برادرم یک هفته پیش فوت کرد و همسرش سه سال پیش فوت کرده بودند. اما مادرم در قید حیات هستند و دو فرزند برادرم از برادرم برای مهریه شکایت کردند و دنبال گرفتن سهمالارث پدرشان از خانه پدری ما هستند.
ولی ما میخواهیم تا موقعی که مادرم زنده هستند خانه فروش نرود، چون مادرم هیچ بیمه و حقوقی دریافت نمیکند و از اجاره یک طبقه این خانه درآمد دارد و در یک طبقه دیگر هم خودش ساکن است. چند سوال دارم:
۱- بچههای برادرم میتوانند خانه مادرمان را بفروشند؟
۲- مادرم از اموال برادرم به ارث میبرد اما با توجه به اینکه آنها مهریه مادر فوتشدهشان را طلب کردهاند که ۵۰۰ سکه است، باز هم به مادرم ارث میرسد؟
۳- با توجه به اینکه مادرم هیچ حقوقی دریافت نمیکند، حقوق برادرم به مادرم میرسد؟
۴- مبلغ ۵۰۰ میلیون از پول مادرم در حساب برادرم بوده که مدارکش موجود است. میتوان بدون اینکه آن پول مشمول انحصار ورثه بشود، دریافتش کرد؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
پاسخ به سوالات حقوقی شما با استناد به قوانین جاری کشور (قانون مدنی و قانون تامین اجتماعی) به شرح زیر است:
۱- فروش خانه پدری توسط فرزندان برادر
از نظر قانونی، فرزندان برادرتان (به عنوان وراث طبقه اول) مالک سهمالارث پدرشان از خانه پدری هستند. چنانچه ملک بین وراث مشاع باشد و بر سر فروش آن توافق حاصل نشود، هر یک از وراث میتوانند با مراجعه به دادگاه، درخواست «افراز» (جداسازی سهم) یا در صورت غیرقابل افراز بودن، درخواست «دستور فروش» ملک مشاع را بدهند. متاسفانه سکونت یا نیاز مالی مادر مانع قانونی برای جلوگیری از صدور دستور فروش توسط دادگاه نیست، مگر اینکه وراث دیگر سهم فرزندان برادر را خریداری کنند تا ملک در تصرف مادر باقی بماند.
۲- اولویت مهریه و ارثبری مادر
مهریه از «دیون ممتازه» محسوب میشود و باید پیش از تقسیم ارث از کل داراییهای متوفی پرداخت شود. با توجه به فوت همسر برادرتان، مهریه او به وراثش (فرزندان و پدر و مادر همسر) میرسد.
سهم مادر از ارث فرزند: مادر به عنوان وارث طبقه اول، یکششم از اموال پسرش را ارث میبرد.
وضعیت مهریه: اگر کل دارایی برادرتان کمتر از ارزش ۵۰۰ سکه باشد، تمام اموال بابت مهریه به فرزندان او میرسد و دیگر چیزی باقی نمیماند تا مادر از آن ارث ببرد. اما اگر اموال بیش از مبلغ مهریه باشد، پس از کسر مهریه، یکششم باقیمانده به مادر تعلق میگیرد.
۳- شرایط دریافت حقوق (مستمری) برادر توسط مادر
مادر میتواند تحت شرایط خاصی حقوق مستمری فرزند فوت شده خود را دریافت کند:
تحت تکفل بودن: باید ثابت شود که مادر در زمان حیات فرزند، تحت تکفل مالی او بوده است.
سن و وضعیت مالی: سن مادر باید بالای ۵۵ سال باشد (یا به تشخیص کمیسیون پزشکی ازکارافتاده باشد) و نباید از هیچ سازمان دیگری حقوق یا مستمری دریافت کند.
در صورت دارا بودن این شرایط، مادر میتواند با مراجعه به سازمان بیمهگر (تامین اجتماعی یا بازنشستگی کشوری)، درخواست برقراری مستمری بازماندگان را ارائه دهد.
۴- بازپسگیری ۵۰۰ میلیون تومان امانتی
این مبلغ جزو ترکه (اموال متوفی) محسوب نمیشود، اما اثبات آن در مرحله انحصار وراثت دشوار است.
