من طلافروش هستم و طلا را اقساطی فروختم. ثمن معامله ۱۲۰ میلیون تومان و اقساط ۱۲ماهه بود، اما خریدار هیچ قسطی پرداخت نکرد. هنگام فروش، به میزان سهبرابر مبلغ اقساط از خریدار سفته گرفتم (۳۶۰ میلیون تومان). با افزایش شدید قیمت طلا، ضرر زیادی به من وارد شده است. آیا میتوانم همه سفتهها را اجرا بگذارم یا فقط به میزان اقساط؟ همچنین آیا میتوانم ثمن طلا را به نرخ روز مطالبه کنم؟
در پاسخ به سوال شما به عنوان یک طلافروش که طلا را به صورت اقساطی فروخته و با عدم پرداخت اقساط و افزایش قیمت طلا مواجه شده است، باید گفت وضعیت حقوقی شما دو بعد دارد: بعد مطالبه ثمن معامله (اصل پول) و بعد جبران خسارت ناشی از افزایش قیمت طلا.
۱. در مورد اجرای سفتهها (۳۶۰ میلیون تومانی)
نمیتوانید همه سفتهها را به مبلغ ۳۶۰ میلیون تومان اجرا بگذارید. دلیل روشن است: سفتهها وثیقه تضمین پرداخت اقساط هستند، نه خود ثمن معامله. میزان بدهی اصلی ثابت است: ۱۲۰ میلیون تومان. گرفتن ۳۶۰ میلیون تومان از محل سفتهها به معنای دریافت سه برابر بدهی واقعی است که دادگاه آن را نمیپذیرد و مصداق ربای قرضی یا دریافت بدون سبب محسوب میشود.
در مقام اجرا، شما فقط میتوانید به میزان اصل بدهی (۱۲۰ میلیون تومان) به اضافه خسارتهای قانونی از محل سفتهها استفاده کنید. سفتههای مازاد ضمانت اجرایی ندارند.
۲. در مورد مطالبه ثمن معامله به نرخ روز طلا
در اینجا دو نظر حقوقی وجود دارد:
نظر اول (نظریه غالب و قابل استناد): شما نمیتوانید مستقیما ثمن را به نرخ روز طلا مطالبه کنید، مگر اینکه در قرارداد فروش به صراحت شرط شده باشد که در صورت تاخیر در پرداخت، قیمت بر اساس نرخ روز محاسبه شود. در قراردادهای عادی، ثمن معامله همان ۱۲۰ میلیون تومان تعیین شده است و افزایش قیمت طلا در بازار، به خودی خود موجب تغییر مبلغ قرارداد نمیشود.
نظر دوم (قابل طرح در دادگاه): برخی از محاکم با استناد به قاعده لاضرر و نظریه انصاف و نیز ماده ۲۷۷ قانون مدنی که به دادگاه اختیار میدهد «با توجه به وضعیت مدیون» مهلت یا اقساط تعیین کند، در مواردی که تاخیر طولانی و غیرمنصفانه خریدار سبب ضرر فاحش به فروشنده شده، حکم به جبران کاهش ارزش پول یا تعدیل ثمن دادهاند. با افزایش شدید قیمت طلا که ناشی از تورم و کاهش ارزش پول ملی است، میتوان استدلال کرد که پرداخت ۱۲۰ میلیون تومان پس از گذشت یک سال با نرخ قبلی، موجب ضرر نامتعارف به شما شده است.
راهکار عملی پیشنهادی:
در دادگاه، خواسته خود را به صورت ترکیبی طرح کنید:
اول: الزام خریدار به پرداخت اصل ۱۲۰ میلیون تومان بابت اقساط معوقه.
دوم: مطالبه خسارت تاخیر تادیه بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی (از تاریخ سررسید هر قسط تا زمان پرداخت). نرخ این خسارت بر اساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی محاسبه میشود.
سوم: در قسمت شرح دعوا، به افزایش چشمگیر قیمت طلا و ضرر شدید خود اشاره کنید و از دادگاه درخواست تعدیل ثمن یا جبران کاهش ارزش پول (بر اساس شاخص تورم) بنمایید.
چهارم: از سفتهها به عنوان وثیقه برای تضمین پرداخت اصل بدهی و خسارات قانونی استفاده کنید، نه برای دریافت کل مبلغ درج شده در آنها.
تذکر مهم:
اگر در قرارداد فروش خود شرط کردهاید که در صورت تاخیر در پرداخت، طلا عینا مسترد شود یا قیمت آن بر اساس نرخ روز محاسبه گردد، وضعیت شما بسیار قویتر است. چنین شرطی صحیح و معتبر است و میتوانید مستقیما بر اساس آن اقدام کنید.
در غیر این صورت، بهتر است با یک وکیل متخصص در دعاوی تجاری و قراردادهای بیع مشورت کنید تا با تهیه لایحه دفاعیه قوی و مستند به رویه قضایی، امکان دریافت خسارت ناشی از افزایش قیمت را پیگیری نماید. اثبات میزان ضرر وارده و رابطه آن با تاخیر خریدار، کلید موفقیت شما در این بخش از دعوا است.
در ۱ورتی که شرط شده باشد در صورت عدم پرداخت اقساط سفته ها قابل وصول است بله میتوانید با شهادت شهود این موضوع را ثابت نمایید و یا توجه به افزایش ارزش طلا با تکجه به اینکه چک در حکم اسناد تجاری با واخواست محسوب میگردد میتوانید نسبت به کل ان بعنوان دهرنده اقدام نمایید ولی تاخیر و تادیه سفته از تاریخ دادخواست محاسبه میگردد .قانون با اخلاق متفاوت است قانونا شما شاید مستحق دریافت کل ناشید ولی اخلاقا و عرفا باید دید میزان خسارت باندازه ضرر شما است یاخیر که معمولا با توجه به افزایش ارزش طلا میتواند زیاد باشد پاینده باشید 🌹
عنوان یک طلافروش که طلا را به صورت اقساطی فروخته و با عدم پرداخت اقساط و افزایش قیمت طلا مواجه شده است، باید گفت وضعیت حقوقی شما دو بعد دارد: بعد مطالبه ثمن معامله (اصل پول) و بعد جبران خسارت ناشی از افزایش قیمت طلا.
هر سه سفته زا با دقت تکمیل کنید و پس از ظهر نویسی سفته ها را به شخص قابل اعتمادی انتقال دهید . شخص ثالث سفته ها را واخواست کرده و سپس اقدام حقوقی کنید،
سفته تا میزان ثمن معامله تضمین و نسبت به مازاد به نوعی وجه التزام است به نظر میرسد ایرادی ندارد کل مبلغ را مطالبه کنید ...در خصوص ثمن ب نرخ روز هم باید یا در قرارداد باشد یا ک شفاها توافقی کرده باشید
واحترام
هر سه سفته زا با دقت تکمیل کنید و پس از ظهر نویسی سفته ها را به شخص قابل اعتمادی انتقال دهید . شخص ثالث سفته ها را واخواست کرده و سپس اقدام حقوقی کنید
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی