آیا اعسار زوجه پیش از طلاق پذیرفته می‌شود؟

حسین حاجی زاده

۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۸۰۵ مشاوره موفق

با سلام و احترام،

با توجه به شرح پرونده و حکم صادره مبنی بر طلاق زوجه **در قبال بذل ۵۰۰ سکه از ۵۱۴ سکه**، نکات حقوقی زیر قابل توجه است:

### ۱. **تکلیف ۵۱ سکه باقی‌مانده نزد زوجه:**
- از آنجا که حکم دادگاه صراحتا **"در قبال بذل ۵۰۰ سکه"** صادر شده است، زوجه ملزم به بازگرداندن مابه‌التفاوت (۵۱ سکه) به زوج است.
- حتی اگر زوجه مالی برای تهاتر نداشته باشد، این تعهد همچنان باقی است و می‌تواند به عنوان **دین زوجه** ثبت شود.
- در صورت عدم استرداد، زوج می‌تواند از طریق **اجرای احکام** برای وصول این مبلغ اقدام کند (ماده ۲ قانون اجرای احکام مدنی).

### ۲. **امکان دادخواست اعسار زوجه:**
- زوجه می‌تواند با تقدیم **دادخواست اعسار** (ماده ۵۴۲ قانون آیین دادرسی مدنی) ادعا کند که توانایی پرداخت ۵۱ سکه را ندارد.
- در صورت اثبات اعسار، دادگاه ممکن است:
- **قسط‌بندی** بدهی را تجویز کند.
- یا در صورت عدم توانایی مطلق، **برائت ذمه** زوجه را صادر نماید (مواد ۵۴۶ و ۵۴۷ ق.آ.د.م).
- **توجه:** اثبات اعسار به معنای سقوط تعهد نیست، بلکه تنها روش پرداخت را تعدیل می‌کند.

### ۳. **تقدم پرداخت بدهی قبل از اجرای طلاق:**
- به طور کلی، تا زمانی که تکلیف بدهی (۵۱ سکه) مشخص نشود، **اجرای صیغه طلاق ممکن است متوقف بماند**، زیرا طلاق مشروط به بذل ۵۰۰ سکه بوده است.
- اما اگر زوجه اعسار خود را اثبات کند، دادگاه ممکن است **حکم به اجرای طلاق** دهد، مشروط بر اینکه بدهی به شکل دیگری (مثلا قسط‌بندی) تسویه شود.

### ۴. **راهکار پیشنهادی:**
- زوجه می‌تواند همزمان **دادخواست اعسار** و **درخواست اجرای طلاق** را تقدیم کند تا دادگاه با احراز شرایط، هم تکلیف بدهی را مشخص کند و هم طلاق را جاری نماید.
- در صورت عدم اقدام زوجه، زوج می‌تواند **درخواست توقیف اموال** او را از طریق اجرای احکام دنبال کند.

### نتیجه‌گیری:
با توجه به عبارت **"در قبال"** در حکم دادگاه، زوجه موظف به بازگرداندن ۵۱ سکه است، اما با اثبات اعسار می‌تواند شرایط پرداخت را تسهیل کند. در هر حال، بهتر است موضوع از طریق دادگاه پیگیری شود تا تکلیف نهایی هر دو موضوع (بدهی و طلاق) مشخص گردد.

با احترام

محمدمهدی قنبری

۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام،
با توجه به توضیحات شما و مستندات حقوقی مرتبط، پاسخ به پرسش‌های شما به شرح زیر است:

تکلیف ۵۱ سکه باقی‌مانده نزد زوجه
شرح وضعیت:
دادگاه حکم داده که زوجه در قبال بذل ۵۰۰ سکه از مجموع ۵۱۴ سکه مهریه، طلاق بگیرد. تاکنون زوج ۶۵ سکه پرداخت کرده و اجرای احکام نیز این پرداخت را تایید کرده است. بنابراین، ۵۱ سکه از سکه‌های مهریه که زوجه مستحق آن بوده و در اختیار اوست، به نظر می‌رسد باید به زوج برگردد، زیرا حکم دادگاه دلالت بر این دارد که طلاق در قبال بذل ۵۰۰ سکه است و نه کل مهریه.
اما از آنجا که در حکم دادگاه عین عبارت «در قبال» به کار رفته، این عبارت نشان‌دهنده معامله معوض است؛ یعنی طلاق در برابر بخشش یا بازگشت ۵۰۰ سکه است. بنابراین، اگر زوجه ۵۰۰ سکه را به زوج بذل نکند، طلاق منوط به این شرط است.

تکلیف سکه‌های باقی‌مانده:
اگر زوجه بالفعل ۵۱۴ سکه را دریافت کرده و فقط ۶۵ سکه توسط زوج پرداخت شده (یعنی مابقی از محل دیگری مثلا اموال مشترک یا توافق‌های دیگر تامین شده)، اما طبق حکم دادگاه، زوجه باید ۵۰۰ سکه را به زوج بذل کند و نه کل مهریه را، پس از نظر عددی، زوجه موظف است ۵۰۰ سکه را به زوج برگرداند یا بخشش کند.
اما اگر از ابتدا فقط ۶۵ سکه توسط زوج پرداخت شده و مابقی هم اکنون در اختیار زوجه نیست (مثلا زوجه فقط ۶۵ سکه دریافت کرده و مابقی هنوز پرداخت نشده)، در این حالت زوجه باید فقط همان مقدار دریافتی را بذل کند یا برگرداند، مگر اینکه در حکم دادگاه تکلیف روشنی برای پرداخت مابقی مهریه مشخص شده باشد.

