موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
مهلت قانونی طرح دعوا علیه ظهرنویسان چک پس از برگشت زدن
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۲۹ پاسخ ثبت شده
یک چک با تاریخ آبان ۱۴۰۳ از طریق سامانه صیاد به‌صورت زنجیره‌ای منتقل شده و در نهایت به من رسیده است. صادرکننده فوت کرده و اموالی ندارد. چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌ام. تا چه زمانی می‌توانم علیه ظهرنویسان دعوای حقوقی مطرح کنم؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
میان وکلا اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی معتقدند مهلت طرح دعوا یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت یعنی تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ است، اما گروهی دیگر تاکید دارند به دلیل اینکه چک ظرف ۱۵ یا ۴۵ روز پس از سررسید برگشت نخورده، حق شکایت علیه ظهرنویسان ساقط شده و صرفاً باید به وراث یا طرفِ مستقیم معامله مراجعه کرد.
اینکه بتوانید علیه ظهرنویسان اقدام کنید یا فقط علیه وراث، به زمان دقیق برگشت اولیه و نحوه انتقال چک در سامانه بستگی دارد.
سارا علیپورآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۴٫۷
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
مهلت قانونی شکایت علیه ظهرنویسان چک
طبق نظر دسته‌ای از وکلا، مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس تا یک سال پس از دریافت گواهی عدم پرداخت است. با این حال، وکلای دیگر بر این باورند که چون برگشت چک ماه‌ها پس از سررسید انجام شده و مهلت ۱۵ یا ۴۵ روزه قانونی رعایت نشده، حق رجوع به ظهرنویسان از بین رفته است. در صورت سقوط حق تجاری علیه ظهرنویسان، شما همچنان میتوانید به عنوان طلب مدنی علیه شخصِ انتقال‌دهنده مستقیم یا ورثه صادرکننده متوفی اقامه دعوا کنید.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
درود بر شما؛
با توجه به تاریخ مندرج چک در آبان ۱۴۰۳ و اخذ گواهی عدم پرداخت در ۶ شهریور ۱۴۰۴، دعوای تجاری علیه ظهرنویسان اصولا با ایراد جدی عدم رعایت مهلت قانونی مواجه است. مطابق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده باید چک را حداکثر ظرف ۱۵ روز، و در فرض صدور از نقطه‌ای به نقطه دیگر ایران ظرف ۴۵ روز از تاریخ صدور مطالبه کند؛ در غیر این صورت دعوا علیه ظهرنویس مسموع نیست. رای وحدت رویه شماره ۵۳۶ ۱۰/۷/۱۳۶۹ نیز گواهی عدم پرداخت صادرشده در مهلت قانونی را در حکم واخواست دانسته است.
همچنین طبق ماده ۲۸۶ قانون تجارت، اقامه دعوا علیه ظهرنویس پس از واخواست باید در مهلت یک‌ساله انجام شود؛ رای وحدت رویه شماره ۵۹۷ ۱۲/۲/۱۳۷۴ نیز این محدودیت را ناظر به ظهرنویس دانسته است.
بنابراین، در فرض سؤال، مهلت ماده ۳۱۵ بسیار پیش از ۶ شهریور ۱۴۰۴ منقضی شده و صرف طرح دعوا ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت، این ایراد را مرتفع نمی‌کند. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۳۰۶ مورخ ۲۴/۱۲/۱۳۹۸ نیز صراحتا عدم رعایت ماده ۳۱۵ را موجب زوال مسئولیت ظهرنویس دانسته است.
اما وضعیت صادرکننده، ضامن، و امکان استناد به رابطه پایه یا مسئولیت مدنی اشخاص، تابع تحلیل جداگانه‌ای است و فوت صادرکننده نیز لزوما موجب سقوط دین نمی‌شود. تعیین اینکه در زنجیره انتقال صیادی، هر شخص دقیقا چه عنوان و مسئولیتی دارد و آیا مسیر جایگزین مطالبه علیه منتقل‌کنندگان وجود دارد، نیازمند بررسی سوابق انتقال در سامانه صیاد و منشا صدور چک است.
