در سال ۹۷ مبنی بر «بخشودگی جرایم در صورت تسویه اصل وام» یک نوع قرارداد و تعهد شفاهی بوده است. پدر شما با پرداخت ۴ میلیون تومان، به بخش خود از این تعهد عمل کرده است. بانک قانونا و اخلاقا موظف به اجرای تعهد خود بوده است. اینکه اکنون زیر این وعده زدهاند، یک تخلف آشکار است.
راهکارهای عملی و گام به گام برای پیگیری
شما باید با آرامش و به صورت کاملا مستند، این موضوع را پیگیری کنید. مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
گام اول: جمعآوری کامل مدارک
قبل از هر اقدامی، تمام اسناد و مدارک مرتبط را جمعآوری کنید. این مدارک سلاح اصلی شما هستند:
قرارداد وام اولیه که پدرتان با تعاونی وحدت منعقد کردهاند.
رسیدهای پرداخت اقساط در طول سالها.
مهمترین مدرک: رسید پرداخت ۴ میلیون تومان در سال ۱۳۹۷. این سند ثابت میکند که شما به وعده بانک عمل کرده و اصل وام را تسویه کردهاید.
گواهی حصر وراثت که نشان میدهد شما به عنوان ورثه، حق پیگیری قانونی دارید.
هرگونه پیامک، نامه یا مدرک دیگری که از طرف بانک در این سالها دریافت کردهاید.
گام دوم: مراجعه حضوری به بانک آینده (به همراه ضامن)
با در دست داشتن کپی تمامی مدارک، به همراه ضامن محترم به شعبهای که حساب در آن مفتوح است یا به واحد حقوقی و وصول مطالبات سرپرستی بانک آینده مراجعه کنید.
نحوه برخورد: کاملا آرام، محترمانه و قاطع باشید. داستان را از ابتدا تا انتها شرح دهید.
خواسته شما: به طور مشخص درخواست کنید که "ریز محاسبات بدهی" را به شما ارائه دهند تا مشخص شود عدد ۱۳ میلیون تومان از کجا آمده است.
ارائه مدارک: رسید تسویه ۴ میلیون تومانی را نشان دهید و بگویید که طبق وعده خود بانک در سال ۹۷، با پرداخت این مبلغ، جرایم بخشیده شده و پرونده باید بسته میشد.
تاکید بر قانون: به مسئول بانک یادآوری کنید که دریافت سود از جریمه (سود مرکب) طبق بخشنامههای بانک مرکزی ممنوع است و این مبلغ نمیتواند قانونی باشد.
در این مرحله، ممکن است با پاسخ مثبت کارمند بانک و اصلاح بدهی مواجه شوید. حتما نام کامل مسئول مربوطه و شماره پیگیری درخواست خود را یادداشت کنید.
گام سوم: ثبت شکایت در سامانه بانک مرکزی
اگر بانک همکاری نکرد یا پاسخ قانعکنندهای نداد، بلافاصله شکایت خود را در «سامانه رسیدگی به شکایات بانک مرکزی» ثبت کنید.
این سامانه یک ابزار بسیار قدرتمند و رایگان است.
وارد سایت بانک مرکزی شده و بخش شکایات مردمی را پیدا کنید.
شرح کاملی از ماجرا، از زمان دریافت وام تا امروز، بنویسید.
تصاویر تمام مدارک خود، به خصوص رسید تسویه ۴ میلیونی را ضمیمه شکایت کنید.
بانک مرکزی شکایت شما را به بانک آینده ارجاع داده و آنها را ملزم به ارائه پاسخ مستند و قانونی در یک بازه زمانی مشخص میکند. در اکثر موارد اینچنینی، بانک مرکزی حق را به مشتری میدهد.
با توجه به اینکه اصل وام در سال ۹۷ تسویه شده و جریمه دیرکرد حداکثر ۱ میلیون تومان بوده، ادعای بانک آینده مبنی بر بدهی ۱۳ میلیون تومانی غیرمنطقی به نظر میرسد و احتمالا ناشی از محاسبات نادرست یا اعمال سود غیرقانونی است.ابتدا با جمعآوری مدارک و مذاکره با بانک اقدام کنیددر صورت عدم رفع مشکل، از طریق بانک مرکزی یا پیگیری حقوقی موضوع را دنبال کنید. استناد به احکام شرعی و مصوبات بانک مرکزی میتواند موضع شما را تقویت کند.
متن قرارداد فی مابین با بانک و نیز اسناد مرتبط با تسویه اصل وام در بانک باید بررسی شود که بدرستی ثبت گردیده یا خیر. اگر مشکلی در ثبت نباشد، قطعا دریافت سود از دیرکرد، خسارت بر خسارت است که ربوی بوده و خلاف شرع است و حتی برفرض شرعی بودن، خسارت ۷ سال دیرکرد بازپرداخت یک میلیون تومان نیز، ۱۳ میلیون تومان نخواهد شد لذا درهرصورت این محاسبه اشتباه بوده و نیازمند بررسی است.
