موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
اجرای شرط انتقال ملک در عقد موقت پس از فوت زوج
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۲۱ پاسخ ثبت شده
آیا شرط زیر در عقد موقت صحیح و قابل اجراست؟
«زوجه شرط نمود که زوج ظرف سه سال یک قطعه زمین مسکونی به متراژ ۵۰۰ متر در شهرستان سیاهکل، گیلان، به نام زوجه بلاعوض انتقال دهد.»
توضیحات: زوج پیش از اتمام مهلت سه سال فوت کرده و اموالی به‌عنوان ترکه به‌جا گذاشته است، اما زمین مسکونی در سیاهکل در ترکه وجود ندارد. زوج در زمان عقد نیز چنین زمینی در اختیار نداشته است. مهریه به‌صورت جداگانه در عقدنامه قید شده است. زوجه، وراث زوج را به‌عنوان خوانده دعوای ایفای تعهد طرح کرده است.
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
بیشتر وکلا معتقدند الزام وراث به انتقال عین زمین امکان‌پذیر نیست زیرا زمین در ترکه وجود ندارد، اما تعهد مالی بر ذمه متوفی باقی است و زوجه میتواند بهای روز زمین یا خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد را تا میزان ترکه مطالبه کند. با این حال، برخی وکلا نیز شرط را به دلیل غیرمقدور بودن یا نامعین بودن باطل دانسته‌اند.
این قاعده کلی است و نتیجه پرونده به متن دقیق شرط در عقدنامه و کلی یا معین بودن تعهد وابسته است.
نفیسه اصولی صفارآنلاینوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
امکان مطالبه بهای زمین از محل ترکه
الزام ورثه به انتقال عین زمین به دلیل عدم وجود آن در ترکه و اموال متوفی پذیرفته نمی‌شود. با این حال، تعهد مالی زوج با فوت از بین نرفته و به ترکه منتقل می‌شود. زوجه میتواند دادخواست خود را به مطالبه بهای روز زمین یا خسارت عدم انجام تعهد از محل ماترک متوفی تغییر دهد. در صورتی که دادگاه شرط را به دلیل عدم قدرت بر تسلیم یا ابهام باطل نداند، طلب زوجه تا سقف ارزش ترکه قابل وصول خواهد بود.
منابع: قانون مدنی، مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۳۷ و ۲۴۰
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
بله، اصل چنین شرطی در عقد موقت میتواند صحیح و لازم‌الاجرا باشد؛ زیرا طرفین می‌توانند ضمن عقد، تعهد به انتقال مال معین یا انجام فعل مشخصی را شرط کنند و مطابق مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰ و ۲۳۷ قانون مدنی، شروط صحیح قرارداد لازم‌الاتباع هستند. با این حال، در فرض سؤال یک نکته اساسی وجود دارد: زوج در زمان عقد اصلا مالک چنین زمینی نبوده است. صرف نداشتن ملک در زمان ایجاد تعهد، لزوما باعث بطلان شرط فعل نمی‌شود؛ اما اگر انجام تعهد در زمان عقد یا بعدا واقعا غیرممکن باشد، ماده ۲۴۰ قانون مدنی آثار خاصی برای آن پیش‌بینی کرده است.
با فوت زوج، تعهدات مالی و قراردادی او اصولا از بین نمی‌رود و در حدود ترکه، وراث قائم‌مقام قانونی وی هستند؛ اما وراث را نمی‌توان الزام کرد مالی را که مورث تعهد کرده ولی اصلا در ترکه وجود ندارد، از اموال شخصی خود تهیه و منتقل کنند. بنابراین اگر زمین مشخص‌شده در سیاهکل هیچ‌گاه متعلق به زوج نبوده و اکنون نیز در ترکه وجود ندارد، دعوای الزام وراث به انتقال همان زمین با مشکل جدی مواجه است و بسته به متن دقیق شرط، ممکن است موضوع تعذر اجرای تعهد و مطالبه بدل یا خسارت مطرح شود؛ نه اینکه وراث شخصا مکلف به خرید زمین از مال خود باشند. ضمن اینکه باید بررسی شود آیا در قرارداد، زمین به‌عنوان مال معین تعهد شده یا صرفا تعهدی کلی به تهیه و انتقال ۵۰۰ متر زمین بوده است؛ این تفاوت در نتیجه دعوا بسیار مؤثر است.
