سلام و عرض ادب، زوجی میخواهند در ایران عقد کنند. شوهر شهروند آمریکاست و میخواهد برای ویزای ازدواج همسر اقدام کند. آیا ممکن است که بعد از عقد زوجین در ایران و تعیین مهریه، به دفتر اسناد رسمی مراجعه کرد و یک قرارداد ابرا مهریه تنظیم کرد به گونهای که در آن نوشته شود که مشروط به دریافت مهریه در آمریکا، زوجه مهریه خودش را میبخشد؟ آیا چنین موردی طبق قوانین جمهوری اسلامی قابل انجام است؟ فرض کنید که همین مهریه به صورت قرارداد مالی در آمریکا بعدا تنظیم شود، در واقع هدف این است که فرد دو بار مهریه پرداخت نکند (در دو کشور مختلف).
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
بله، طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، تنظیم یک قرارداد ابراء مهریه به صورت مشروط امکانپذیر است. هدف شما برای جلوگیری از پرداخت دوگانه مهریه، یک دغدغه حقوقی معتبر است و از طریق راهکارهای قانونی مشخصی قابل مدیریت است.
در ادامه، جوانب حقوقی موضوع و راهکارهای عملی برای انجام این کار تشریح میشود.
مبنای حقوقی ابراء مهریه مشروط
ابراء به معنای صرفنظر کردن داوطلبانه طلبکار (در اینجا زوجه) از حق خود است. بر اساس ماده ۲۸۹ قانون مدنی ایران، «ابراء عبارت از این است که داین از حق خود به اختیار صرفنظر نماید».
مهمترین نکته در خصوص سوال شما این است که ابراء میتواند به صورت مشروط یا معلق انجام شود. یعنی زوجه میتواند بخشیدن مهریه خود را به تحقق یک شرط در آینده منوط کند. اگر آن شرط محقق نشود، ابراء نیز بیاثر خواهد بود و مهریه همچنان بر ذمه زوج باقی میماند.
برای صحت این عمل حقوقی، شرایط زیر ضروری است:
اهلیت کامل زوجه: زوجه باید عاقل، بالغ و رشید باشد.
رضایت کامل و آگاهانه: بخشش مهریه باید با اراده آزاد و بدون هیچگونه فشار، اجبار یا فریبی صورت گیرد.
تنظیم سند رسمی: برای جلوگیری از هرگونه انکار و اثبات قطعی موضوع، این توافق باید در دفتر اسناد رسمی ثبت شود.
راهکارهای عملی و قالبهای حقوقی
برای تحقق هدف شما، دو راهکار اصلی وجود دارد که بهترین و امنترین آن، تنظیم سند "صلح معوض" است.
۱. تنظیم سند "صلح معوض" (راهکار پیشنهادی)
این راهکار، مطمئنترین و دقیقترین روش برای وضعیت شماست. در این قالب، زوجه مهریه خود را در ازای دریافت یک "عوض" یا مال دیگر، با زوج مصالحه میکند.
نحوه تنظیم: شما به یک دفتر اسناد رسمی مراجعه کرده و سندی تحت عنوان "صلحنامه معوض" تنظیم میکنید.
محتوای سند: در این سند قید میشود که زوجه تمام یا بخشی از مهریه مندرج در عقدنامه را در ازای (به عنوان عوض) تنظیم و نهایی شدن یک قرارداد مالی مشخص در کشور آمریکا به نفع ایشان، صلح مینماید.
مزیت: عقد صلح، یک قرارداد دوطرفه و لازمالاجرا است. پس از تحقق شرط (یعنی تنظیم قرارداد در آمریکا)، دیگر قابلفسخ یا رجوع نیست و به این ترتیب، همسر شما از پرداخت مهریه در ایران بری میشود و شما نیز متعهد به قرارداد مالی در آمریکا خواهید بود.
۲. تنظیم سند "ابراء مشروط"
در این روش، زوجه به صورت یکطرفه ذمه زوج را از پرداخت مهریه بری میکند، اما این ابراء را به تحقق یک شرط منوط میسازد.
نحوه تنظیم: سندی با عنوان "اقرارنامه ابراء مشروط مهریه" در دفتر اسناد رسمی تنظیم میشود.
محتوای سند: در متن سند باید به صراحت ذکر شود: "اینجانبه ... ذمه همسرم آقای ... را از پرداخت مهریه مندرج در عقدنامه شماره ...، مشروط به تنظیم و لازمالاجرا شدن قرارداد مالی به مبلغ/مشخصات ... در کشور آمریکا، ابراء مینمایم."
نکته: این روش نیز معتبر است، اما تنظیم آن نیازمند دقت حقوقی بسیار بالایی است تا از هرگونه ابهام که منجر به تفسیر "ابراء قطعی" شود، جلوگیری گردد.
