برای اینکه مانع اجرا گذاشتن سفته ها توسط کارفرما شوم،در تقاضای استرداد سفته چه عناوینی را ذکر کنم؟

محمد بابادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۳۲ مشاوره موفق

سلام. خسته نباشید. سوال بسیار دقیقی پرسیدید. اجازه دهید صریح و بدون حاشیه پاسخ دهم.

نکته بسیار مهم پیش از هر چیز:

شما با نوشتن «سفته‌ها سفید امضا هستند» و «دو نفر پشت را امضا کرده‌اند» عملا دارید اعتراف می‌کنید که سفته را با امضای سفید تحویل داده‌اید. این کار از نظر قانونی بسیار خطرناک است، چون سفته سفید امضا یعنی شما به طرف مقابل اختیار داده‌اید هر مبلغ و تاریخی در آن بنویسد. در دادگاه، ادعای سفید امضا بودن سفته تقریبا هیچ وقت پذیرفته نمی‌شود مگر با دلایل بسیار قوی (مثلا فیلم یا شاهد عینی که لحظه امضای سفید را دیده باشد).

اما به سوال شما برمی‌گردم:

بهترین موضوع برای استرداد سفته چیست که کارفرما نتواند سفته را اجرا کند؟

هیچ موضوعی وجود ندارد که ۱۰۰٪ ضامن عدم اجرای سفته باشد، اما برخی موضوعات کم خطرتر از سایرین هستند. از کم خطرترین به پرخطرترین:

۱. «بابت حسن انجام کار» (کم‌خطرترین گزینه)

· اگر بنویسید «بابت حسن انجام کار» یعنی سفته وثیقه است برای زمانی که کار شما به درستی انجام نشود.
· طرف مقابل می‌تواند ادعا کند «کار به درستی انجام نشده» و سفته را اجرا کند.
· اما اثبات «عدم انجام درست کار» برای او سخت‌تر از اثبات «بدهی» است.

۲. «بابت ضمانت کاری» (خطر متوسط)

· یعنی شما ضامن شخص ثالثی شده‌اید.
· اگر آن شخص ثالث تعهد خود را انجام ندهد، طرف مقابل می‌تواند سفته را اجرا کند.
· مشکل: اثبات عدم انجام تعهد توسط شخص ثالث، برای او راحت‌تر از اثبات عدم حسن انجام کار است.

۳. «بابت امانت» یا «بدون قید» (پرخطرترین)

· اگر هیچ قیدی نزنید، طرف مقابل می‌گوید «این سفته بابت بدهکاری است» و خیلی راحت اجرا می‌کند.

۴. «بابت قرض الحسنه» (پرخطر مثل بدون قید)

· یعنی شما قرض گرفته‌اید. طرف مقابل به راحتی می‌تواند ثابت کند قرض داده و شما پس ندادید.

جمع‌بندی و توصیه نهایی:

اگر مجبور به انتخاب هستید، «بابت حسن انجام کار» کم‌خطرترین گزینه است. اما بنویسید: «این سفته‌ها بابت تضمین حسن انجام کار موضوع قرارداد شماره ... مورخ ... می‌باشد و پس از تایید کارفرما مبنی بر انجام کامل کار، مسترد خواهد شد.»

اما واقعیت تلخ:

با توجه به اینکه شما خودتان می‌گویید سفته‌ها «سفید امضا» هستند و دو نفر پشت را امضا کرده‌اند، یعنی طرف مقابل الان یک سفته کامل دارد با مبلغ و تاریخ دلخواه خودش و دو ضامن. از نظر قانونی، این سفته یک سند تجاری معتبر محسوب می‌شود و دادگاه به ادعای سفید امضا بودن اعتنا نمی‌کند مگر با دلایل قوی.

توصیه من به شما:

به جای نوشتن موضوع استرداد، به هیچ وجه سفته را به صورت سفید امضا تحویل ندهید. اگر هنوز تحویل نداده‌اید، حتما قبل از تحویل، تمام جاهای خالی (مبلغ، تاریخ، گیرنده) را پر کنید. اگر تحویل داده‌اید و الان می‌خواهید پس بگیرید، بهترین کار این است که به بهانه دیگری (مثلا اشتباه در مبلغ) سفته را پس بگیرید و سپس یک سفته جدید با ذکر موضوع «حسن انجام کار» و با ذکر دقیق تعهدات بنویسید و تحویل دهید.

اگر اصرار دارید همین حالا با موضوع استرداد اقدام کنید، «حسن انجام کار» را بنویسید و در توضیحات قید کنید که پس از تایید نهایی کارفرما مبنی بر انجام کامل تعهدات، سفته مسترد خواهد شد. این عبارت باعث می‌شود اگر کارفرما ادعای عدم انجام کار کند، بار اثبات بر دوش او باشد.