در نتیجه، با اطلاعاتی که ارائه کرده‌اید، صرف درج این شرط، حق قطعی زوجه برای گرفتن یک قطعه زمین از ترکه ایجاد نمی‌کند و دادگاه باید ماهیت شرط، امکان اجرای آن، وضعیت تعهد در زمان فوت و مفاد دقیق عقدنامه را بررسی کند.
باسلام
به نظر می‌رسد دادخواست صرفا با عنوان «الزام وراث به انتقال یک قطعه زمین ۵۰۰ متری در سیاهکل» با مانع جدی مواجه است؛ زیرا مالی که باید منتقل شود اساسا در مالکیت مورث نبوده است.اما این به معنی بی‌حقی زوجه نیست. باید بررسی شود که آیا از مفاد شرط می‌توان تعهد به تهیه و انتقال چنین زمینی را استنباط کرد. اگر دادگاه چنین برداشتی داشته باشد و انجام تعهد پس از فوت بر عهده ترکه باشد، ممکن است موضوع به مطالبه قیمت/خسارت ناشی از عدم انجام تعهد برسد، نه الزام به انتقال زمینی که وجود یا مالکیت آن احراز نشده است.
همچنین چون مهریه جداگانه تعیین شده، این شرط اصولا میتواند تعهدی مستقل از مهریه باشد؛ یعنی پرداخت مهریه لزوما موجب سقوط این تعهد قراردادی نمی‌شود.
حسب توضیحات شما ، به نظر امکان الزام وراث زوج به انتقال ملک را با کیفیتی که اعلام نموده اید ندارید ، ورثه صرفا در حدود مالی که از متوفی دریافت میکنند ضامن پرداخت دیون هستند و بحث انجام تعهد از جانب متوفی در خصوص انتقال ملک به نظر قابلیت اجرا از طریق وراث ایشان را ندارد
با سلام
بله، اصل چنین شرطی در عقد موقت میتواند صحیح و لازم‌الاجرا باشد؛ اما در فرضی که توضیح داده‌اید، اجرای آن علیه ورثه محل بحث جدی دارد.
شرط انتقال زمین، یک تعهد ضمن عقد است و لزوما با نداشتن زمین در زمان عقد باطل نمی‌شود؛ چون میتواند تعهد به انتقال مال در آینده باشد.
با فوت زوج، اصل تعهد مالی باقی‌مانده میتواند به ترکه منتقل شود؛ اما ورثه شخصا بیش از ترکه مسئول نیستند.
اگر زوج تا زمان فوت اصلا مالک چنین زمینی نشده باشد، الزام ورثه به انتقال یک زمین مشخص از اموال شخصی خودشان ممکن نیست.
در این حالت باید دید شرط، تعهد به تهیه و انتقال زمین بوده یا انتقال یک مال موجود. اگر تعهد شخصی زوج به تهیه زمین بوده باشد، ممکن است زوجه بتواند قیمت/خسارت ناشی از عدم انجام تعهد را از ترکه مطالبه کند، نه اینکه ورثه ملزم به انتقال ملک خود شوند.
چون مهریه جداگانه تعیین شده، این شرط اصولا جزء مهریه محسوب نمی‌شود و باید بر مبنای تعهد قراردادی بررسی شود.
بنابراین نتیجه نهایی کاملا به عبارت دقیق شرط و مفاد عقدنامه بستگی دارد.
شرط انتقال زمین به دلیل عدم مالکیت زوج و نبود زمین در ترکه باطل است و زوجه نمیتواند وراث را به انتقال ملزم کند اما میتواند خسارت عدم اجرای شرط را از ترکه مطالبه کند. برای این کار، باید ارزش زمین را به نرخ روز (زمان اجرای شرط) از طریق کارشناسی تعیین کرده و دادخواست مطالبه خسارت تقدیم کند. دادگاه در صورت احراز، وراث را به پرداخت خسارت از محل ترکه محکوم میکند. اثبات اینکه زوج به عدم تمکن خود آگاه بوده، میتواند به نفع زوجه در مطالبه خسارت باشد.
