موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
تکلیف دارنده دو چک با مبلغ یکسان پس از برگشت هر دو و شروع دادخواست مطالبه چیست؟
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۲۴ پاسخ ثبت شده
برای اجاره مغازه برادرم، یک چک به تاریخ ۳۱ تیر به موجر صادر کردم. چک اول برگشت خورد و با اصرار موجر، چک دومی با همان مبلغ و تاریخ به او دادم؛ قرار شد چک اول را به من عودت دهد. موجر بر خلاف قرار، چک دوم را نیز برگشت زده و برای چک اول دادخواست مطالبه داده است. مبلغ هر چک ۹۰ میلیون تومان است. آیا بهتر است چک دوم را پاس کنم و برای چک اول دادخواست استرداد بدهم، یا مبلغ هر دو را به حساب موجر واریز کنم و برای هر دو چک دادخواست استرداد بدهم؟ همچنین آیا واریز باید توسط من انجام شود یا برادرم؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
وکلا تأکید دارند که نباید مبلغ هر دو چک را بپردازید زیرا موجر فقط مستحق دریافت یک بار وجه است. راهکار اصلی، پرداخت وجه یک چک توسط خودتان به عنوان صادرکننده، دفاع در پرونده مطالبه چک اول مبنی بر جایگزین بودن چک دوم و طرح دعوای استرداد لاشه چک یا شکایت خیانت در امانت است.
این مسیر کلی است، اما نوع اقدام و شانس موفقیت شما به مدارکی که برای اثبات توافقِ تعویض چک دارید بستگی دارد.
هومن زمانیآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
لزوم پرداخت یک چک و تقاضای استرداد چک دیگر
پرداخت همزمان وجه هر دو چک به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود زیرا بازپس‌گیری مبلغ اضافی دشوار خواهد بود. بهتر است وجه یک چک را خودتان به عنوان صادرکننده به حساب موجر واریز کرده و در شرح واریز دقیقاً مشخصات بدهی را قید کنید. سپس در پرونده مطالبه چک اول، به جایگزین بودن چک دوم استناد کرده و دادخواست استرداد لاشه چک را ثبت کنید. همچنین در صورت داشتن مدرک مکتوب یا شاهد، امکان شکایت کیفری خیانت در امانت علیه موجر نیز مطرح است.
منابع: قانون صدور چک، مواد ۱۳ و ۱۷
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
سلام بهترین و کم‌ریسک‌ترین راه این است که هر دو چک را همزمان تعیین تکلیف کنید،
اگر بدهی واقعی اجاره ۹۰ میلیون تومان است، از نظر حقوقی موجر حق وصول بیش از یک‌بار این دین را ندارد. بنابراین اگر چک دوم را پرداخت کنید، برای چک اول که بابت همان دین بوده، میتوانید استرداد لاشه/ابطال و جلوگیری از وصول مجدد را مطالبه کنید؛ ولی باید بتوانید توافق درباره جایگزینی چک دوم به جای اول را اثبات کنید.
پرداخت ۱۸۰ میلیون تومان به‌صورت همزمان بدون گرفتن لاشه چک اول و دوم، توصیه نمی‌شود؛ چون برای استرداد ۹۰ میلیون اضافه، وارد دعوای جدید می‌شوید.
اگر قرار است پرداخت انجام شود، بهتر است شما، به‌عنوان صادرکننده چک‌ها، پرداخت را انجام دهید و در شرح واریز دقیقا بنویسید: «بابت تسویه اجاره و چک شماره ...». پرداخت دین توسط شخص ثالث هم قانونا ممکن است، ولی پرداخت توسط صادرکننده از نظر اثبات و مستندسازی وضعیت روشن‌تری دارد.
چون چک اول بابت همان بدهی بوده و موجر برخلاف توافق آن را برگشت زده و دادخواست داده، مدارک توافق (پیامک، واتساپ، رسید تحویل چک دوم، شاهد و...) را حفظ کنید. ماده ۱۳ قانون صدور چک نیز در مواردی که ثابت شود چک بابت تضمین/تعهد بوده، آثار کیفری آن را محدود می‌کند؛ البته تشخیص آن به مفاد توافق و ادله شما بستگی دارد.
پیشنهاد میشود ابتدا چک دوم را پرداخت کنید، اما همزمان و ترجیحا قبل از پرداخت، از موجر رسید کتبی بگیرید که چک دوم بابت جایگزینی چک اول بوده و با دریافت وجه، نسبت به چک اول ادعایی ندارد و اصل آن را مسترد می‌کند.
