موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا می‌توان دادگاه صالح را با توافق طرفین در قرارداد تعیین کرد؟
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۲۴ پاسخ ثبت شده
می‌خواهم با شخصی که در شهرستان سکونت دارد قراردادی منعقد کنم. برای جلوگیری از رفت‌وآمد به شهرستان در صورت عدم ایفای تعهد، آیا می‌توانم در قرارداد قید کنم که طرفین با توافق، یک دادگاه مشخص در تهران را به‌عنوان دادگاه صالح انتخاب کرده‌اند؟ آیا چنین شرطی از نظر قانونی معتبر است و دادگاه پرونده را به همان شعبه ارجاع می‌دهد؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
توافق بر سر شهر محل رسیدگی مانند دادگاههای تهران در دعاوی حقوقی معتبر است، اما تعیین یک شعبه خاص امکان‌پذیر نیست و ارجاع شعبه توسط سیستم دادگستری انجام می‌شود.
این یک قاعده کلی است، اما نوع دعوا و موضوع قرارداد میتواند وضعیت صلاحیت محلی را تغییر دهد.
نفیسه اصولی صفاروکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
امکان توافق بر شهر دادگاه بدون تعیین شعبه
طرفین می‌توانند با توافق کتبی در قرارداد، حوزه قضایی یک شهر مانند دادگاههای عمومی حقوقی تهران یا محل اجرای تعهد را به عنوان مرجع صالح تعیین کنند. با این حال، صلاحیت ذاتی دادگاه‌ها با توافق قابل تغییر نیست و شرط شما نباید بر خلاف موارد الزامی قانون باشد. همچنین امکان تعیین یک شعبه مشخص در قرارداد وجود ندارد و پرونده پس از ثبت، توسط واحد ارجاع به شعب واگذار می‌شود. برخی دادگاه‌ها نیز ممکن است در موارد خاص صلاحیت توافقی را نپذیرند.
منابع: قانون آیین دادرسی مدنی
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
با سلام؛ در خصوص صلاحیت محلی، اصولا توافق طرفین معتبر است و میتوانید در قرارداد شرط کنید که اختلافات ناشی از قرارداد فرضا در حوزه قضایی تهران رسیدگی شود.
در نتیجه، در صورت رعایت شرایط قانونی، برای طرح دعوا الزاما نیازی به مراجعه به شهرستان محل اقامت طرف مقابل(خوانده) نخواهد بود. اما صلاحیت ذاتی قابل توافق و تغییر نیست و قرارداد نمی‌تواند مرجعی را که ذاتا صلاحیت رسیدگی ندارد، صالح کند.
همچنین تعیین تهران به معنای انتخاب یک شعبه مشخص نبوده و پرونده پس از ثبت، بر اساس مقررات داخلی و سیستم ارجاع، به شعبه صالح ارجاع می‌گردد ....
بله، در دعاوی ناشی از قرارداد اصولا میتوانید با توافق طرفین، محل مشخصی را برای رسیدگی به اختلافات قراردادی تعیین کنید. ماده ۱۰ قانون مدنی اصل آزادی قراردادها را پذیرفته و مطابق ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی نیز طرفین می‌توانند برای اجرای تعهدات و دعاوی ناشی از قرارداد، اقامتگاه قراردادی مشخص کنند. بنابراین اگر در قرارداد به‌صراحت مقرر شود که «کلیه اختلافات و دعاوی ناشی از این قرارداد در دادگاههای صالح تهران رسیدگی خواهد شد»، این شرط در اصل قابل استناد است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز صراحتا پذیرفته که در صورت تعیین محل معین برای دعاوی ناشی از قرارداد، صلاحیت دادگاه با لحاظ ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی تعیین می‌شود.
البته این توافق به این معنا نیست که حتما پرونده به یک شعبه مشخص در تهران ارجاع می‌شود؛ شما صرفا میتوانید حوزه قضایی موردنظر را تعیین کنید و ارجاع پرونده به شعبه، طبق مقررات و به‌صورت قانونی و سیستمی انجام خواهد شد. همچنین این اختیار مطلق نیست؛ مثلا در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول، مطابق ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی، دعوا باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شود و توافق طرفین نمی‌تواند این صلاحیت قانونی را تغییر دهد. در دعاوی قراردادی مربوط به اموال منقول نیز ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی، علاوه بر اقامتگاه خوانده، محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد را نیز به‌عنوان محل‌های صالح پیش‌بینی کرده است.
سلام عرض ادب
خیر، توافق صریح بر تغییر صلاحیت محلی دادگاه‌ها یا تعیین یک دادگاه و شعبه مشخص فاقد اعتبار قانونی است و محاکم تهران پرونده را با صدور «قرار عدم صلاحیت» به شهرستان محل اقامت خوانده عودت می‌دهند. اما با تغییر هوشمندانه عبارات قرارداد، الزام به رسیدگی در تهران کاملا تضمین می‌شود.
