شخصی از بنده شکایت کرد و تمام طول پروندهای که ایشان از بنده شاکی بودند تا منع تعقیب، اظهارات ایشان با یکدیگر در تناقض بودند. مثلا یک جا گفتند پلیس آمد و ما را جدا کرد، جلوتر گفتند اصلا پلیسی نیامد. یک جا گفته من شاهدین دارم برای اثبات اتهام و متهم صددرصد مجرم است. شاهدین ایشان آمدند و گفتند ما ندیدیم متهم بزه را مرتکب شود و به طور خلاصه سراسر پرونده دروغ و تناقض.
بنده بابت این پرونده به جرم افترا شکایت کردم و ایشان محکوم شد اما حتی در دادگاه افترا هم به اتهام زنی به بنده دست برنداشت...
آیا بنده میتوانم از ایشان از طریق ماده ۶۹۸ شکایت کنم و احتمال موفقیت دارد؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به توضیحات شما، پاسخ به این پرسش که آیا میتوانید بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) از شخص مورد نظر شکایت کنید و احتمال موفقیت آن چقدر است، مثبت است. بر اساس مدارکی که در دست دارید، شانس موفقیت شما در این شکایت بالا ارزیابی میشود.
در ادامه، جزئیات حقوقی موضوع و دلایل این ارزیابی تشریح میشود.
تحلیل شکایت بر اساس ماده ۶۹۸ (نشر اکاذیب)
ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) به جرم نشر اکاذیب میپردازد. طبق این ماده، هر کس به قصد ضرر رساندن به دیگری یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، به وسیله نامه، شکواییه، گزارش یا هر وسیله دیگری، اکاذیب و مطالب خلاف حقیقتی را اظهار کند، مجرم شناخته میشود.
مجازات این جرم، حبس از دو ماه تا دو سال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق است و دادگاه میتواند علاوه بر مجازات، حکم به اعاده حیثیت از شاکی را نیز صادر کند.
شرایط تحقق جرم در پرونده شما
برای اینکه شکایت شما تحت این ماده به نتیجه برسد، باید ارکان جرم نشر اکاذیب اثبات شود که به نظر میرسد در پرونده شما این شرایط وجود دارد:
کذب بودن اظهارات: اولین و مهمترین شرط، دروغ بودن مطالب اظهار شده است. شما به موارد متعددی از تناقضگوییهای شاکی در پرونده قبلی اشاره کردهاید (مانند حضور یا عدم حضور پلیس). همچنین، شهادت شهود ایشان که به نفع شما تمام شده، خود دلیلی محکم بر کذب بودن ادعاهای اوست. صدور قرار منع تعقیب برای شما نیز به صورت ضمنی مؤید این است که ادعاهای مطرحشده علیه شما بیاساس بوده است.
قصد اضرار (سوء نیت): مرتکب باید با «قصد ضرر رساندن» این کار را انجام داده باشد. اینکه شخص مذکور حتی پس از صدور قرار منع تعقیب شما و حتی در جریان دادگاه افترا، دست از اتهامزنی برنداشته، نشاندهنده وجود سوء نیت و قصد واضح برای آسیب رساندن به حیثیت و اعتبار شماست. محکومیت قطعی ایشان در پرونده افترا، خود یک قرینه بسیار قوی بر وجود سوء نیت است.
وسیله ارتکاب جرم: قانون به مواردی مانند «شکواییه» و «گزارش» اشاره کرده است. اظهارات دروغ و متناقض شاکی که در اوراق رسمی پرونده قضایی (صورتجلسات بازپرسی و دادگاه) ثبت شده، مصداق بارز وسیله ارتکاب این جرم است.
تفاوت و ارتباط با جرم افترا
شما پیش از این به درستی برای جرم افترا (ماده ۶۹۷ قانون مجازات) شکایت کرده و موفق شدهاید. تفاوت اصلی این دو جرم در این است:
افترا: نسبت دادن یک جرم مشخص به شخصی که نتوان آن را اثبات کرد.
نشر اکاذیب: نسبت دادن هرگونه مطلب دروغ (اعم از اینکه جرم باشد یا نباشد) به قصد ضرر رساندن.
تناقضگوییها و دروغهای کلی که شاکی در پرونده مطرح کرده (و لزوما عنوان مجرمانه نداشتهاند) میتوانند موضوع یک شکایت جدید تحت عنوان «نشر اکاذیب» قرار گیرند. در واقع، شما میتوانید برای بخشهایی از اظهارات دروغ او که در شکایت افترا به آنها پرداخته نشده، شکایت جدیدی تنظیم کنید.
چرا احتمال موفقیت شما بالاست؟
مدارک مستند: تمام اظهارات متناقض و دروغهای طرف مقابل در پروندههای قضایی قبلی ثبت شده و بهترین و معتبرترین مدرک برای شماست.
اثبات سوء نیت: محکومیت ایشان در پرونده افترا، قصد و نیت مجرمانه او برای ضرر رساندن به شما را به خوبی برای دادگاه جدید آشکار میکند.
تکرار جرم: ادامه دادن به اتهامزنی حتی در دادگاه افترا، نشاندهنده تداوم رفتار مجرمانه و اصرار بر آن است که میتواند به عنوان یک عامل تشدیدکننده نیز در نظر گرفته شود.
اقدامات پیشنهادی
جمعآوری مدارک: یک نسخه مصدق (برابر با اصل) از کل محتویات هر دو پرونده قبلی (پروندهای که در آن منع تعقیب گرفتهاید و پروندهای که در آن حکم محکومیت شخص مقابل برای افترا صادر شده) را از طریق دفتر دادگاه تهیه کنید.
تنظیم شکواییه جدید: شکواییه خود را مشخصا تحت عنوان «نشر اکاذیب» بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی تنظیم کنید. در متن شکواییه، به صورت دقیق و موردی به اظهارات دروغ، تناقضها و شهادت کذب شهود در پروندههای قبلی اشاره کرده و رونوشت مدارک را به عنوان دلیل ضمیمه کنید.
در نهایت، با توجه به اینکه شما یک بار بیگناهی خود را اثبات کرده و یک بار نیز طرف مقابل را به دلیل تهمت ناروا محکوم کردهاید، موضع بسیار قویای برای طرح شکایت جدید و احقاق کامل حق خود دارید.
بله، میتوانید به استناد ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (نشر اکاذیب) شکایت کنید، اگر ثابت شود اظهارات کذب ایشان عمدی بوده و به قصد ضرر زدن به شما منتشر شده است. احتمال موفقیت به ارائه مدارک و شواهد محکمهپسند بستگی دارد.
نشر اکاذیب به معنای انتشار اخبار کذب که باعث تشویش اذهان عمومی شود میباشد. این مسئله مصداق نشر اکاذیب و قابل شکایت به این عنوان نیست.
شما میتوانید از طریق شکایت به جرم افترا مجدد شکایت مطرح کنید.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