با توجه به اینکه هر دو فقره چک به مبلغ ۹۰ میلیون تومان در مقام تضمین یک دین واحد بوده و وفق توافق فی‌مابین، مقرر بوده با تحویل چک دوم، لاشه چک اول مسترد گردد، اقدام به پرداخت توامان هر دو فقره چک فاقد توجیه حقوقی بوده و می‌تواند موجب بروز مشکل در اثبات استرداد وجه در آینده شود.
در فرض عدم امکان حصول توافق، اقدام منطقی، پرداخت وجه چک دوم به عنوان سند جایگزین و همزمان، استناد به توافقات حاصله و ادله مثبته از جمله مکاتبات، پیام‌ها، رسید تحویل چک دوم و عنداللزوم شهادت شهود می‌باشد؛ به نحوی که ماهیت جایگزینی چک دوم به جای چک اول و زوال تعهد ناشی از چک نخست، در مرجع رسیدگی‌کننده اثبات گردد. همچنین حسب مورد، امکان طرح دعوای استرداد لاشه چک اول نیز متصور است.
در صورت تصمیم به پرداخت وجه به موجر، از حیث اثباتی و جهت جلوگیری از ایراد انکار و تردید در انتساب پرداخت، توصیه می‌گردد پرداخت از حساب صادرکننده چک صورت گیرد؛ لکن با توجه به اینکه منشا تعهد اصلی رابطه استیجاری برادر شما می‌باشد، ضروری است در متن رسید یا حواله پرداخت، صراحتا قید گردد که وجه پرداختی بابت تسویه دیون ناشی از چک‌های مورد اختلاف و قرارداد اجاره مربوطه بوده است.
پرداخت مبلغ ۱۸۰ میلیون تومان بدون اخذ رسید معتبر و تعهد کتبی صریح از سوی موجر دایر بر تسویه کامل حساب فی‌مابین و استرداد هر دو فقره چک، از منظر حقوقی توصیه نمی‌گردد.
بااحترام اگر دو چک برای اجاره دو ماه متفاوت است که مبلغ هر دو چک را به حسابتان واریز کنید و به مالک اطلاع بدید چک را پاس کند و با توضیح شما اگر هر دو چک مربوط به اجاره یک ماه است نه ماه های متفاوت پرداخت همزمان دو مبلغ ۹۰ میلیون تومانی معمولا به نفع شما نیست زیرا ممکن است پس از پرداخت هر دو چک برای پس گرفتن یکی از مبالغ با اختلاف تازه‌ای روبه‌رو شوید و صرف واریز وجه نیز لزوما ثابت نمی‌کند که چک اول بابت همان بدهی جایگزین شده است بنابراین راه امن‌تر این است که ابتدا به صورت کتبی از موجر بخواهید در برابر دریافت وجه یکی از چک‌ها اصل چک دیگر را همزمان مسترد کند و در رسید پرداخت صریحا بنویسد وجه بابت اجاره و تسویه همان چک دریافت شده و نسبت به چک دیگر هیچ طلبی ندارد اگر موجر چنین توافقی را نپذیرد وجه را بدون هماهنگی واریز نکنید بلکه در پرونده چک اول با ارائه پیام‌ها رسیدها شاهدان و هر مدرکی که توافق تعویض چک را ثابت می‌کند دفاع کنید و حسب مورد استرداد لاشه چک یا بی‌حقی موجر نسبت به مطالبه دوباره را بخواهید زیرا مطابق ماده ۱۷ قانون صدور چک وجود چک در دست صادرکننده اصل بر پرداخت وجه است اما در وضعیت شما چک اول در دست موجر است و باید توافق جایگزینی را با دلیل اثبات کنید همچنین توجه داشته باشید که پرداخت وجه و استرداد لاشه چک اهمیت اساسی دارد و بدون تعیین تکلیف لاشه خطر مطالبه مجدد باقی می‌ماند و اگر قرار بر پرداخت باشد چون شما صادرکننده چک هستید بهتر است پرداخت از حساب شما انجام شود اما پرداخت برادرتان نیز می‌تواند با رضایت موجر و درج روشن شماره چک و بابت پرداخت در رسید معتبر باشد و در هر دو حالت پرداخت مستقیم به حساب موجر بدون گرفتن رسید و تعیین تکلیف کتبی هر دو چک را توصیه نمی‌کنم. موفق باشید 💐
درود بر شما؛
در فرض سؤال، پرداخت همزمان هر دو چک صحیح نیست؛ زیرا منشا هر دو ظاهرا یک دین ۹۰ میلیون تومانی است و تحویل چک دوم با توافق بر استرداد چک نخست، قابل استناد به‌عنوان جایگزینی سند پرداخت است. ابتدا باید در دعوای مطالبه وجه چک اول، توافق تعویض چک، پیام‌ها، رسیدها و سایر ادله اثبات شود و حسب مورد دعوای متقابل یا دعوای استرداد لاشه چک دوم مطرح گردد. صرف برگشت هر دو چک، موجب ایجاد دو دین مستقل نمی‌شود.