قواعد تعیین‌کننده صلاحیت محاکم، در زمره قوانین آمره و مرتبط با نظم عمومی حقوقی است و توافق اشخاص برخلاف آن باطل است. با این حال، مقنن در ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی، به خواهان امتیاز ویژه‌ای داده تا دعاوی ناشی از قرارداد را علاوه بر اقامتگاه خوانده، در «محل انعقاد قرارداد» یا «محل اجرای تعهد» نیز اقامه کند. رویه قضایی تنها در صورتی صلاحیت دادگاهی غیر از اقامتگاه متهم/خوانده را می‌پذیرد که منطبق بر یکی از این دو معیار صریح قانونی باشد.
راهکار :
از درج عبارت باطل «دادگاه صالح، محاکم تهران است» اکیدا خودداری کنید. در عوض، در صدر قرارداد بنویسید: «این قرارداد در شهر تهران منعقد گردید» و در ماده شروط و تعهدات نیز صراحتا قید کنید: «محل اجرای کلیه تعهدات مالی و غیرمالی ناشی از این قرارداد، شهر تهران میباشد». با این نگارش، محاکم تهران قانونا مکلف به پذیرش دادخواست شما خواهند بود. (راهکار جایگزین و قطعی‌تر، درج شرط «ارجاع کلیه اختلافات به داور مرضی‌الطرفین مقیم تهران» در متن قرارداد است که نیاز به مراجعه به دادگاه را از اساس منتفی می‌کند).
لازم به ذکر است در مورد دعاوی بر اموال غیر منقول مثل زمین و ملک، اصل بر صلاحیت دادگاه مکان ملک است و این اصل رسیدگی قابل تغییر نمیباشد.
سلام پیرو سوال شما، بله، در دعاوی ناشی از قرارداد میتوانید در خود قرارداد، اقامتگاه قراردادی و مرجع صالح را در تهران تعیین کنید و این شرط در اصل معتبر است؛ اداره حقوقی قوه قضاییه نیز با استناد به ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی، اعتبار تعیین محل معین برای دعاوی ناشی از قرارداد را پذیرفته است. اما نمی‌توانید یک شعبه مشخص را تعیین کنید؛ مثلا نمی‌شود نوشت «شعبه ۱۵ دادگاه حقوقی تهران» و انتظار داشت پرونده الزاما به همان شعبه برود، چون ارجاع شعبه تابع مقررات و سیستم ارجاع دادگستری است. بهتر است بنویسید: «طرفین، اقامتگاه قراردادی خود را جهت کلیه دعاوی و اختلافات ناشی از این قرارداد، شهر تهران تعیین نموده و دادگاههای صالح شهر تهران را مرجع رسیدگی قرار دادند.» البته اگر موضوع دعوا مربوط به ملک غیرمنقول باشد، ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک را الزامی می‌داند و توافق طرفین نمی‌تواند آن را تغییر دهد.
ماده ۴۴ قانون آیین دادرسی مدنی می‌گوید: در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول، طرفین نمی‌توانند دادگاه دیگری به جز دادگاه محل وقوع مال را تعیین کنند و هرگونه توافق خلاف آن، باطل است.
برای دعاوی منقول (مثل چک، پول)، این محدودیت وجود ندارد و میتوانید با توافق، دادگاه دیگری را انتخاب کنید.
همچنین تعیین دادگاه صالح باید با رعایت صلاحیت ذاتی و به‌صورت کتبی و صریح در قرارداد قید شود.
با این شرایط، دادگاه تعیین‌شده معتبر و قابل اجرا خواهد بود.
بله، در دعاوی قراردادی دارای صلاحیت محلی، میتوانید در قرارداد صراحتا «اقامتگاه انتخابی» تعیین کنید و مثلا تهران را برای رسیدگی به اختلافات ناشی از قرارداد انتخاب نمایید. ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی این امکان را پذیرفته است و نظریه مشورتی اداره حقوقی نیز آن را تایید کرده است.
اما دو نکته مهم:
* این شرط لزوما به معنی انتخاب یک شعبه مشخص نیست؛ پرونده پس از ثبت، طبق مقررات داخلی بین شعب صالح ارجاع می‌شود.
* اگر دعوا مربوط به ملک غیرمنقول باشد، اصولا باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شود و شرط قراردادی نمی‌تواند این صلاحیت را تغییر دهد.
باسلام
بله، در بسیاری از دعاوی قراردادی میتوانید با توافق طرفین، صلاحیت محلی یک حوزه قضایی مشخص در تهران را انتخاب کنید؛ اما دو نکته بسیار مهم وجود دارد:
این توافق معمولا فقط درباره صلاحیت محلی است، نه صلاحیت ذاتی دادگاه.
نمی‌توانید با قرارداد، یک شعبه مشخص را از قبل تعیین کنید؛ تعیین شعبه بعد از ثبت پرونده طبق سازوکار ارجاع انجام می‌شود.
درود
بله درج چنین شرطی توسط طرفین قرارداد ، معتبر و صحیح میباشد و قابل اعمال است لذا کلیه اختلافات و دعاوی ناشی از این قراردادها یا دعاوی مرتبط با آن در دادگاه های عمومی حقوقی تهران صالح به رسیدگی میباشد و رسیدگی به آن را نمیتوان منوط به شعبه خاصی تعیین کرد چون تعیین شعبه با سیستم ارجاع دادگستری میباشد.
