در صورت عدم تسویه کارفرما چه کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
در صورتی که کارفرمای شما پس از اتمام قرارداد، اقدام به تسویه حساب نمی‌کند، شما می‌توانید از طریق مراجع قانونی برای دریافت مطالبات خود اقدام کنید. طبق قانون کار، کارفرما موظف است در پایان همکاری، تمام حقوق و مزایای کارگر را پرداخت کند. اگرچه مهلت دقیقی برای تسویه حساب در قانون تعیین نشده است، اما این کار باید در زمان کوتاهی پس از قطع همکاری انجام شود.

مراحل شکایت از کارفرما
برای پیگیری حقوقی عدم تسویه حساب، مراحل زیر را دنبال کنید:

۱. تلاش برای توافق و سازش:
پیش از هر اقدام قانونی، بهتر است ابتدا سعی کنید با کارفرمای خود به صورت مسالمت‌آمیز برای تسویه حساب به توافق برسید.

۲. ثبت شکایت در اداره کار:
اگر توافق حاصل نشد، باید به اداره کار محل کارگاه یا شرکت خود مراجعه کرده و شکایت خود را ثبت کنید. این کار معمولا از طریق سامانه جامع روابط کار به صورت آنلاین نیز امکان‌پذیر است.

۳. جمع‌آوری مدارک لازم:
برای اثبات رابطه کاری و مطالبات خود، مدارک زیر را آماده کنید :

قرارداد کار

مدارک هویتی

فیش‌های حقوقی (در صورت وجود)

سوابق بیمه تامین اجتماعی (مهم‌ترین سند برای اثبات رابطه کاری)

۴. جلسه سازش:
پس از ثبت شکایت، اداره کار یک جلسه سازش بین شما و کارفرما برگزار می‌کند تا مشکل از طریق میانجی‌گری حل شود. در صورت توافق، پرونده بسته می‌شود.

۵. هیئت تشخیص:
اگر در جلسه سازش توافقی صورت نگیرد، پرونده به هیئت تشخیص ارجاع داده می‌شود. این هیئت با بررسی مدارک، رای خود را صادر می‌کند. این جلسه معمولا دو هفته پس از جلسه سازش برگزار می‌شود.

۶. هیئت حل اختلاف:
در صورتی که هر یک از طرفین به رای هیئت تشخیص اعتراض داشته باشند، پرونده به هیئت حل اختلاف ارجاع داده می‌شود که رای نهایی و قطعی را صادر می‌کند.

۷. اجرای حکم:
اگر کارفرما پس از صدور رای قطعی همچنان از پرداخت مطالبات شما خودداری کند، می‌توانید درخواست صدور اجراییه از اداره کار کرده و از طریق دوایر اجرای احکام دادگستری برای وصول مطالبات خود اقدام نمایید.

مطالبات شما در تسویه حساب شامل چه مواردی است؟
تسویه حساب نهایی شامل تمام حقوق و مزایای پرداخت نشده شما در طول دوره قرارداد است. مهم‌ترین این موارد عبارتند از:

حقوق معوقه: تمامی حقوق پرداخت نشده تا روز آخر همکاری.

پایه سنوات: برای کارگرانی که بیش از یک سال سابقه کار دارند.

عیدی و پاداش: معادل دو ماه آخرین حقوق برای یک سال کارکرد (و به نسبت کارکرد برای کمتر از یک سال).

حق سنوات (پایان کار): به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق به شما تعلق می‌گیرد.

مانده مرخصی: شما می‌توانید پول حداکثر ۹ روز از مرخصی‌های استفاده نشده خود را دریافت کنید.

سایر مزایا: شامل اضافه کاری، نوبت کاری، حق مسکن، بن کارگری و....

نکات مهم
شکایت کتبی: شکایت شما باید به صورت کتبی (یا از طریق سامانه الکترونیکی) ثبت شود و شکایت شفاهی اعتبار قانونی ندارد.

نداشتن محدودیت زمانی: برای شکایت بابت عدم تسویه حساب، محدودیت زمانی خاصی وجود ندارد و حتی پس از گذشت زمان طولانی نیز می‌توانید برای مطالبه حقوق خود اقدام کنید.

امضای برگه تسویه حساب: اگر برگه تسویه حساب را امضا کرده‌اید اما مبلغی دریافت نکرده‌اید، باز هم می‌توانید شکایت کنید. در این حالت، کارفرما موظف است سند پرداخت (مانند رسید واریز بانکی) را ارائه دهد.