اگر برای جلوگیری از آثار اجرایی ناچار به پرداخت هستید، پرداخت باید دقیقا با قید «بابت تسویه دین موضوع چک ... و با تعهد به استرداد/ابطال چک دیگر» انجام و همزمان استرداد اصل چک و ثبت رفع سوءاثر مطالبه شود؛ پرداخت بدون اخذ تامین و تعیین تکلیف هر دو چک، ریسک مطالبه مضاعف دارد. مطابق ماده ۲۶۵ قانون مدنی، پرداخت مالی که شخص مدیون آن نیست قابل استرداد است و برابر ماده ۲۶۷، پرداخت دین دیگری بدون اذن، حق رجوع ایجاد نمی‌کند.
از حیث راهبردی، اگر دین متعلق به برادر است، بهتر است پیش از هر پرداخت مشخص شود صادرکننده چک در قرارداد اجاره چه سمتی داشته و پرداخت از سوی چه شخصی با چه عنوانی صورت می‌گیرد؛ زیرا انتخاب پرداخت‌کننده می‌تواند در حق رجوع بعدی مؤثر باشد.
نکته تعیین‌کننده این است: آیا پیام یا نوشته‌ای دارید که صریحا نشان دهد چک دوم «جایگزین چک اول» شده و موجر متعهد به استرداد چک اول بوده است؟ بر اساس همین مدرک، می‌توان دقیقا تعیین کرد کدام دعوا، علیه کدام چک و با چه خواسته‌ای مطرح شود.
بهترین راه تعیین تکلیف همزمان هر دو چک است زیرا اگر بدهی واقعی ۹۰ میلیون تومان باشد موجر حق وصول بیش از یک بار را ندارد بنابراین اگر چک دوم را پرداخت کنید باید بتوانید توافق جایگزینی را اثبات کرده و برای چک اول درخواست استرداد یا ابطال کنید اما پرداخت ۱۸۰ میلیون تومان همزمان بدون دریافت لاشه چک‌ها توصیه نمی‌شود چون برای استرداد مبلغ اضافه باید وارد دعوای جدید شوید بهتر است پرداخت را خودتان انجام دهید و در شرح واریز دقیقا بنویسید بابت تسویه اجاره و چک شماره مذکور همچنین مدارک توافق مانند پیامک یا شاهد را برای اثبات عدم تکرار دین حفظ کنید و پیشنهاد میشود قبل از پرداخت از موجر رسید کتبی بگیرید که چک دوم جایگزین چک اول شده و با دریافت وجه نسبت به چک اول ادعایی ندارد و اصل آن را مسترد می‌کند
سلام
با توجه به توضیحات شما و بر اساس قانون تجارت ، چک سند تجاری است و صادرکننده چک مسئولیت پرداخت وجه چک را در سررسید چک خواهد داشت مگر در صورت تحقق موارد ماده ۱۴ قانون صدور چک پس شما باید اعلام و اثبات نمایید که صدور چک دوم از بابت چه موردی بوده است ؟ اگر صدور چک دوم از بابت ضمانت چک اول صادر شده است شما می‌بایست با ارائه دلیل ضمانتی بودن صدور چک دوم را اثبات نمایید
شما باید ابتدا مبلغ چک اول را پرداخت نمایید و سپس دادخواست استرداد لاشه چک دوم را مطرح نمایید و اعلام و اثبات نمایید که صدور چک از بابت ضمانت بوده است و شما مبلغ چک را پرداخت کرده اید
بهتر است قبل از هر اقدامی، اصل بر این باشد که فقط یک دین ۹۰ میلیون تومانی وجود دارد و چک دوم بابت همان دین و در قبال استرداد چک اول صادر شده است؛ بنابراین پرداخت هر دو مبلغ بدون تعیین تکلیف حقوقی، ریسک مطالبه مضاعف را ایجاد می‌کند. با توجه به اینکه چک اول بابت همان تعهد تعویض شده، میتوانید در پرونده مطالبه وجه چک اول، با ارائه دلایل تعویض چک و توافق طرفین، دفاع کرده و حسب مورد استرداد لاشه چک اول را مطالبه کنید؛ چک صرفا وسیله پرداخت است و تعویض آن لزوما موجب ایجاد دو دین مستقل نمی‌شود. اگر بخواهید برای جلوگیری از تبعات چک دوم وجه آن را تامین کنید، پرداخت مبلغ چک دوم به‌تنهایی منطقی‌تر از پرداخت همزمان هر دو چک است، مشروط بر اینکه همزمان استرداد اصل چک دوم و تعیین تکلیف کتبی چک اول را از موجر بگیرید؛ صرف واریز وجه بدون اخذ مدرک می‌تواند مشکل اثباتی ایجاد کند. در خصوص اینکه وجه را چه کسی واریز کند، چون تعهد اجاره مربوط به برادر شماست، بهتر است پرداخت توسط خود برادرتان یا از حسابی انجام شود که انتساب پرداخت به بدهی اجاره کاملا روشن باشد؛ اگر شما پرداخت میکنید، در شرح واریز و مستندات صراحتا قید شود که وجه بابت اجاره مغازه برادرتان و بابت چک مشخص پرداخت شده است.