دعوای استرداد وجه: مادر باید در دادگاه حقوقی دادخواستی با عنوان «اثبات مالکیت و استرداد وجه» علیه وراث برادر مطرح کند.
مدارک لازم: با توجه به اینکه مدارک موجود است (فیش واریزی، پیامک یا شاهد)، دادگاه پس از احراز اینکه این پول بابت قرض یا امانت بوده و نه بخشش، حکم به بازگشت آن به مادر میدهد. توصیه میشود قبل از تقسیم ترقه، از طریق مراجع قضایی نسبت به «توقیف» این مبلغ اقدام کنید تا بابت مهریه یا ارث به فرزندان منتقل نشود.
۱- در صورتیکه خانه بنام پدر مرحومتان باشد امکان مطالبه سهم الارث برادر مرحوم شما توسط فرزندانش وجود دارد . ولی اگر ملک بنام مادر باشد اساسا ارث به برادرتان و بالتبع فرزندانش تعلق نخواهد گرفت .
۲- در صورتیکه پس از پرداخت دیون برادرتان ( از جمله مهریه همسرش) ماترکی باقی بماند قابل تقسیم میان وراث از جمله مادرتان خواهد بود .
۳- در صورتیکه مادرتان ممر درآمدی نداشته باشد میتواند تقاضای مستمری از محل بیمه نماید .
۴- اگر قادر به اثبات موضوع باشید مشمول ماترک و مالیات بر ارث نمیگردد .
در مورد پول چنانچه ثابت گردد متعلق به مادرتان است قابل وصول است در مورد ارث هر انچه بعنوال مال به فرزند یعنی متوفی باشد بین ورثه قابل تقسیم است و مادر نیز در ان حق دارد در مورد مهریه عروس چنانچه مالی از. متوفی مانده باشد اولویت به مهریه مادر است که به وراث میرسد اگر مالی مازاد ماند به بقیه ارث میرسد.
۱.در صورتی که خانه متعلق به پدر شما و جز ترکه ایشان بوده ،بچه های برادر شما به جای پدرشان سهم الارث متعلق را می توانند درخواست کنند.
۲.مادر شما جز ورثه مادرتان محسوب و سهم الارث متعلقه را دارد.
۳.در صورتی که مادر شما جز افراد تحت تکفل مرحوم برادرتان ثبت شده باشد به نسبت سهم الارث مستمری دریافت می کنند.
۴.علی الاصول آن مبلغ جز ترکه و مابین همه ورثه تقسیم می شود مگر اینکه مادر شما مالکیت نسبت به آن را بتواند در دادگاه ثابت کند.
اگر خانه جزو ترکه باشد وراث میتوانند درخواست فروش یا مزایده بدهند. مادرتان از فرزندش ارث میبرد ولی ابتدا بدهیهای متوفی مانند مهریه پرداخت میشود. پرداخت حقوق به مادرتان تابع مقررات صندوق یا محل استخدام برادرتان است. اگر ثابت شود ۵۰۰ میلیون متعلق به مادرتان بوده جزو ترکه نیست و قابل مطالبه است.
فرزندان برادر میتوانند سهم الارث پدرشان را مطالبه و نسبت به فروش آن اقدام نمایند، چنانچه مادرتان مهریه یا اجرت المثل از پدر مرحومتان طلب دارد نسبت به آن اقدام و خانه را توقیف کنید.
اگر ملک به نام مادرتان باشد خیر نمیتوانند ولی در غیر این صورت میتوانند از سهم الارث برادرتان در ملک پدری به اندازه سهم الارث برادرتان از آن خانه مهریه را مطالبه کنند
فرزندان برادر میتوانند سهم الارث پدرشان را مطالبه کنند چنانچه مادرتان مهریه یا اجرت المثل از پدر مرحومتان طلب دارد به اجرا بگذارید و خانه را توقیف کنید
اگر منزلی که مادرتان در ان ساکن میباشد به نام ایشان نباشد و برادر مرحومتان نیز در آن سهیم باشد وراث برادرتان به اندازه سهم الارث پدرشان از ان منزل سهم داشته و میتوانند تقاضای فروش ملک را بابت برداشت سهم الارث پدرشان تقاضا کنند
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی