صیغه شرعی عقد جاری شد یعنی چه؟

سمیه آرزه

۵ سال پیش

کارشناس حقوقی

۴٫۸ · ۱۰۵ مشاوره موفق

به معنی این هست که ایجاب وقبول توسط زوجین صورت گرفته وعقد نکاح منعقد شده است

حمیدرضا حشمدار

۵ سال پیش

دکترای حقوق

۵٫۰ · ۲۴ مشاوره موفق

با عرض ادب و احترام

عقد در لغت عرب، در اصل به معنای بستن و گره زدن آمده است و از این رو عرب به قلاده و گردنبندی که به گردن بسته می¬شود «عقد» می¬گوید (جوهری، ۱۴۲۰ق: ج۲، ص۵۱۰).

معامله بدون ایجاب و قبول لفظی؛ در بعضی منابع فقهی مورد قبول است، «هرگاه صیغه نگویند، معاطاه است» (میرزای قمی، ۱۴۱۳ق: ج۲، ص۳۷۵). یعنی نکاح بدون جاری شدن لفظ آن صحیح است بعنوان مثال :

- روایت نوح بن شعیب؛ در این روایت از امام صادق (ع) نقل شده که حضرت فرمود: زنی نزد خلیفه دوم آمد و اظهار داشت: من زنا داده¬ام، مرا (از طریق اجرای مجازات) تطهیر کن. خلیفه دستور رجم داد. خبر به امام علی (ع) رسید و حضرت از زن پرسید چگونه زنا داده¬ای؟ او در پاسخ بیان داشت:



«مررت بالبادیه فاصابنی عطش شدید فاستسقیت اعرابیا فابی ان یسقینی الا ان امکنه من نفسی فلما اجهدنی العطش و خفت علی نفسی سقانی فامکنته من نفسی فقال امیر المؤمنین علیه¬السلام تزویج و رب الکعبه» (حر عاملی، ۱۴۰۹ق: ج۲۱: ص۵۰؛ کلینی، ۱۳۶۵: ج۵، ص۴۵۷). (از بیابانی می¬گذشتم، سخت تشنه شدم و از یک مرد بیابانی درخواست آب کردم. وی از دادن آب به من خودداری کرد مگر اینکه خود را تسلیم او نمایم. پس وقتی تشنگی مرا از پای در آورد و بر جان خود ترسیدم، به من آب داد و من در قبال خواسته وی تمکین کردم. امیرالمؤمنین (ع) فرمود: به خدای کعبه این تزویج است).

اما از نظر فقهای معاصر نکاح مـعاطاتی ( نکاح بدون جاری شدن لفظ صیغه) اعـتباری ندارد و آنان نـوعا ایجاب و قبول لفظ را لازم شمرده¬اند. آیت¬الله بهجت در پاسخ سؤالی در مورد نـکاح معـاطات اظهار داشـته¬اند: «معاطات در مورد نکاح نیست» (مجموعه آرای فقهی در امور حقوقی، نکاح-۱، ۱۳۸۲: ج۱، ص۶۹). آیت¬الله مکارم شیرازی نیز در این خصوص گفته¬اند: «چیزی به نام ازدواج معاطاتی نداریم و چنین ازدواجی باطل است» (همان، ۷۱). مـرحوم آیت¬الله گلپایگانی اظهار داشته¬اند: «حرام و زنا است» (همان،۷۰). آیت¬الله خامنه¬ای گفته¬اند: «مشروع نیست» (همان). آیت¬الله صافی گلپایگانی می¬نویسد: «در نکاح، معاطات جاری نیست»

خلاصه کلام اینست که در مورد شما ایجاب وقبول توسط زوجین صورت گرفته وعقد نکاح منعقد شده است پس جاری شدن صیغه عقد بدرستی صورت گرفته است.

با تشکر

احسان عبدالهی تأیید‌شده

۵ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۱٬۲۲۳ مشاوره موفق

مطابق قواعد فقهی هر نوع عقدی مستلزم جاری شدن صیغه است . مثلا در بیع لفظ خرید و فروش به عنوان صیغه شرعی بیع تلقی میگردد . در نکاح صیغه خاص نکاح و ....