با سلام کاربر گرامی در صورت وجود شاهد نسبت به ماوقع میتوانید در جلسه اول رسیدگی دادخواست تقابل مطرح نمایید مبنی بر استرداد لاشه چک و اما در مورد چک دوم مبلغ را طی قرارداد قبلی به محل چک واریز نمایید
اما در مورد اینکه مبلغ را شما باید پرداخت کنید یا برادر با توجه به اینکه صادر کننده چک شما می‌باشید مسئولیت پرداخت مستقیما بر عهده شما است و شما میتوانید بعد از پرداخت به برادر خود رجوع نمایید
با سلام
اگر چک دوم جایگزین چک اول شده، پرداخت هر دو مبلغ می‌تواند باعث ایجاد اختلاف در استرداد وجه شود.
راه مطمئن‌تر این است که قبل از پرداخت، موضوع جایگزینی دو چک را مستند کنید و از موجر استرداد چک اول را مطالبه کنید. اگر ناچار به پرداخت شدید، بهتر است پرداخت از طرف صاحب واقعی دین/مستاجر (برادرتان) و با ذکر دقیق بابت کدام چک انجام شود.
برای جلوگیری از وصول مضاعف، موضوع را فورا در پرونده چک اول نیز مطرح کنید و استرداد لاشه چک یا احتساب مبلغ پرداختی را بخواهید.
پرداخت هر دو چک بدون تعیین تکلیف حقوقی می‌تواند اثبات موضوع را دشوار کند؛ ابتدا باید دلیل توافق تعویض چک اول با دوم حفظ شود. معمولا راه مطمئن‌تر، تامین دلیل/ارائه مستندات و طرح دعوای استرداد لاشه چک اول و دفاع در دعوای مطالبه است، نه پرداخت مضاعف بدون اخذ تضمین.
باسلام، با توجه به اینکه هر دو فقره چک ۹۰ میلیون تومانی بابت تضمین یک دین واحد صادر شده‌اند و طبق توافق، با تحویل چک دوم باید لاشه چک اول مسترد می‌شده، پرداخت همزمان هر دو چک فاقد توجیه حقوقی است و ممکن است اثبات استرداد وجه و جلوگیری از مطالبه مجدد در آینده را با مشکل مواجه کند.
با سلام
اگر چک دوم واقعا بابت جایگزینی چک اول صادر شده، اصل بر این است که نباید هر دو مبلغ مطالبه شود؛ در پرونده چک اول باید به جایگزینی آن استناد و استرداد لاشه چک اول را بخواهید.
سلام، چک دوم را فقط پس از دریافت اصل چک اول یا همزمان با تامین وجه هر دو چک پرداخت کنید؛ واریز بهتر است توسط صادرکننده یعنی شما انجام شود و سپس دعوای استرداد لاشه هر دو چک و مطالبه وجه اضافی مطرح گردد
درود و احترام.
اگر واقعیت همین چیزی بود که فرمودید، در هر حال باید وجه چک دوم را بپردازید. در مورد چک اول نیز جرم خیانت در امانت محقق شده و میتوانید شکایت کنید.
مبلغ هر دو چک را به حساب سپرده دادگستری تودیع کنید و دادخواست استرداد لاشه هر دو چک را با اثبات توافق جایگزینی مطرح نمایید واریز توسط شما به عنوان صادرکننده چک ارجحیت دارد
سلام و احترام
توصیه میشود چک دوم را پاس کنید و برای چک اول با استناد به ادله و مدارک قانونی دادخواست استرداد لاشه چک مطرح کنید
واریز توسط شما انجام شود چون صادر کننده چک‌شما هستید
شما نخست مبلغ دوم را بپردازید سپس طی اظهارنامه لاشه ی چک اول را مطالبه میکنید سپس با طرح دادخواست به خواسته استرداد لاشه ی چک، دلایل پرداخت چک دوم را مستند ادعای خود قرار میدهید
