پیشتر دربارهی تعلق خسارت تأخیر تأدیه نسبت به پیشپرداخت و اقساط محکومبه سوال پرسیده بودم. برخی معتقدند پس از صدور حکم اعسار، خسارت تأخیر تأدیه منتفی میشود؛ اما در این پرونده، اعسار به معنای ناتوانی مطلق از پرداخت نیست، بلکه دادگاه به دلیل سنگینی محکومبه رأی داده که نصف مبلغ یکجا و نصف دیگر بهصورت اقساطی پرداخت شود. قاضی پرونده نیز اعلام کرده که در صورت عدم پرداخت پیشپرداخت و اقساط در موعد مقرر، خسارت تأخیر تأدیه تعلق میگیرد. اگر با صدور حکم اعسار این خسارت منتفی شود و محکومعلیه سالها از اجرای حکم خودداری کند، تکلیف چیست؟
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
اکثر وکلا معتقدند تأخیر در پرداخت اقساط یا پیشپرداخت موجب تعلق خسارت تأخیر تأدیه از زمان سررسید میشود، بهویژه اگر در دادنامه تصریح شده باشد؛ با این حال برخی وکلا با استناد به رأی وحدت رویه معتقدند با ثبوت اعسار خسارت متوقف میشود.
اینکه پروندهٔ شما مشمول خسارت تأخیر تأدیه شود یا خیر، به متن دادنامهٔ اعسار و نظر شعبهٔ اجرای احکام بستگی دارد.
حمیدرضا قاسمیوکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
تعلق خسارت تأخیر به اقساط پرداختنشده اعسار
میان وکلا دربارهٔ این موضوع اختلاف نظر وجود دارد. اغلب وکلا بر این باورند که صدور حکم اعسار مانع از مطالبهٔ خسارت نیست و در صورت نپرداختن پیشپرداخت یا هر یک از اقساط در موعد مقرر، خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید قابل محاسبه و دریافت است؛ خصوصاً اگر قاضی این موضوع را در متن دادنامه تصریح کرده باشد. در مقابل، نظری نیز وجود دارد که بر اساس رأی وحدت رویه، با اثبات اعسار محاسبهٔ خسارت تأخیر بهطور کلی متوقف میگردد.
منابع: رأی وحدت رویه شماره ۸۲۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
عرض سلام و احترام
اعسار به طور مطلق همیشه خسارت تاخیر تادیه را از بین نمی برد؛ اگر دادگاه در حکم اعسار و تقسیط تصریح کرده باشد که با عدم پرداخت پیش پرداخت یا اقساط در موعد مقرر، خسارت تاخیر تادیه تعلق می گیرد، شما می توانید در اجرای احکام، خسارت را برای سررسیدهای پرداخت نشده مطالبه و محاسبه کنید و محکوم علیه نمی تواند با تکیه بر اعسار اولیه، سال ها از پرداخت فرار کند.
سلام
در این موضوع باید بین اصل اعسار و تاخیر در اجرای تعهدات تعیینشده در حکم اعسار تفکیک کرد.
صدور حکم اعسار اصولا به این معنا نیست که محکومعلیه از پرداخت بدهی معاف شده است؛ بلکه دادگاه با احراز ناتوانی از پرداخت یکجای محکومبه، نحوه پرداخت را تعیین میکند. بنابراین محکومعلیه مکلف است همان پیشپرداخت و اقساط مقرر را در موعدهای تعیینشده بپردازد.
در خصوص خسارت تاخیر تادیه پس از حکم اعسار، موضوع در رویه محل بحث است. یک دیدگاه معتقد است وقتی دادگاه اعسار را پذیرفته و نحوه پرداخت را تعیین کرده، نسبت به مبالغی که مطابق حکم باید در آینده پرداخت شود، تا زمان سررسید جدید، تاخیر غیرموجه وجود ندارد و خسارت سابق به همان شکل ادامه پیدا نمیکند.
دیدگاه دیگر (بهخصوص در برخی موارد عملی) معتقد است اگر محکومعلیه اقساط مقرر در حکم اعسار را در موعد پرداخت نکند، نسبت به اقساط معوقشده، امکان مطالبه خسارت یا آثار قانونی ناشی از عدم اجرای حکم قابل بررسی است؛ زیرا عدم پرداخت پس از ایجاد موعد جدید، دیگر صرفا ناشی از اعسار نیست بلکه تخلف از برنامه پرداخت تعیینشده توسط دادگاه است.
