موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
صلاحیت مرجع رسیدگی به دعوای اعسار چیست؟
پرسیده شده ۱۲ ماه پیش
۳۲ پاسخ ثبت شده
سلام و عرض ادب خدمت اساتید گرانقدر
در پرونده‌ای کیفری، متهم در مرحله بدوی از اتهام کلاهبرداری تبرئه شده ولی دادگاه تجدیدنظر رای بر محکومیت قطعی وی صادر کرده است که به موجب آن حکم به تحمل یک‌سال حبس، پرداخت مبلغ یک میلیارد تومان بابت رد مال به شاکی و یک میلیارد تومان جزای نقدی به صندوق دولت صادر شده است.
با توجه به اینکه محکوم‌علیه هم‌اکنون دوران حبس خود را سپری کرده و از پرداخت مبالغ مقرر عاجز است، سؤال این است که دعوای اعسار از پرداخت رد مال و جزای نقدی باید در دادگاه تجدیدنظر که رای قطعی را صادر کرده اقامه شود یا مرجع صالح، دادگاه بدوی صادرکننده حکم اولیه است؟
باسپاس فراوان
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت رد مال و تقسیط جزای نقدی در صلاحیت دادگاه بدوی صادرکننده رأی نخستین است، حتی اگر محکومیت قطعی در دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
این قاعده کلی است و در شرایط مختلف، جزئیات پرونده از جمله شعبه مجری حکم می‌تواند تفاوت ایجاد کند.
زهرا فرجآنلاینوکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
صلاحیت دادگاه بدوی در دعوای اعسار کیفری
مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای اعسار از رد مال و جزای نقدی، دادگاه بدوی نخستین است که پرونده اولیه در آن رسیدگی شده است. حتی در مواردی که دادگاه تجدیدنظر با نقض برائت، رأی به محکومیت داده باشد، باز هم دادخواست اعسار باید به دادگاه نخستین ارائه شود، زیرا اجرای حکم زیر نظر این مرجع صورت می‌گیرد. در صورتی که این دعوا اشتباها در دادگاه تجدیدنظر اقامه شود، آن دادگاه پرونده را با قرار عدم صلاحیت به دادگاه بدوی ارسال میکند.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
۳۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
پاسخ برتر۱۲ ماه پیش
محمدمهدی قنبری
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
با سلام و احترام،
در پاسخ به پرسش شما در خصوص مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت رد مال و جزای نقدی، باید گفت که دادگاه صالح، دادگاه بدوی (نخستین) است که رای اولیه را صادر کرده، هرچند که این رای در مرحله بدوی برائت بوده و حکم محکومیت قطعی توسط دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای اعسار
بر اساس ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اگر شخصی به پرداخت مالی محکوم شود و ادعای اعسار کند، باید ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، دادخواست اعسار خود را به دادگاه صالح تقدیم کند.
مطابق رویه قضایی و نظر حقوقدانان، مرجع صالح برای رسیدگی به این دادخواست، دادگاهی است که رای نخستین را صادر کرده است. این قاعده در مورد جنبه‌های مالی احکام کیفری، از جمله رد مال و جزای نقدی نیز صدق میکند.
چرا دادگاه بدوی صالح است؟
علت اصلی این امر، ارتباط مستقیم دعوای اعسار با مرحله اجرای حکم است. از آنجایی که اجراییه برای وصول محکوم‌به (رد مال و جزای نقدی) توسط دادگاه نخستین صادر می‌شود، منطقی است که همان دادگاه به دعوایی که اجرای حکم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد (دعوای اعسار) نیز رسیدگی کند. این کار از صدور تصمیمات متعارض و بروز اخلال در فرآیند اجرا جلوگیری میکند.
بنابراین، حتی اگر دادگاه تجدیدنظر حکم محکومیت را صادر کرده باشد، محکوم‌علیه باید دادخواست اعسار خود را به همراه فهرست اموال و استشهادیه به دادگاه کیفری بدوی که در ابتدا به پرونده رسیدگی کرده است، تقدیم نماید. دادگاه مذکور خارج از نوبت به این درخواست رسیدگی خواهد کرد.
رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم به (رد مال) و تقسیط جزای نقدی در صلاحیت دادگاه نخستینی است که حکم زیر نظر آن اجرا می شود.
با توجه به مواد ۳ و ۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ و مواد ۵۲۹ ، ۵۳۳ و ۵۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و نیز ملاک مندرج در مواد ۳۱۳ و ۵۱۰ این قانون منظور از دادگاه نخستین که حکم زیر نظر آن اجرا می شود، دادگاه بدوی است که دادگاه تجدید نظر با نقض حکم آن، حکم جدید صادر کرده و به همین اعتبار مرجع صدور حکم شده است.
لذا در فرض سوال، چنانچه دعوی اعسار در مرجع تجدیدنظر طرح شده باشد دادگاه تجدید نظر باید پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه بدوی ارسال نماید.
باسلام
اه صالح رسیدگی کننده به دادخواست اعسار بر طبق قانون آیین دادرسی مدنی همان دادگاه نخستین یا تجدیدنظر یا فرجامی است که دادخواست ارائه شده است و همچنین اظهارنظر در مورد اعسار از هزینه تجدیدنظرخواهی و یا فرجام خواهی با دادگاهی است که رای تجدیدنظر یا فرجام را صادر کرده است .
سلام ،مرجع رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت رد مال و جزای نقدی، دادگاه بدوی صادرکننده حکم اولیه است نه دادگاه تجدیدنظر؛ زیرا اجرای احکام کیفری در صلاحیت آن دادگاه قرار دارد و اعسار از پرداخت محکوم‌به مالی باید در مرجعی مطرح شود که اجرای حکم از آن آغاز می‌شود، حتی اگر رای نهایی در تجدیدنظر صادر شده باشد.
