آیا حضور من در مغازه مصداق انتقال به غیر است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده و قوانین مربوط به روابط موجر و مستاجر، به نظر نمی‌رسد که بیماری، کهولت سن و عدم حضور دائم پدر شما (به‌عنوان ورثه قانونی مستاجر اصلی) در مغازه، به خودی خود مصداق انتقال به غیر برای تخلیه مورد اجاره باشد، به شرطی که ایشان همچنان مسئولیت قانونی و حقوقی اجاره را بر عهده داشته باشند و شما صرفا به عنوان دستیار یا کارمند ایشان در مغازه فعالیت کنید.

نکات کلیدی:

وراثت و ادامه قرارداد اجاره: پدر شما به عنوان ورثه قانونی پدربزرگتان، قائم مقام ایشان در قرارداد اجاره محسوب می‌شود و حق ادامه فعالیت در ملک تجاری را دارد.

مفهوم انتقال به غیر: انتقال به غیر زمانی مصداق پیدا می‌کند که مستاجر، منافع مورد اجاره را بدون اذن مالک (در صورتی که در قرارداد اجاره این حق از او سلب شده باشد) به شخص دیگری واگذار کند. صرف حضور شما در مغازه برای کمک به پدرتان، به معنای انتقال منافع و حقوق ناشی از اجاره‌نامه به شما نیست، مادامی که پدرتان به عنوان مستاجر قانونی شناخته شود و مسئولیت‌های قرارداد بر عهده ایشان باشد.

کهولت سن و بیماری: کهولت سن و بیماری از موارد حجر (عدم اهلیت قانونی برای تصرف در اموال) محسوب نمی‌شوند. بنابراین، پدر شما همچنان دارای اهلیت قانونی برای مستاجر بودن و اداره امور مربوط به ملک استیجاری است، حتی اگر به دلیل بیماری و کهولت سن، حضور فیزیکی دائمی در مغازه نداشته باشد و از کمک شما بهره‌مند شود.

مدارک و مسئولیت‌ها: اینکه جواز کسب، مدارک دارایی و مالیات، کارت مباشرت و دستگاه پوز به نام پدر شماست، تقویت‌کننده این موضوع است که ایشان همچنان مستاجر و مسئول قانونی واحد تجاری هستند و شما به عنوان نماینده یا تحت نظارت ایشان فعالیت می‌کنید.

تامین دلیل توسط مالک: اقدام مالک برای تامین دلیل و ثبت حضور شما در مغازه، گامی از سوی ایشان برای جمع‌آوری مدارک جهت اثبات ادعای انتقال به غیر است. با این حال، این اقدام به تنهایی اثبات‌کننده انتقال به غیر نیست و دادگاه باید با بررسی جمیع جهات و مدارک، از جمله نحوه اداره مغازه و مسئولیت‌های قانونی، در این خصوص تصمیم‌گیری کند.

دفاع احتمالی شما:

در دفاع از این ادعا، می‌توانید بر این نکات تاکید کنید:

پدر شما مستاجر قانونی و دارای کلیه حقوق و مسئولیت‌های ناشی از قرارداد اجاره است.

حضور شما در مغازه صرفا به منظور کمک به پدرتان به دلیل بیماری و کهولت سن ایشان بوده و هیچ‌گونه قرارداد یا رابطه‌ای که مبین انتقال منافع مورد اجاره به شما باشد، وجود ندارد.

کلیه مدارک قانونی و مسئولیت‌های تجاری همچنان به نام پدر شماست.

ملاحظات قانونی:

بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶، در صورتی که مستاجر بدون داشتن حق انتقال به غیر، ملک را به دیگری واگذار کند، موجر می‌تواند با پرداخت نصف حق کسب و پیشه به مستاجر یا متصرف، حکم تخلیه بگیرد.

انتقال سرقفلی یا حق کسب و پیشه بین وراث خود مستاجر، انتقال به غیر محسوب نمی‌شود و نیازی به رضایت مالک ندارد. اگرچه شما نوه مستاجر اصلی هستید، اما تا زمانی که پدرتان به عنوان ورثه مستقیم و مستاجر فعلی، حقوق خود را به شما منتقل نکرده باشد، این قاعده مستقیما شامل حال شما نمی‌شود، ولی نشان‌دهنده این است که قانونگذار در مورد وراث، سخت‌گیری کمتری نسبت به اشخاص ثالث دارد.

نتیجه‌گیری:

صرف حضور شما در مغازه برای کمک به پدرتان که به دلیل کهولت سن و بیماری قادر به حضور دائم نیست، به احتمال زیاد مصداق "انتقال به غیر" تلقی نخواهد شد، مشروط بر اینکه بتوانید ثابت کنید پدرتان همچنان کنترل و مسئولیت قانونی کسب و کار و قرارداد اجاره را بر عهده دارد و شما تنها به عنوان دستیار یا تحت نظارت ایشان فعالیت می‌کنید. با این حال، تصمیم نهایی در این خصوص با دادگاه خواهد بود که با بررسی تمامی شواهد و قرائن، رای صادر خواهد کرد.