به محض فوت مورث، اموال و دارایی‌های او به ورثه منتقل می‌شود. این انتقال قهری و سبب آن فوت مورث میباشد به تبع این انتقال تعهدات مورث نیز به وراث انتقال می‌یابد و آنها در حدود ترکه و به میزانی که از دارایی متوفی بهره‌مند می‌شوند، مسئول ایفای دیون و تعهدات مورث می‌شوند. منتها تا زمانی که ترکه در تصرف آنها قرار نگیرد مسئولیتی نداشته و الزامی در برابر طلبکاران مورث ندارند. اما در صورت رد ترکه از سوی وراث، آنها در قبال دیون و تعهدات مورث مسئولیتی ندارند مبنای مسئولیت واارث در پرداخت دیون مورث استقررا مالکیت آنهاست به عبارت دیگر وارث به منظور آزاد ساختن اموالشان که به سبب ارث به آنها رسیده است چاره‌ای ندارند که جز اینکه قبل از هر چیز بدهی های مورث خود را بپردازند.
بااحترام
این شرط در اصل میتواند به‌عنوان شرط فعل ضمن عقد موقت معتبر باشد و اینکه زوج در زمان عقد مالک چنین زمینی نبوده، به‌خودی‌خود موجب بطلان شرط نیست، چون تعهد او انتقال یک زمین با اوصاف مشخص در مهلت سه سال بوده است
اما با فوت زوج پیش از پایان مهلت، دعوا علیه وراث برای «الزام به انتقال همان زمین» زمانی قابل پذیرش است که چنین مالی در ترکه وجود داشته باشد یا تعهد متوفی به نحوی قابل اجرا از محل ترکه باشد
با فرض اینکه هیچ زمین ۵۰۰ متری با مشخصات شرط‌شده در ترکه وجود ندارد، اجبار وراث به انتقال زمینی که متعلق به مورث نبوده و در ترکه هم نیست، اصولا امکان‌پذیر نیست و باید آثار حقوقی تعذر اجرای شرط بررسی شود
شرطی که انجام آن غیر مقدور باشد، باطل است . شرط مورد نظر شما در زمان عقد ناممکن بوده، زیرا:
· موضوع شرط (زمین) در اختیار زوج نبوده .
· قدرت بر تسلیم، شرط صحت است و در زمان تعهد وجود نداشته .
بنابراین، دعوای زوجه برای اجبار وراث به انتقال زمین، قابل قبول نیست. بطلان این شرط، خود عقد نکاح را باطل نمی‌کند ، اما راهکار زیر برای زوجه وجود دارد:
· طرح دعوا بر علیه وراث: در صورت قبول ترکه، وراث مسئول پرداخت دیون متوفی تا ارزش ترکه هستند . زوجه میتواند معادل ارزش زمین را به عنوان خسارت ناشی از عدم اجرای شرط (از محل ترکه) مطالبه کند، ولی حق دریافت عین زمین را ندارد.
اولا شرط صحیح است و تعهدی مالی بصورت کلی بر ذمه زوج بوده که با فوت او به ترکه منتقل شده است.
ثانیا چون عین زمین در ترکه موجود نیست و تعهد نیز کلی بر ذمه بوده، زوجه مالک «زمین» نیست؛ بلکه «طلبکار» بهای آن است.
ثالثا دعوا باید به «مطالبه بهای روز زمین» (به عنوان دین بر ذمه متوفی) تغییر یابد تا از محل ماترک قابل وصول باشد. در صورت کمبود ماترک، زوجه در ردیف سایر بستانکاران قرار می‌گیرد.
