من می‌تونم شکایت خیانت در امانت مطرح کنم؟

با توجه به اطلاعاتی که ارائه دادید، وضعیت حقوقی شما از دو جنبه‌ی مختلف قابل بررسی است: یکی مربوط به درخواست فروشنده برای پرداخت هزینه‌ی تعمیرات خودرو و دیگری در خصوص چکی که برگشت زده شده است. در ادامه به تفکیک به هر دو سوال شما پاسخ داده می‌شود.

تکلیف پرداخت هزینه‌ی ۱۵ میلیون تومانی تعمیرات خودرو
به طور خلاصه، شما هیچ الزام قانونی برای پرداخت مبلغ ۱۵ میلیون تومان بابت تعمیرات جزئی خودرو به فروشنده ندارید. دلایل این موضوع به شرح زیر است:

تکمیل معامله و انتقال مالکیت: زمانی که شما خودرو را به عنوان بخشی از ثمن (بهای) معامله‌ی خانه به فروشنده واگذار کرده‌اید، مالکیت خودرو به ایشان منتقل شده است. از آن لحظه به بعد، تمام هزینه‌های مربوط به نگهداری و تعمیرات خودرو بر عهده‌ی مالک جدید، یعنی همان فروشنده خانه است.

نقش برگه کارشناسی: وجود برگه کارشناسی خودرو در زمان معامله، یک مدرک کلیدی به نفع شماست. این برگه نشان می‌دهد که فروشنده (که در آن معامله، خریدار خودرو بوده) از وضعیت فنی و بدنه خودرو در زمان تحویل کاملا آگاه بوده و آن را با همان شرایط پذیرفته است. بنابراین، ایشان نمی‌تواند بعدا برای تعمیرات، حتی اگر به ادعای او لازم بوده باشد، هزینه‌ای از شما مطالبه کند.​

اصل مسئولیت پس از تحویل: پس از تحویل گرفتن خودرو، مسئولیت هرگونه ایراد یا هزینه با خریدار خودرو (فروشنده فعلی خانه) است، مگر اینکه شما عیب پنهانی را عالمانه و عامدانه از او مخفی کرده باشید که با وجود برگه کارشناسی، اثبات چنین امری تقریبا غیرممکن است. هزینه‌های جزئی که ایشان ادعا می‌کند، به هیچ وجه در این دسته قرار نمی‌گیرد.

درخواست فروشنده برای دریافت این مبلغ، مبنای قانونی ندارد و به نظر می‌رسد تنها بهانه‌ای برای عدم استرداد چک شما باشد.

اقدامات قانونی در خصوص چک برگشت خورده
اقدام فروشنده در برگشت زدن چکی که بهای آن را به صورت نقدی دریافت کرده، یک عمل غیرقانونی است و شما می‌توانید از دو طریق حقوقی و کیفری موضوع را پیگیری کنید.

۱. شکایت کیفری: خیانت در امانت
بله، شما می‌توانید علیه فروشنده شکایت کیفری تحت عنوان «خیانت در امانت» مطرح کنید.​

جرم خیانت در امانت زمانی رخ می‌دهد که شخصی مال یا سندی (مانند چک) را که به او سپرده شده و قرار بوده مسترد کند یا به مصرف معینی برساند، به ضرر مالک آن استعمال، تصاحب یا تلف کند.​

در مورد شما، ارکان این جرم به وضوح قابل مشاهده است:

سپرده بودن چک: پس از پرداخت وجه نقد معادل چک، آن چک نزد فروشنده به صورت امانت باقی مانده و ایشان موظف به بازگرداندن آن بوده است.​

نقض تعهد: فروشنده برخلاف تعهد به بازگرداندن چک، آن را نزد خود نگه داشته و سپس با مراجعه به بانک و برگشت زدن آن، از چک سوءاستفاده کرده است.​

ورود ضرر: این اقدام باعث ایجاد یک سابقه منفی بانکی برای شما شده و به شما ضرر وارد کرده است.

برای اثبات جرم خیانت در امانت می‌توانید به موارد زیر استناد کنید:​

مدارک پرداخت نقدی: مهم‌ترین مدرک شما، رسید واریز یا انتقال وجه ۵۰۰ میلیون تومانی است که ثابت می‌کند تعهد مربوط به آن چک را ایفا کرده‌اید.

شهادت شهود: اگر شخصی در زمان پرداخت وجه نقد یا صحبت‌های شما با فروشنده برای پس گرفتن چک حضور داشته، شهادت او بسیار مؤثر خواهد بود.

قرارداد اصلی: مبایعه‌نامه خرید خانه که در آن چک‌ها به عنوان بخشی از ثمن ذکر شده‌اند.

مجازات جرم خیانت در امانت طبق قانون، حبس است.​

۲. اقدام حقوقی: استرداد لاشه چک و مطالبه خسارت
علاوه بر شکایت کیفری، شما باید یک دادخواست حقوقی نیز برای «استرداد لاشه چک» به دادگاه ارائه دهید. با این دادخواست از دادگاه می‌خواهید که فروشنده را ملزم به بازگرداندن اصل چک به شما کند.

همچنین می‌توانید بابت ضرر و زیانی که از برگشت خوردن چک به اعتبار شما وارد شده است، دادخواست «مطالبه خسارت» نیز مطرح کنید.​

جمع‌بندی و اقدامات پیشنهادی
عدم پرداخت وجه: به هیچ عنوان مبلغ ۱۵ میلیون تومان را به فروشنده پرداخت نکنید.

جمع‌آوری مدارک: تمام مستندات خود از جمله مبایعه‌نامه، برگه کارشناسی خودرو، و مهم‌تر از همه، رسید پرداخت ۵۰۰ میلیون تومان وجه نقد را آماده کنید.

ارسال اظهارنامه رسمی: پیش از هر شکایتی، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یک «اظهارنامه» رسمی برای فروشنده ارسال کنید و از او بخواهید ظرف چند روز لاشه چک را به شما تحویل دهد. این کار یک مدرک محکم برای اقدامات بعدی شما خواهد بود.

طرح شکایت: در صورت عدم تحویل چک پس از ارسال اظهارنامه، همزمان شکایت کیفری خیانت در امانت را در دادسرا و دادخواست حقوقی استرداد لاشه چک را از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت نمایید.