در نتیجه، اگر قاضی پرونده صراحتا در تصمیم یا مذاکرات رسمی اعلام کرده باشد که عدم پرداخت اقساط موجب تعلق خسارت خواهد بود، این موضوع میتواند در ارزیابی پرونده مؤثر باشد؛ اما برای مطالبه قطعی خسارت، باید مبنای قانونی و رویه قضایی قابل استناد بررسی شود.
همچنین در صورت عدم پرداخت اقساط حکم اعسار، محکومله میتواند از ضمانت اجراهای مربوط به عدم اجرای حکم تقسیط مانند درخواست اعمال مقررات مربوط به محکومعلیه ممتنع از پرداخت استفاده کند.
اسناد و مدارک، از جمله دادنامه اصلی، حکم اعسار، نحوه تعیین اقساط، تاریخ سررسیدها و سوابق پرداخت، باید پیش از هر اقدام توسط وکیل بررسی شود.
درود بر شما؛
خیر. حکم اعسار یا تقسیط، خسارت تاخیر تادیه را بهطور مطلق ساقط نمیکند. با صدور حکم تقسیط، محکومعلیه مکلف به پرداخت پیشپرداخت و اقساط در مواعد مقرر است و در صورت عدم پرداخت هر قسط در سررسید، چنانچه شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی احراز شود، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید همان قسط قابل مطالبه خواهد بود. بنابراین، تقسیط مانع مطالبه خسارت ناشی از تاخیر در پرداخت اقساط معوق نیست. مستندات: ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی؛ مواد ۱۱، ۲۳ و ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴؛ نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه شماره ۷/۹۹/۷۴۱ مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۱۲ و شماره ۷/۱۴۰۰/۳۸۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۳۱. در پرونده شما، مفاد دقیق حکم تقسیط و تاریخ سررسید هر قسط در تعیین مبنای محاسبه خسارت، نقش تعیینکننده دارد.
باسلام
خیر، صرف صدور حکم اعسار لزوما به این معنا نیست که هرگونه خسارت تاخیر تادیه نسبت به محکومبه برای همیشه منتفی میشود.
حکم اعسار معمولا بیانگر این است که:
محکومعلیه توان پرداخت یکجای دین را ندارد،
اما ممکن است توان پرداخت تدریجی داشته باشد.
بنابراین در فرضی که دادگاه مقرر کرده:
بخشی از مبلغ نقدا پرداخت شود،
باقی در اقساط معین پرداخت شود،
محکومعلیه همچنان مکلف است اقساط را در موعدهای تعیینشده بپردازد.
با سلام. در خصوص مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به اقساط، رویه قضایی با قاضی پرونده شما همسو است؛ به محض سررسید هر قسط و عدم پرداخت آن، ذینفع میتواند نسبت به مبلغ قسط معوقه، خسارت تاخیر تادیه مطالبه کند. صدور حکم اعسار صرفا نحوه اجرای محکومبه را تغییر داده و ماهیت دین و مسئولیت مدیون در پرداخت را زائل نمیکند، بنابراین با اثبات تخلف در پرداخت اقساط، مطالبه خسارت تاخیر تادیه کاملا قانونی و ممکن است.
صدور حکم اعسار یا تقسیط، معمولا بهمعنای از بین رفتن اصل محکومبه یا اسقاط خودکار خسارت تاخیر تادیه نیست؛ بلکه دادگاه نحوه پرداخت را تعیین میکند. اگر محکومعلیه اقساط یا مبلغ پیشپرداخت را در موعد مقرر نپردازد، امکان مطالبه آثار تاخیر نسبت به مبالغ سررسیدشده وجود دارد. البته تشخیص نهایی با دادگاه و بر اساس نوع محکومبه و مفاد رای اعسار است.
با سلام
در این فرض، صرف صدور حکم اعسار خسارت تاخیر تادیه را از بین نمیبرد.
اگر محکومعلیه پیشپرداخت یا اقساط را در موعد مقرر نپردازد، از تاریخ سررسید همان مبلغ، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است. در غیر این صورت، محکومعلیه میتوانست با اخذ حکم اعسار، بدون هیچ هزینهای اجرای حکم را سالها به تاخیر بیندازد که با فلسفه خسارت تاخیر و رای وحدت رویه ۸۲۴ سازگار نیست.