با سپری شدن مهلت یک‌ساله مندرج در ماده ۲۸۶ قانون تجارت، سند مذکور امتیازات و اعتبارات «سند تجاری» رو از دست می‌ده، اما این به معنای بی‌اعتباری سند نیست. سند همچنان به عنوان یک «سند مدنی» معتبر باقی می‌مونه و قابل استناده.
در این شرایط، امکان طرح دعوای «مطالبه وجه» علیه شخصی که چک رو ازش دریافت کرده‌اید (طرف مراوده) وجود داره. توصیه می‌شه پیش از طرح دعوا، حتما یه اظهارنامه رسمی برای طرف مقابل ارسال کنید تا هم تاخیر در پرداخت اثبات بشه و هم زمینه مطالبه «خسارت تاخیر تادیه» فراهم بشه. سپس با ارائه چک و اثبات وجود مراوده مالی، دادخواست مطالبه وجه رو در محکمه به طرفیت دست قبل (همون شخصی که چک رو به شما داده) مطرح کنید.
البته برای نهایی‌سازی اقدامات قانونی و تنظیم دقیق دادخواست، هماهنگی با وکلای متخصص توصیه می‌شه، چون جزئیات هر پرونده می‌تونه روی نحوه طرح دعوا و نتیجه تاثیر بذاره.
در فرض اینکه مهلت یک‌ساله مندرج در ماده ۲۸۶ قانون تجارت سپری شده باشد، سند مذکور امتیازات «سند تجاری» را از دست داده است؛ اما نگران نباشید، سند شما همچنان به عنوان یک «سند مدنی» معتبر باقی مانده است.
در این شرایط، شما میتوانید دعوای «مطالبه وجه» را علیه شخصی که چک را از وی دریافت کرده‌اید (طرف معامله یا به بیان دیگر طرف مراوده)، مطرح نمایید. توصیه می‌شود جهت اثبات تاخیر در پرداخت و امکان مطالبه «خسارت تاخیر تادیه»، حتما پیش از طرح دعوا، اظهارنامه‌ای رسمی برای وی ارسال کنید. شما میتوانید با ارائه چک و اثبات وجود مراوده مالی، دادخواست مطالبه وجه را در محکمه به طرفیت دست قبل یعنی شخصی که چک را به شما داده، مطرح نمایید.
جهت نهایی‌سازی اقدامات قانونی، هماهنگی با کارشناسان محترم یا وکلای معزز بنیاد وکلا توصیه می‌شود. لطفا با توجه به نظرات خود، در نظرسنجی ما نیز شرکت فرمایید.
حسب توضیحات به نظر میرسد مهلت قانونی اخذ گواهی عدم پرداخت با حفظ امتیاز مراجعه به ظهرنویسان منقضی شده است و اکنون به عنوان سند تجاری امکان اتکا و استناد به چک علیه ظهرنویسان را ندارید اما میتوانید علیه وراث صادرکننده اقدام نمایید
با سلام
اگر چک صیادی بوده و شما آن را از طریق سامانه صیاد دریافت کرده‌اید، مهلت مراجعه به ظهرنویسان تابع مقررات اسناد تجاری و شرایط چک است.
برای حفظ مسئولیت تضامنی ظهرنویسان، اصل مهم این است که دارنده در مهلت قانونی برای وصول وجه به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت دریافت کند. با توجه به اینکه چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید، مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویسان نیز باید با توجه به محل صدور و محل پرداخت چک و مقررات مواد ۳۱۵ و ۳۱۸ قانون تجارت محاسبه شود.
اگر هدف شما استفاده از مسئولیت تضامنی ظهرنویسان است، توصیه می‌کنم بدون تاخیر دادخواست مطالبه وجه را علیه صادرکننده و تمام ظهرنویسان مسئول مطرح کنید؛ زیرا تاخیر می‌تواند آثار مهمی بر مسئولیت ظهرنویسان داشته باشد.