و درود ابتدا قرارداد را ملاحظه و به رویت وکیل برسانید تا شما را راهنمایی کنند در صورتی که با بانک به توافق نرسیدید باید بر اساس قوانین به خصوص قانون عملیات بانکی بدون ربا فتاوی شرعی و به خصوص ملاحظات شرعی مربوط به ربا خاص آیات قرآن و احادیث معتبر نسبت به این موضوع دادخواست بدهید معمولا قضات از امور شرعی کاملا اطلاع دارند رای به نفع شما صادر میکنند انشالله
صرف اعلام بدهی جدید کافی نیست؛ بانک باید دلیل و نحوه محاسبه مبلغ ۱۳ میلیون تومان را ارائه کند. با مدارک پرداخت و تسویه اصل وام، ابتدا اعتراض کتبی به بانک ثبت کنید و در صورت عدم پاسخ، موضوع را از طریق مراجع نظارتی و قضایی پیگیری نمایید
باسلام با توجه باینکه ادعای بانک باید مستدل و مستند و مبتنی بر قانون و مقرارت باشد در نتیجه چنانچه شما معتقد و مطمئن به تسویه حساب و عدم بدهی هستید با ارائه مدارک و مستندات و واریزی ها اثبات کنید که بدهکار نیستید ضمن اینکه تضمینات ما خوذه بانک را نیز مسترد کنید.موفق باشید.
ابتدا طی درخواستی کتبی به بانک، تقاضای بررسی مجدد و اعلام نتیجه قطعی نمایید. اگر نتیجه منفی بود باستناد آن نامه، بر علیه بانک ، به بازرسی بانک مرکزی گزارش نمایید. و همزمان توسط متخصصین حقوقی بر علیه بانک آینده ، دادخواست مربوطه مطرح گردد .چون مطالبه خسارت بر خسارت وجهه قانونی و شرعی ندارد.
جریمه تاخیر در پرداخت، صرفا شامل اصل مبلغ وام میشود لذا درصورتیکه این مبلغ تسویه شده باشد، جریمه تاخیر افزایش پیدا نخواهد کرد و با طرح دادخواست دقیق و فنی، میتوانید مانع دریافت وجوه مازاد توسط بانک شوید.
باتشکر
بعد از بررسی دقیق پرونده وام و اطمینان از پرداخت و تصفیه کامل بدهی در صورتی که بانک اشتباهی انجام داده و یا عمدا اقدام غیر قانونی انجام داده است می توانید از طریق بازرسی بانک یا شکایت حقوقی اقدام کنید.
و درود
درست میفرمایید این اقدام بانک بر خلاف قانون " عملیات بانکی بدون ربا " می باشد .
مستند صحبت تون که میفرمایید بانک ، دیرکرد رو بخشیده چی هست ؟ آیا مدرکی دارید ؟
سوال قابل طرح این است که در صورت تسویه چرا مدارک تضمینی از قبیل چک ضمانت و گواهی اشتغال به کار ضامن را از بانک دریافت ننمود ه اید؟ و در صورت مشخص شدن و اثبات اینکه چک بعنوان ضمانت بوده بانک اجازه و حق برگشت زدن چک را نداشته است. با مدارک و مستندات به بانک مربوطه مراجعه و علت را جویا شوید و در صورت نیاز، شایسته است با ارائه مدارک و مستندات نسبت به اخذ مشاوره از وکلا و مشاوران حقوقی بنیاد وکلا بهره مند گردید.
در اینگونه موارد که اصل وام تسویه شده و فقط جریمه دیرکرد باقی مانده بوده، اگر بانک (در اینجا بانک آینده) به وعده خود مبنی بر بخشودگی جریمه عمل نکرده باشد، و پس از ۷ سال مبلغی چندین برابر جریمه اولیه (۱۳ میلیون) مطالبه کند، احتمال تخلف وجود دارد؛ طبق مقررات بانک مرکزی و نیز اصول فقه اسلامی، دریافت سود از جریمه دیرکرد (ربح بر جریمه) غیرقانونی و ربوی است.
واحترام قاعدتا شما در ابتدا طی درخواستی کتبی به بانک، تقاضای بررسی مجدد و اعلام نتیجه قطعی نمایید. اگر نتیجه منفی بود باستناد آن نامه، بر علیه بانک ، به بازرسی بانک مرکزی گزارش نمایید. و همزمان توسط متخصصین حقوقی بر علیه بانک آینده ، دادخواست مربوطه مطرح گردد .چون مطالبه خسارت بر خسارت وجهه قانونی و شرعی ندارد. موفق باشید
در ابتدا میبایست مفاد قرارداد منعقده فی مابین پدر شما و بانک بررسی گردد.متعاقبا در صورت صحت اظهارات شما،میبایست به این موضوع اعتراض نمایید و موضوع خسارت بر خسارت در سوال شما قانونی نیست.
ابتدا به بانک مراجعه واز قراداد و مدارک پرداخت پدر مرحوم تان کپی بگیرید سپس تقاضای مشاوره تلفنی یا حضوری کنید ومدارک را جهت بررسی ارایه کنید تا راهنمایی شوید