با سلام، در صورت عدم پرداخت هر قسط در موعد مقرر، ذینفع میتواند نسبت به مبلغ قسط معوقه، خسارت تاخیر تادیه مطالبه کند. صدور حکم اعسار صرفا نحوه پرداخت محکومبه را تغییر میدهد و موجب از بین رفتن اصل دین و مسئولیت مدیون نمیشود؛ بنابراین در صورت اثبات عدم پرداخت اقساط، مطالبه خسارت تاخیر تادیه امکانپذیر است.
درود
مطابق رای وحدت رویه شماره ۸۲۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور، از تاریخ ثبوت اعسار (چه به صورت کلی و چه با تعیین اقساط) محاسبه خسارت تاخیر تادیه متوقف میشود. این حکم شامل همه موارد تاخیر در پرداخت دین است و مختص چک نیست.
برخلاف باور عمومی که صدور حکم اعسار، خسارت تاخیر را بهطور مطلق منتفی میکند، رویهی قضایی فعلی تفکیک قائل شده است. مستند کلیدی در این زمینه، نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۶۷۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه است.
طبق این نظریه در صورتی که حکم به اعسار مطلق صادر شود، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور حکم نخستین تعلق نمیگیرد.امابا صدور حکم به تقسیط، دادگاه تمکن و توانایی محکومعلیه را برای پرداخت اقساط تعیینشده احراز کرده است.نتیجه اینکه در صورتی که محکومعلیه در پرداخت هر یک از اقساط ماهیانه در موعد مقرر تاخیر کند، شرایط ماده ۵۲۲ آدم محقق شده و خسارت تاخیر تادیه نسبت به آن قسط معوقه، از تاریخ سررسید تا زمان پرداخت واقعی، قابل مطالبه است.قابل توجه اینکه حتی رای وحدت رویه شماره ۸۲۴ دیوان عالی کشور که توقف خسارت تاخیر چک را از تاریخ اعسار مطرح میکند، ناظر به دورانی است که مدیون به تعهدات تقسیطشده عمل میکند؛ نه زمانی که خود اقساط را نقض میکند.
با سلام خسارت تاخیر تادیه بع از انکه حکم اعسارو تقسیط صورت گرفت چنانچه محکوم علیه اقساط را نپردازد قابل پرداخت و مطالبه است اعسار فقط چگونگی پرداخت و زمانو مبلغ را تعیین میکند ولی در اصل موضوع بدهی تا۲یری ندارد
صرف صدور حکم اعسار خسارت تاخیر را برای همیشه منتفی نمیکند و اگر پیشپرداخت یا اقساط در موعد مقرر پرداخت نشوند در صورت احراز شرایط میتوان خسارت تاخیر همان مبالغ را مطالبه کرد
با سلام
حکم تقسیط به معنای بخشش بدهی نیست، بلکه تنها نحوه پرداخت را تغییر داده است؛ از آنجایی که قاضی صراحتا خسارت را در صورت تاخیر در پرداخت اقساط مشروط کرده، حق مطالبه شما از بین نرفته و صرفا «تعلیق» شده است. در واقع، به محض اینکه او حتی یک قسط را بهموقع پرداخت نکند، شرط وقوع خسارت محقق شده و میتوانید هم اصل بدهی و هم خسارت تاخیر را مطالبه کنید.
درود طبق رای وحدت رویه شماره ۷۴۸ دیوان عالی کشور، اصل حکم اعسار مانع تعلق خسارت تاخیر برای کل بدهی است؛ اما اگر محکومعلیه پیشپرداخت یا اقساط مشخصشده را در سررسید مقرر پرداخت نکند، خسارت تاخیر تادیه نسبت به آن اقساط معوق تعلق میگیرد.
در فرص صدور حکم به اعسار و تقسیط از تاریخ صدور حکماعسار خسارت تاخیر تادیه منقطع میشه و اما اگر حکم به تقسیط صادر شد بایستی در موعد مقرر پرداخت بشه .اگر پرداخت نکنه .خسارت تاخیر تادیه به اون تعلق می گیره
خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است(در صورت نپرداختن اقساط )
و صرف صدور حکم اعسار معمولا به معنای از بین رفتن اصل محکوبه یا اسقاط خودکار خسارت تاخیر تادیه نیست