سلام
توافق درخصوص درج محل طرح دعوا در قرارداد بلامانع است و در واقع محل اقامت قراردادی می باشد و محل طرح دعوا چون طبق با قانون آیین دادرسی مدنی جز صلاحبت محلی می باشد و صلاحیت محلی جز قوانین تکمیلی بوده و امکان طرح دعوا در محل درج گردیده بلامانع است البته این موضوع نمی‌تواند برای قاضی در جهت رسیدگی الزامی ایجاد نماید
با سلام
بله، میتوانید در قرارداد توافق کنید که دعاوی ناشی از قرارداد در دادگاههای تهران رسیدگی شود، مشروط بر اینکه دعوا از مواردی نباشد که قانون صلاحیت دادگاه محل خاصی را اجباری کرده است.
اما بهتر است دادگاههای عمومی حقوقی تهران را تعیین کنید، نه یک شعبه مشخص؛ چون تعیین شعبه با سیستم ارجاع دادگستری است.
در خصوص پاسخ به این سئوال باید به دو صلاحیت ذاتی و محلی توجه نمود، صلاحیت ذاتی از قوانین آمره است و نمیتوان بر خلاف آن توافق کرد، اما صلاحیت محلی از قوانین تکمیلی بوده و میتوانید در این خصوص توافق کنید.
اما برای تعیین دادگاه صالح حتما به صلاحیت ذاتی دادگاه ها توجه داشته باشید یا از لفظ عام محاکم دادگستری مستقر در شهر ... استفاده کنید (در مثال شما شهر تهران، بهتر است مجتمع قضایی را هم مشخص کنید)
به عنوان یک راهکار بهتر پیشنهاد می‌کنم در قرارداد خود شرط داوری پیش‌بینی کنید و شرایط داوری را نیز به صورت دقیق درج کنید.
برای درج درست شرط داوری حتما با وکیل متخصص در این حوزه مشورت کنید.
بله، در دعاوی قراردادی و صلاحیت محلی، اصولا میتوانید با توافق طرفین، محل مشخصی را برای رسیدگی تعیین کنید؛ این موضوع در رویه قضایی نیز پذیرفته شده است.
کاربر بنیاد وکلا
۲ ماه پیش
سلام بله میتونید توی قرارداد توافق کنید که محل اجرای تعهدات تهران باشه و اختلافات قراردادی هم در دادگاههای تهران رسیدگی بشه این شرط برای دعاوی قراردادی قابل استناده
فقط نمیتونید یک شعبه مشخص مثلا شعبه ۱۰ رو تعیین کنید چون بعد از ثبت دادخواست خود سیستم پرونده رو به شعبه ارجاع میده
کلیه اختلافات و دعاوی ناشی از این قرارداد یا مرتبط با آن در دادگاههای عمومی حقوقی تهران رسیدگی خواهد شد و طرفین تهران را به عنوان محل اجرای تعهدات و مرجع رسیدگی به اختلافات خود تعیین و توافق نمودند
موفق باشید
با سلام و احترام
بله، در دعاوی ناشی از قرارداد میتوانید توافق کنید که تهران محل رسیدگی باشد و این شرط اصولا معتبر است.
اما شعبه مشخص را نمی‌توانید تعیین کنید؛ فقط میتوانید حوزه قضایی تهران را تعیین کنید و پرونده طبق سیستم ارجاع به یکی از شعب تهران می‌رود.
مثلا: «طرفین توافق نمودند کلیه دعاوی ناشی از این قرارداد در محاکم صالح شهر تهران رسیدگی شود.»
⚠️ این توافق در مواردی که قانون صلاحیت محلی الزامی تعیین کرده، مثل برخی دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول، قابل اعمال نیست.
درود وقت بخیر
تعیین یک دادگاه مشخص به عنوان مرجع صالح جهت رسیدگی قضایی ممکن نیست لیکن تعیین محل ایفای تعهد یا محل انعقاد عقد به عنوان صلاحیت محلی جهت رسیدگی ممکن است
با سلام
بله صلاحیت شخصی قابل توافق است لذا میتوانید درخصوص تعیین دادگاه شهرستان توافق کنید. اما شعبه بعد از ثبت دادخواست توسط واحد ارجاع تعیین خواهد شد.
در دعاوی حقوقی اصولا طرفین می‌توانند در قرارداد درباره صلاحیت محلی دادگاه توافق کنند؛ اما این توافق مطلق نیست.
طبق ماده ۱۰۱۰ قانون مدنی، طرفین می‌توانند برای اجرای تعهدات یا ابلاغ اوراق، اقامتگاه قراردادی تعیین کنند.
از نظر صلاحیت نسبی بله ولی از نظر صلاحیت ذاتی خیر ...شما فقط میتوانید دادگاه شهرستان را از لحاظ محلی مورد توافق قرار دهید ن اینکه پرونده ای ک در صلاحیت دادگاه عمومی باشد را با توافق در دادگاه کیفری پیگیری نمایید
