مالیات هبه ملک از مادر به فرزند چقدر است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با درود و احترام،

در خصوص مالیات هبه یک دانگ از شش دانگ ملک از مادر به فرزند، طبق قوانین مالیاتی ایران، این انتقال مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی برای فرزند می‌شود، اما از مالیات بر نقل و انتقال قطعی ملک معاف است. در ادامه جزئیات این موضوع توضیح داده می‌شود.

معافیت از مالیات نقل و انتقال ملک
به طور کلی، انتقال ملک به صورت بلاعوض (مانند هبه) بین اعضای درجه یک خانواده (شامل والدین و فرزندان) از پرداخت مالیات بر نقل و انتقال قطعی ملک که معمولا ۵٪ ارزش معاملاتی ملک است، معاف می‌باشد. بنابراین، مادر برای هبه کردن یک دانگ از ملک خود به فرزند، این مالیات را پرداخت نخواهد کرد.

شمول مالیات بر درآمد اتفاقی
با وجود معافیت بالا، فرزندی که ملک را به صورت هبه دریافت می‌کند، مشمول «مالیات بر درآمد اتفاقی» می‌شود. این مالیات بر اساس ارزش معاملاتی آن یک دانگ از ملک که هبه شده است، محاسبه می‌گردد. ارزش معاملاتی توسط کمیسیون تقویم املاک در سازمان امور مالیاتی تعیین می‌شود و معمولا از قیمت واقعی و روز بازار پایین تر است.

نکات کلیدی در محاسبه این مالیات:
مبنای محاسبه: مالیات بر اساس ارزش معاملاتی یک دانگ از ملک محاسبه می‌شود، نه قیمت روز آن.
نرخ مالیات: نرخ این مالیات به صورت پلکانی و بر اساس ارزش دارایی هبه شده تعیین می‌گردد.
پرداخت کننده: پرداخت این مالیات بر عهده فرزند (گیرنده هبه) است.

رابطه درجه اول: وجود رابطه درجه اول بین هبه دهنده (مادر) و گیرنده (فرزند) ممکن است باعث اعمال تخفیف یا معافیت‌های جزئی در این نوع مالیات شود، اما اصل پرداخت آن همچنان پابرجاست.

تفاوت با سایر روش‌های انتقال
انتخاب روش هبه در مقایسه با روش‌های دیگر مانند فروش، معمولا از نظر مالیاتی به صرفه تر است. اگر این انتقال در قالب فروش انجام می‌شد، مشمول ۵٪ مالیات نقل و انتقال بر اساس ارزش معاملاتی ملک بود که باید توسط فروشنده (مادر) پرداخت می‌شد. اما در روش هبه، این مالیات حذف شده و تنها مالیات بر درآمد اتفاقی برای گیرنده مطرح است.

برای قانونی و معتبر بودن این انتقال، هبه حتما باید در دفاتر اسناد رسمی ثبت شود تا مالکیت به صورت رسمی به فرزند منتقل شده و از مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری شود.