اما اگر زوجه بالفعل ۵۱۴ سکه را دریافت کرده و حکم دادگاه به بذل ۵۰۰ سکه اشاره دارد، زوجه باید ۵۰۰ سکه را به زوج برگرداند. در این صورت، ۱۴ سکه (نه ۵۱ سکه) باقی می‌ماند که زوجه می‌تواند آن را مطالبه یا نگه دارد.
اما اگر منظور شما این است که زوجه فعلا ۵۱ سکه بیش از آنچه باید بذل کند در اختیار دارد، این موضوع با محاسبه شما سازگار نیست و احتمالا اشتباه عددی وجود دارد. لطفا اعداد را مجددا بررسی کنید.
به هر حال، اگر حکم دادگاه صراحتا به بذل ۵۰۰ سکه اشاره دارد، زوجه باید ۵۰۰ سکه را به زوج برگرداند یا در قبال آن طلاق بگیرد و مابقی مهریه (در صورت وجود) را می‌تواند مطالبه کند یا نگه دارد.

امکان اعسار زوجه و جاری شدن صیغه طلاق
حق اعسار:
اعسار معمولا از طرف مدیون (کسی که بدهکار است) مطرح می‌شود. در اینجا اگر زوجه باید مبلغی را به زوج برگرداند (که معمولا چنین نیست، مگر در موارد خاص و توافق طرفین)، اما در اکثر موارد، زوجه مهریه را بذل می‌کند یا بخشی از آن را به زوج می‌دهد تا طلاق بگیرد.
اگر زوجه توانایی پرداخت مبلغی را ندارد، این موضوع معمولا مانع طلاق نمی‌شود، زیرا طلاق خلع یا توافقی در قبال بخشش مهریه است و نه الزام زوجه به پرداخت مبلغی به زوج.
اما اگر در حکم دادگاه شرط شده که زوجه باید مبلغی را به زوج بپردازد و زوجه توانایی پرداخت ندارد، عملا دادگاه نمی‌تواند زوجه را مجبور به پرداخت کند، مگر اینکه توافق دیگری بین طرفین باشد یا دادگاه حکم به پرداخت داده باشد که در این صورت زوجه می‌تواند دادخواست اعسار بدهد، اما این رویه در مورد زوجه بسیار نادر است و معمولا اعسار برای زوج مطرح می‌شود.

جاری شدن صیغه طلاق:
در طلاق خلع یا توافقی، معمولا شرط اصلی برای جاری شدن صیغه طلاق، بذل مهریه از سوی زوجه است. اگر زوجه مهریه را بذل کند، طلاق جاری می‌شود. اگر زوجه نتواند مهریه را بذل کند (یعنی مهریه را دریافت نکرده باشد و بخواهد بخشی را بذل کند)، معمولا دادگاه به دنبال راه‌حل دیگری می‌رود، مثلا توافق طرفین یا تغییر شرط بذل.
اما اگر زوجه باید مبلغی را به زوج بپردازد و نتواند، دادگاه معمولا تا تعیین تکلیف این موضوع، صیغه طلاق را جاری نمی‌کند، مگر اینکه طرفین توافق دیگری کنند یا دادگاه شرط را تعدیل کند.

جمع‌بندی
اگر حکم دادگاه به بذل ۵۰۰ سکه از ۵۱۴ سکه اشاره دارد، زوجه باید ۵۰۰ سکه را به زوج برگرداند یا بذل کند و مابقی (۱۴ سکه) را می‌تواند مطالبه یا نگه دارد.
اگر زوجه فعلا مبلغی را بیش از آنچه باید بذل کند در اختیار دارد، باید آن را به زوج برگرداند.
اگر زوجه توانایی پرداخت ندارد، دادخواست اعسار از طرف زوجه معمولا در این موارد مطرح نیست، مگر اینکه حکم دادگاه به پرداخت مبلغی از سوی زوجه به زوج اشاره کرده باشد که در این صورت زوجه می‌تواند دادخواست اعسار بدهد، اما این رویه نادر است و معمولا دادگاه تا تعیین تکلیف این موضوع، صیغه طلاق را جاری نمی‌کند.
در نهایت، اگر طرفین توافق کنند یا دادگاه شرط را تعدیل کند، امکان جاری شدن صیغه طلاق وجود دارد.

بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده

۴ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۷۸ مشاوره موفق

سلام

امکان اعسار ندارد
ضمنا زماتنی که قصد ثبت طلاق با این دادنامه را داشته باشد چنانچه مازاد بر حق چیزی را اخذ نموده باشد مکلف به استرداد است و شما امکان اقامه دعوا مبنی بر الزام به استرداد را نیز دارید