سلام پیرو سوال شما، این شرط اصولا میتواند صحیح و لازم‌الاجرا باشد و اینکه زوج هنگام عقد چنین زمینی نداشته، به‌تنهایی موجب بطلان شرط نیست؛ زیرا مفاد عبارت، بیشتر «شرط فعل» است، یعنی زوج متعهد شده ظرف سه سال مالی با اوصاف معین برای زوجه تهیه و به نام او منتقل کند، نه اینکه در زمان عقد مالک آن زمین بوده باشد. مطابق مواد ۲۱۹، ۲۲۰ و ۲۳۴ قانون مدنی، چنین تعهدی اصولا نسبت به زوج و قائم‌مقام قانونی او لازم‌الاتباع است.
علی اکبر میرزائی
۱ ماه پیش
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹·۵۳ مشاوره موفق
سلام شرط صحیح می باشد ولی وراث به اندازه سهم الارث وماترک در صورت قبول ترکه مسئول پرداخت دیون متوفای خود می باشند اما در خصوص دادخواست با توجه به اینکه تعهد زوج کلی بوده واکنون تعذر تسلیم واجرا وجود دارد شما نمیتوانید الزام همان شرط را بخواهید اصولا بهای آن را درصورت که اموال زوج کفایت کند مطالبه نمایید
خیر، این شرط چون موضوع آن (زمین مشخص در سیاهکل) در زمان عقد در ملکیت زوج نبوده و پس از فوت نیز در ترکه وجود ندارد، نسبت به وراث قابل اجرا نیست و فقط ممکن است ارزش آن به‌عنوان دین بر ترکه محاسبه شود.
این شرط در اصل میتواند به عنوان شرط فعل ضمن عقد موقت صحیح باشد و فوت زوج هم تعهد مالی او را خودبه‌خود از بین نمیبرد و تعهد میتواند در حدود ترکه به ورثه منتقل شود
فوت زوج تعهد مالی را ساقط نمی‌کند، اما اجرای آن فقط از محل ترکه ممکن است و وراث اصولا مسئولیتی از اموال شخصی خود ندارند. نبود زمین در ترکه نیز به‌تنهایی موجب تبدیل تعهد به «پرداخت قیمت روز زمین» نیست؛ ابتدا باید امکان اجرای تعهد و انتقال زمین واجد اوصاف بررسی شود. در صورت پایان مهلت، خواسته باید با دقت و حسب متن عقدنامه، ابتدا بر مبنای الزام به ایفای تعهد از محل ترکه و در صورت احراز تعذر، مطالبه خسارت یا بدل تعهد تنظیم شود. ابهام در متن شرط، موعد سه‌ساله، وضعیت ترکه و نحوه تعیین خواسته میتواند موجب رد دعوا یا اطاله دادرسی شود. بررسی موضوع توسط یک وکیل ضروری است.
با سلام و احترام
شرط مذکور در عقد موقت، اصولا صحیح و لازم‌الاجرا و از نوع شرط فعل است. اما چون زوج هنگام عقد مالک چنین زمینی نبوده و پس از فوت نیز زمین موضوع تعهد در ترکه وجود ندارد، وراث را نمی‌توان به انتقال ملکی که در ترکه موجود نیست الزام کرد.
اگر انجام شرط از ابتدا غیرممکن بوده باشد، مطابق ماده ۲۴۰ قانون مدنی، ضمانت اجرای آن اصولا حق فسخ برای مشروط‌له است، نه الزام وراث به انتقال زمین.
بنابراین در فرض بیان‌شده، دعوی الزام وراث به انتقال زمین ۵۰۰ متری قابل پذیرش نیست.
علیرضا مسلمی
۱ ماه پیش
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه
۵٫۰·۳۴ مشاوره موفق
با تقدیم احترام با مشورت با وکیل دادخواست الزام به ۱یفای تعهد شرط ضمن عقد را ارسال بفرمایید . موفق باشید 💐
شرط صحیح است ولی ورثه مسؤلیتی در قبال اجرای این شرط ندارند زیرا اولا این ورثه نبودند که متعهد اجرای این شرط باشند. دوما زمین در تملک زوج نبوده و جزء ماترک هم نمی باشد. ولی زوجه با اثبات اینکه زمین و شرط مذکور جزیی از مهریه بوده می تواند آن را از دادگاه تقاضا نمایید.