شما نمی توانید علیه ظهرنویسان دعوای حقوقی طرح کنید زیرا طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت مهلت مطالبه وجه چک برای اقامه دعوا علیه ظهرنویس ۱۵ روز در یک شهر و ۴۵ روز برای شهر دیگر است و چون ده ماه پس از سررسید در شهریور ۱۴۰۴ چک را برگشت زده اید حق استفاده از مزایای تجاری و شکایت از ظهرنویسان ساقط شده است و تنها می توانید به اقامه دعوا علیه ورثه متوفی بپردازید
برای حفظ مسئولیت تجاری ظهرنویسان، مواعد مواد ۳۱۵ و ۲۸۶ قانون تجارت مهم است. با توجه به برگشت چک در ۶ شهریور ۱۴۰۴، برای جلوگیری از ایراد، هرچه سریع‌تر دادخواست علیه ظهرنویسان ثبت کنید. مهلت ۶ ماهه مربوط به شکایت کیفری چک است، نه دعوای حقوقی. در چک صیادی زنجیره‌ای، سوابق انتقال در سامانه صیاد باید بررسی شود.
قانون یک مهلت ۱۵ روز و یک مهلت ۴۵ روزه از تاریخ صدور برای شکایت از ظهرنویس پیشبینی کرده است که دارنده در این مهلتها باید به بانک مراجعه میکرد و گواهی عدم پرداخت اخذ مینمود با توجه به اینکه شما چک را در شش شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده اید این مهلت برای شما منقضی شده و شما باید فقط علیه ورثه ی صادرکننده اقامه ی دعوی کنید
درود
اگر چک از تاریخ سررسید در همان مهلت قانونی به بانک ارائه شده باشد، برای مراجعه حقوقی به ظهرنویسان، طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت باید ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت اقامه دعوا کنید بنابراین با فرض گواهی عدم پرداخت در ۶ شهریور ۱۴۰۴، مهلت تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ است
قواعد مربوط به بروات بر چک نیز جاری است و دارنده چک ظرف یک سال از اعتراض (گواهی عدم پرداخت) باید نسبت به اقامه دعوا علیه ظهرنویس اقدام نماید لذا پس از مضی مهلت، دعوی علیه ظهرنویس مسموع نیست
تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ مهلت داشتین علیه
ظهرنویس اقامه دعوی کنید
طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده چک باید ظرف ۱۵ روز (و در صورت تفاوت محل صدور و پرداخت۴۵روز) از تاریخ سررسید اقدام به مطالبه و برگشت زدن چک میکرد تا مسئولیت تضامنی ظهرنویسان حفظ شود.تاریخ چک آبان ۱۴۰۳ بوده و شما در ۶ شهریور ۱۴۰۴ (حدود ۱۰ ماه بعد) آن را برگشت زده‌اید؛ بنابراین مهلت قانونی ماده ۳۱۵ برای حفظ حق رجوع تجاری به ظهرنویسان منقضی شده است.در صورت عدم رعایت این مواعد، طبق ماده ۳۱۵ و اصول حقوق تجارت، مسئولیت تضامنی ظهرنویسان چک ساقط شده و دعوای اسنادی تجاری علیه آنان مسموع نخواهد بود.ر صورتی که موعد ماده۳۱۵ رعایت شده بود، دارنده ظرف یک سال مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس داشت که در مانحن‌فیه به دلیل تاخیر در واخواست منتفی است.بنابراین طرح دعوای اسنادی علیه ظهرنویسان به نتیجه نمی‌رسد و تنها امکان طرح دعوای مدنی مبنی بر مطالبه طلب با اثبات رابطه قراردادی پایه، معامله منشا یا دارا شدن بلاجهت وجود دارد.
اگر اشخاص قبلی واقعا ظهرنویس ناقل چک هستند، برای حفظ مسئولیت تجاری آنها باید چک در مهلت قانونی به بانک ارائه شده باشد؛ معمولا ۱۵ روز از تاریخ چک و اگر محل صدور و پرداخت متفاوت باشد ۴۵ روز. بعد از آن نیز دعوا علیه ظهرنویس باید در مهلت قانونی طرح شود.
