انواع قصاص در جرایم رانندگی و تصادفات چگونه است؟

محمدتقی صادقی

کارشناس حقوقی

۴٫۸ · ۶۶ مشاوره موفق

با سـلام..
در خصوص سئوالات مطروحه شما، اصـولا پاسخ های مفصل و طولانی بیان گردیده، که در این جوابیه کوتاه مجالی برای بیان آنها بصورت تشریحی نبوده، که در این رابطه نظریات و مقالات گوناگونی نیز مطرح گردیده که می توانید آنها را مطالعه نمایید که صرفا جهت اشاره، نمونه ای از آن را می توان اینگونه بیان نمـود؛
جرائم ناشی از تخلفات رانندگی منجر به صدمات غیر عمدی اعم از تصادفات منجر به جرح و یا فوت در زمره جرائم شبه عمدی محسوب می گردند و جهاتی که منجر به تصادفات می شود را قانونگذار در قانون مجازات اسلامی بر شمرده است .
به طور کلی جهات تصادفات رانندگی شامل موارد ، بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده وسیله نقلیه موتوری می باشد که قانونگذار بر حسب مورد ، مرتکب را مستوجب مجازات دانسته است که در زیر به اختصار به آنها می پردازیم .
مجازات مرتکبین تصادفات رانندگی منجر به جرح و یا فوت :
۱ - هر گاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده منتهی به قتل غیر عمدی شود ، مجازات آن ۶ ماه تا ۳ سال حبس و پرداخت دیه در صورت مطالبه اولیاء دم می باشد و مجازات حبس قابل تبدیل به جزای نقدی نیست .
۲ - هرگاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده منتهی به هریک از موارد زیر گردد ، مجازات آن از دو ماه تا یک سال حبس و پرداخت دیه در صورت مطالبه مصدوم می باشد :
مرض جسمی یا دماغی ( روحی و روانی ) غیر قابل علاج
از بین رفتن یکی از حواس
از کار افتادن عضوی از اعضای بدن که یکی از وظایف ضروری زندگی انسان را انجام می دهد
تغییر شکل دائمی عضو یا صورت شخص
سقط جنین
۳ - هرگاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده موجب هر یک از موارد زیر گردد ، مجازات آن از ۲ ماه حبس تا ۶ ماه حبس و پرداخت دیه در صورت مطالبه مصدوم می باشد :
نقصان یا ضعف دائمی یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود،
از بین رفتن قسمتی ازعضو مصدوم بدون آنکه عضو از کار بیافتد،
وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود.
۴ - بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده موجب صدمه بدنی شود ، مجازات آن از یکماه تا پنج ماه حبس و پرداخت دیه درصورت مطالبه مصدوم می باشد.
۵ - در کلیه موارد فوق هر گاه راننده مست بوده یا پروانه نداشته باشد یا زیادتر از سرعت مقرر حرکت می کرده است یا آنکه دستگاه موتوری را با وجود نقص و عیب مکانیکی موثر در تصادف به کار انداخته یا در محل هایی که برای عبور پیاده رو و علامت مخصوص گذارده شده است ، مراعات ننموده ننماید و یا از محل هایی که عبور از آن ممنوع گردیده است رانندگی نموده ، به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور در موارد فوق محکوم خواهد شد و دادگاه می تواند علاوه بر مجازات فوق مرتکب را برای مدت ۱ سال تا ۵ سال از حق رانندگی محروم نماید و مجازات حبس قابل تبدیل به جزای نقدی نیست .
۶ - مجازات راننده ای که مصدوم احتیاج به کمک فوری داشته باشد و راننده با وجود امکان رساندن مصدوم به مراکز درمانی و یا استمداد از مامورین انتظامی از این کار خوددای کند و یا به منظور فرار از تعقیب ، محل را ترک و مصدوم را رها کند ، حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات محکوم در هریک از موارد فوق محکوم خواهد شد و دادگاه نمی تواند در مورد این ماده اعمال کیفیت مخففه نماید ، راننده در صورتی می تواند برای انجام تکالیف مذکور وسیله نقلیه را از صحنه حادثه حرکت دهد که برای کمک رسانیدن به مصدوم توسل به طریق دیگر ممکن نباشد و در صورتی که راننده مصدوم را به نقاطی برای معالجه و استراحت برساند و یا مامورین مربوطه را از واقعه آگاه کند و یا به هر نحوی موجبات معالجه و استراحت و تخفیف آلام مصدوم را فراهم کند دادگاه مقررات تخفیف را در باره او رعایت خواهد نمود .
موفق و پایدار باشید..