نکات مهم و توصیهها
ضرورت تنظیم سند رسمی: حتما این توافق را در دفتر اسناد رسمی ثبت کنید. اسناد عادی (دستنویس) اعتبار کمی دارند و در دادگاه به سادگی قابل انکار هستند. سند رسمی قویترین مدرک برای اثبات این توافق است.
شفافیت در تعریف شرط: شرط مورد نظر (قرارداد مالی در آمریکا) باید به طور کامل، دقیق و بدون ابهام در سند ایرانی تعریف شود. مواردی مانند مبلغ دقیق، نحوه پرداخت، و مرجع تنظیمکننده قرارداد در آمریکا باید مشخص باشد تا در آینده اختلافی پیش نیاید.
قوانین آمریکا: توجه داشته باشید که "مهریه" به شکلی که در قوانین ایران وجود دارد، در سیستم حقوقی آمریکا تعریف نشده است. قرارداد مالی شما در آمریکا احتمالا در قالب یک Prenuptial یا Postnuptial Agreement تنظیم خواهد شد. این قرارداد تابع قوانین ایالتی است که در آن ساکن خواهید شد.
مشاوره با وکلا: اکیدا توصیه میشود که برای این فرایند از مشاوره دو وکیل متخصص به صورت همزمان استفاده کنید:
وکیل متخصص خانواده در ایران: برای تنظیم دقیق و بینقص سند "صلح معوض" یا "ابراء مشروط" در دفتر اسناد رسمی.
وکیل متخصص قراردادها یا خانواده در آمریکا: برای تنظیم یک قرارداد مالی معتبر و قابل اجرا در آمریکا که بتواند به عنوان "شرط" در سند ایرانی مورد استناد قرار گیرد.
نتیجهگیری
بله، شما میتوانید با مراجعه به دفتر اسناد رسمی در ایران، سندی تنظیم کنید که به موجب آن، بخشش مهریه از سوی همسرتان منوط به دریافت حقوق مالی ایشان طبق قراردادی در آمریکا شود. بهترین و امنترین قالب حقوقی برای این کار، "صلح معوض" است. این کار از پرداخت دوگانه مهریه جلوگیری کرده و حقوق طرفین را در هر دو کشور تضمین میکند، مشروط بر اینکه با دقت و تحت نظارت وکلای متخصص در ایران و آمریکا انجام شود.
ابراء معلق بر دریافت مهریه در آمریکا از نظر حقوقی محل اشکال است؛ زیرا ابراء باید منجز باشد. اما زوجین میتوانند از طریق صلحنامه یا توافق رسمی، دریافت حقوق مالی در آمریکا را جانشین مهریه ایران قرار دهند تا از مطالبه مضاعف جلوگیری شود. تنظیم متن سند در این مورد بسیار تخصصی است و یک عبارت اشتباه ممکن است کل هدف توافق را از بین ببرد
بله در صورتی که صراحتا مشروط به دادن و تنظیم قرارداد در امریکا باشد بله ولی معمولا ابرا منجز است در صورتی که در ایران قصد دادخواست داشته باشند ولی چون در مقصد یعنی اگر در امریکا امکان مجدد مهریه طبق قوانین انها ممکن باشد مانعی ندارد و ابرا مشروط امکان مطالبه وجود دارد.
بله، زوجه میتواند با رضایت کامل و اراده آزاد، مهریه را ابراء کند و قرارداد آن را بهصورت عادی یا رسمی تنظیم نماید. این اقدام موجب سقوط حق مطالبه مهریه میشود.
باسلام
در صورت دریافت مهریه در آمریکا، امکان مطالبه مجدد آن وجود ندارد، ولیکن اگر مهریه را دریافت نکرده باشد با توجه به مشروط بودن آن، می تواند مطالبه کند.
کاربر گرامی
طبق ماده ۲۷۸ قانون مدنی، ابرا (بخشش دین) میتواند مشروط باشد. یعنی زوجه میتواند در یک سند رسمی اعلام کند که مهریهاش را مشروط به دریافت آن در قالب قرارداد مالی در آمریکا میبخشد.
شروطی که خلاف قانون و شرع نباشد ذیل عقد و پس از آن میتوان شرط نمود.با این توضیح درج چنین شرطی ماهیتا بر خلاف قانون تلقی نمیگردد اما از لحاظ فنی و شکلی می بایستی توسط وکیل یا دفاتر اسناد رسمی بایستی بررسی گردد و پس از آن تحریر گردد
زوجه میتواند در هرحال مهریه خود را نسبت به شما ابرا کند و هر توافق بعدی در کشور آمریکا مستقل از این ابرا خواهد بود چرا که هرگونه شرط مندرج در توافق ما بین شما در ایران قابلیت پیگیری در آمریکا رو نخواهد داشت.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