با توضیح شما که چک مربوط به آبان ۱۴۰۳ بوده ولی تازه در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید، مهلت اولیه مراجعه به بانک مدت‌ها گذشته است. بنابراین مطالبه وجه از ظهرنویسان با عنوان مسئولیت تضامنی تجاری با ایراد جدی مواجه است و صرف اینکه انتقال‌ها در سامانه صیاد ثبت شده، این مهلت را از بین نمی‌برد. در چک‌های صیادی، انتقال در سامانه جایگزین ظهرنویسی سنتی شده است.
البته این موضوع مانع مطالبه از صادرکننده یا ترکه او نیست و اگر یکی از انتقال‌دهندگان تعهد یا ضمانت مستقلی در برابر شما داشته باشد، وضعیت او جداگانه باید بررسی شود.
سلام. طبق ماده ۲۸۶ قانون تجارت، مهلت اقامه دعوا علیه ظهرنویسان یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت است. با توجه به برگشت چک در تاریخ ۶ شهریور ۱۴۰۴، شما تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ برای طرح دعوای حقوقی علیه آنان فرصت دارید.
بر اساس ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده چک باید برای حفظ حق خود علیه ظهرنویسان، حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ صدور چک (اگر چک در همان شهری که صادر شده باید پرداخت شود) یا چهل و پنج روز از تاریخ صدور چک (اگر چک از شهری به شهر دیگر صادر شده است) اقدام به مطالبه وجه نماید.چک شما در آبان ۱۴۰۳ صادر شده است. حتی اگر فرض کنیم چک بین شهری بوده، مهلت ۴۵ روزه از تاریخ صدور چک در اواخر آذر ۱۴۰۳ به پایان رسیده است. شما چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید که این تاریخ به مراتب بعد از پایان مهلت قانونی برای طرح دعوا علیه ظهرنویسان است.
سلام و احترام
مهلت دعوا علیه ظهرنویسان به عنوان مسئولیت تضامنی ، ۱۵ روز از تاریخ صدور چک است ولی همچنان میتوانید دعوای مدنی علیه ظهرنویسان با توجه به منشا صدور چک مطرح نمایید
اگر گواهی عدم پرداخت را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ گرفته‌اید، برای حفظ حق رجوع تجاری به ظهرنویسان/انتقال‌دهندگان، اصل بر این است که دعوا را ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت مطرح کنید؛ یعنی حداکثر تا ۶ شهریور ۱۴۰۵. ([amagestate.com][۱])
بنابراین هنوز مهلت دارید، ولی بهتر است قبل از پایان این مهلت دادخواست را ثبت کنید.
با سلام
تا یک سال از زمان برگشت مهلت دارید
وزمان شما منقضی شده است چون تا ۶شهریور ۱۴۰۵ مهلت داشته ایدواکنون امکان اتکا واستناد به چک برعلیه ظهرنویسان رو ندارید ولی می توانید بر علیه وراث صادرکننده چک اقدام کنید
بر اساس ق ت اگر بخواهیم علیه طهرنویس طرح دعوی کنیم باید طرف ۱۵ روز از تاریخ صدور چک به بانک ارایه کرده و در صورتی که برگشت بخورد ظرف یکسال از تاریخ گواهی عدم تادیه یا بلامحل بودن طرح دعوی نماییم در غیر این صورت نمی توان علیه طهرنویس طرح دعوی کرد
وقت بخیر
مهلت یک ساله جهت طرح دعوا از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت منقضی شده است و ضامنین دیگر تعهدی ندارند
لیکن می توانید از طریق ورثه صادر کننده چک اقدام نمایئد
با سلام و احترام
برای اقامه دعوا علیه ظهرنویس باید چک نهایتا ۱۵ روز پس از تاریخش برگشت بخورد و با توجه به عدم رعایت این مدت،امکان مطالبه از ظهرنویس وجود ندارد.
