شاکی هستم و به دلیل ارائه و استفاده از فیلم و مدرک مجعول و دستکاریشده شکایت کردهام. مشتکیعنه فیلمی را در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ ضبط کرده و در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ به مرجع قضایی ارائه داده است و در رأی صادره نیز به همین فیلم استناد شده است. من در تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ دلایل و مستندات جدیدی کشف کردم و در همین تاریخ از جعلی و دستکاریشده بودن آن فیلم مطلع شدم. آیا مرور زمان تعقیب از تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ (زمان ارائه فیلم به مرجع قضایی) محاسبه میشود یا از تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ (زمان اطلاع من از جعلی بودن آن)؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
به عنوان شاکی، پاسخ دقیق به سوال شما بستگی به نوع جرم (قابل گذشت یا غیرقابل گذشت بودن) از نظر دادگاه دارد. اما به طور کلی و در سناریوی شما، اگر جرم را «جعل رایانهای» یا «استفاده از سند مجعول» بدانیم، وضعیت به شرح زیر است:
به طور خلاصه: اگر جرم قابل گذشت باشد (مانند جعل سند عادی)، مبنای مهلت شکایت شما تاریخ اطلاع (۲۶ آبان ۱۴۰۴) است. اگر جرم غیرقابل گذشت باشد (مانند برخی جرایم رایانهای)، مبنا تاریخ وقوع (۲۰ اسفند ۱۴۰۳) است؛ اما در حالت دوم مهلت شما طولانی (چندین سال) است و جای نگرانی بابت از دست رفتن زمان نیست.
در ادامه جزئیات قانونی را بر اساس قوانین جدید بررسی میکنیم:
۱. حالت اول: اگر جرم «قابل گذشت» محسوب شود
طبق قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (مصوب ۱۳۹۹)، بسیاری از جرایم جعل و استفاده از سند مجعول (اسناد عادی) «قابل گذشت» شدهاند.
مبنای محاسبه: طبق ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی، مبنای محاسبه مرور زمان شکایت، تاریخ اطلاع از وقوع جرم (۲۶ آبان ۱۴۰۴) است.
مهلت قانونی: شما از تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ دقیقا یک سال فرصت دارید تا شکایت کیفری خود را ثبت کنید. اگر در این یک سال شکایت نکنید، حق شکایت شما ساقط میشود.
۲. حالت دوم: اگر جرم «غیرقابل گذشت» محسوب شود
دستکاری فیلم و فایلهای صوتی ممکن است تحت عنوان «جعل رایانهای» (ماده ۷۳۴ تعزیرات) یا «انتشار فیلم تغییریافته» (ماده ۷۴۴ تعزیرات) طبقهبندی شود. این جرایم در لیست جرایم قابل گذشت قانون جدید به صراحت نیامدهاند و رویه قضایی اغلب آنها را غیرقابل گذشت میداند.
مبنای محاسبه: در جرایم غیرقابل گذشت، مرور زمان شکایت (یک ساله) وجود ندارد و فقط «مرور زمان تعقیب» مطرح است. مبنای آن تاریخ وقوع جرم (۲۰ اسفند ۱۴۰۳) است.
مهلت قانونی: با توجه به درجه جرم (معمولا درجه ۵ یا ۶)، دادگاه بین ۵ تا ۷ سال از تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ فرصت دارد تا به جرم رسیدگی کند. بنابراین، حتی اگر مبنا تاریخ وقوع باشد، شما هنوز سالها فرصت دارید و مشکلی بابت مرور زمان ندارید.
نتیجهگیری و توصیه مهم
با توجه به اینکه شما در تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ متوجه جعلی بودن شدید و بلافاصله قصد اقدام دارید:
به نفع شما: قانونگذار در جرایم قابل گذشت، «تاریخ اطلاع» را برای حمایت از شاکی در نظر گرفته است تا اگر جرم مخفی مانده بود، حق شاکی ضایع نشود. بنابراین اگر جرم قابل گذشت باشد، استناد شما به تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ کاملا قانونی و صحیح است.
اعاده دادرسی: از آنجا که فرمودید «رای صادر شده است»، صرف شکایت کیفری رای قبلی را باطل نمیکند. شما باید شکایت «جعل و استفاده از سند مجعول» را مطرح کنید و پس از اثبات آن و گرفتن حکم قطعی کیفری، با استناد به ماده ۴۷۴ یا ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست اعاده دادرسی نسبت به رای پیشین نمایید.
پاسخ نهایی: برای حفظ حق شکایت شما، اگر وکیل متهم استدلال کند که زمان گذشته است، شما باید با استناد به ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی و تاریخ کشف دلیل جدید (۲۶ آبان ۱۴۰۴) ثابت کنید که مهلت یکساله شکایت هنوز تمام نشده است.
مبنای محاسبه مرور زمان در جرایم جعل و استفاده از سند یا مدرک مجعول، زمان کشف جرم و آگاهی شاکی از جعلی بودن مدرک است، نه صرفا زمان ارائه آن به مرجع قضایی. بنابراین در مثال شما، تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ که از جعلی بودن فیلم مطلع شدید و دلایل جدید کشف کردید، مبنای شروع مرور زمان خواهد بود.
مبنای محاسبه مرور زمان در جرایم جعل و استفاده از سند یا مدرک مجعول، زمان کشف جرم و آگاهی شاکی از جعلی بودن مدرک است، نه صرفا زمان ارائه آن به مرجع قضایی. بنابراین در مثال شما، تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۴ که از جعلی بودن فیلم مطلع شدید و دلایل جدید کشف کردید، مبنای شروع مرور زمان خواهد بود.
باسلام
شما از نظر قانون، حق دارید ظرف مهلت قانونی پس از اطلاع از جعلی بودن فیلم شکایت کنید و مرور زمان از ۲۶ آبان ۱۴۰۴ محاسبه میشود.
زمان ارائه فیلم، چون شما قبل از این تاریخ از جرم اطلاع نداشتید
مرور زمان در مورد جرم استفاده از سند مجعول (که همان ارائه فیلم جعلی است)، از تاریخ کشف جرم توسط شاکی (۲۶ آبان ۱۴۰۴) محاسبه میشود.
تاریخ ارائه فیلم جعلی به دادگاه (۲۰ اسفند ۱۴۰۳) یا تاریخ ضبط آن، مبنای شروع مرور زمان تعقیب قرار نمیگیرد.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
