چگونه از انتقال مال غیر شکایت کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت شما بخیر 🌷


───────────────────────────
۱) عنوان کیفری مناسب
───────────────────────────
الف) کلاهبرداری (ماده ۱ قانون «تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری»)
فرزند با توسل به «وسایل متقلبانه»– یعنی وانمود‌کردن پرداخت عوارض شهرداری– پدر را فریب داده و مال غیرمنقول او را به نام خود انتقال داده است. عنصر مادی و معنوی کلاهبرداری هر دو تحقق دارند.

ب) فریب در تنظیم سند رسمی
هر ‌کس برای تنظیم سند رسمی، متصدی دفترخانه را فریب دهد یا واقعیت را کتمان کند، مرتکب جرم مستقلی شده که مجازات آن حبس و جزای نقدی است. در اینجا فرزند با ارائه اطلاعات کذب باعث تنظیم سند انتقال ملک شده است.

پ) سوءاستفاده از سفید‌امضاء (اگر صفحات سفید را امضا گرفته باشد) ـ
اگر ابتدا کاغذ سفید امضا گرفته و بعدا متن انتقال را اضافه کرده باشد، این عنوان هم قابل استناد است.

نکته: «سرقت درون‌خانواده» از شمول تعقیب کیفری معاف است ولی برای جرائم «کلاهبرداری و خیانت در امانت» چنین معافیتی وجود ندارد؛ بنابراین شکایت کیفری علیه فرزند ممکن و قابل تعقیب است.

───────────────────────────
۲) اقدام حقوقی مکمل: ابطال سند و اعاده مالکیت
───────────────────────────
در کنار شکایت کیفری، حتما دادخواست حقوقی بدهید تا ملک به نام پدر برگردد؛ چون حتی اگر فرزند محکوم کیفری شود، مالکیت به‌خودی‌خود برنمی‌گردد.

عنوان دعوا:
۱. «ابطال سند رسمی انتقال» به دلیل فقدان «قصد و رضا» (مواد قانون مدنی) و/یا «اشتباه» (مواد ۳۹۶ و ۴۰۱)
۲. «اعاده‌ وضع به حال سابق» و «الزام به تنظیم سند رسمی به نام مالک اصلی»

دادگاه صلاحیت‌دار: دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی).

دلایل و مستندات:
• گواهی بی‌سوادی یا کم‌سوادی پدر (استعلام سوابق تحصیلی، شهادت مطلعان)
• گواهی کارشناس خط که امضا توسط پدر زده شده اما بدون علم به متن بوده است
• استعلام دفترخانه درباره نحوه‌ی حضور متعاملین (ثبت اثر انگشت، صورتجلسه توضیحات)
• رای کیفری (در صورت صدور) به‌عنوان اماره‌ی قضایی

───────────────────────────
۳) مراحل عملی به‌صورت خلاصه
───────────────────────────
۱. شکوائیه کیفری علیه فرزند در دادسرای محل دفترخانه با عناوین «کلاهبرداری» و «فریب در تنظیم سند رسمی».
۲. تقاضای دستور موقت از دادگاه حقوقی (ماده ق.آ.د.م.) برای جلوگیری از نقل‌و‌انتقال یا رهن ملک تا تعیین تکلیف نهایی.
۳. تقدیم دادخواست «ابطال و اعاده» به دادگاه حقوقی.
۴. پیگیری کارشناسی و استماع شهود جهت اثبات بی‌اطلاعی پدر.
۵. پس از قطعی‌شدن رای ابطال، مراجعه به اداره ثبت جهت اصلاح دفتر املاک.

───────────────────────────
۴) چند توصیه کاربردی
───────────────────────────
• اگر پدر مسن است، گواهی پزشک قانونی درباره توانایی ادراک و سوادش می‌تواند ارزش اثباتی را بالا ببرد.
• از دفترخانه درخواست کنید تصویر صورت‌مجلس تنظیم سند (خلاصه معامله) و دفاتر سردفتری را برای دادگاه ارسال نماید.
• هنگام طرح شکایت کیفری، مطالبه «ضرر و زیان ناشی از جرم» (ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری) را نیز مطرح کنید تا همه چیز در یک پرونده رسیدگی شود.
• طرح دعوا علیه سردفتر یا دفتریار نیز در صورت قصور در احراز هویت و تفهیم مفاد سند، امکان‌پذیر است (مسئولیت انتظامی و مدنی).

امیدوارم این مسیر حقوقی به بازگشت ملک و احقاق حق پدر منتهی شود. اگر پرسش یا مدرک خاصی دارید، در خدمت هستم. 🌹