خدمات
بنیاد وکلا

آثار جعل امضای ظهر چک و انتقال مدنی بر مسئولیت صادرکننده

پرسیده شده ۳ روز پیش۱۱ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

شخص «الف» یک فقره چک متعلق به قبل از سال ۱۴۰۰ را در وجه شخص «ب» صادر و به‌عنوان قرض در اختیار وی قرار می‌دهد. در متن چک قید می‌شود: «این چک بابت بدهی نبوده و صرفاً بابت قرض است و در صورتی که شخص ب آن را به اشخاص ثالث انتقال دهد، مکلف و متعهد به استرداد وجه چک به شخص الف خواهد بود.»

متعاقباً شخص «ب» چک را همراه با تنظیم قرارداد کتبی انتقال به شخص «ج» واگذار می‌کند. با برگشت چک در سررسید و عدم تأمین وجه، شخص «ج» پس از گذشت سه سال علیه صادرکننده («الف») اقامه دعوا می‌نماید. شخص «الف» نیز «ب» را جلب ثالث کرده و به شرط مندرج در متن چک استناد می‌کند. شخص «ب» مدعی جعل امضای خود در ظهر چک شده، اما منکر قرارداد واگذاری منعقده با «ج» نیست.

۱. در صورت اثبات جعلیت امضای ظهر چک، آیا شخص «ج» می‌تواند وجه چک را از صادرکننده مطالبه کند؟
۲. در صورت محکومیت و پرداخت وجه توسط «الف»، آیا وی می‌تواند با استناد به عبارت مندرج در متن چک، وجه را از «ب» مطالبه نماید؟
۳. آیا جعلیت امضای ظهرنویس موجب بی‌اعتباری انتقال به «ج» است یا وجود قرارداد انتقال و حسن‌نیت وی حق مطالبه را حفظ می‌کند؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

جعل امضای ظهر چک مسئولیت صادرکننده را ساقط نمی‌کند و شخص ثالث می‌تواند بر اساس قرارداد کتبی انتقال، وجه را مطالبه کند. همچنین صادرکننده پس از پرداخت وجه، بر اساس شرط مندرج در متن چک حق رجوع به شخص واسط را دارد.

این روال کلی است، اما سرنوشت مطالبه بستگی مستقیم به اثبات اصالت و اعتبار قرارداد مستقلِ انتقال طلب دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اثر جعل ظهرنویسی و انتقال مدنی چک

اثبات جعل امضای ظهر چک موجب بی‌اعتباری انتقال تجاری می‌شود، اما مسئولیت صادرکننده را از بین نمی‌برد. دارنده نهایی می‌تواند با استناد به قرارداد کتبی و معتبر انتقال طلب، وجه را از صادرکننده مطالبه کند؛ هرچند از مزایای خاص اسناد تجاری محروم می‌شود و حسن‌نیت به‌تنهایی کافی نیست. در صورت پرداخت وجه توسط صادرکننده، وی می‌تواند با تکیه بر شرط صریح مندرج در متن چک، مبلغ پرداختی را از انتقال‌دهنده بازپس گیرد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

انتخاب هوش مصنوعی

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۷ نظر)

سلام کاربر گرامی صرف اثبات جعلیت امضای ظهر چک، موجب سقوط تعهد صادرکننده نیست. چنانچه انتقال مدنی طلب از «ب» به «ج» با قرارداد معتبر اثبات شود، «ج» می‌تواند در حدود حقوق انتقال‌یافته، علیه صادرکننده مطالبه وجه کند؛ هرچند از مزایای ظهرنویسی تجاری برخوردار نخواهد بود.
در صورت پرداخت وجه چک توسط «الف»، با توجه به شرط صریح مندرج در متن چک مبنی بر تعهد «ب» به استرداد وجه در صورت انتقال به ثالث، امکان مطالبه وجه پرداختی از «ب» وجود دارد.
جعلیت امضای ظهرنویس، انتقال تجاری از طریق ظهرنویسی را مخدوش می‌کند، اما لزوماً قرارداد مستقل انتقال طلب را بی‌اعتبار نمی‌سازد. بنابراین، قرارداد کتبی انتقال می‌تواند مبنای احراز حقوق مدنی «ج» باشد؛ البته حسن‌نیت به‌تنهایی برای اثبات حق مطالبه کافی نیست.

الهه دریائی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

1. جعل امضای ظهر چک، مسئولیت صادرکننده را از بین نمی‌برد.
2. الف پس از پرداخت وجه، در صورت اثبات تعهد ب، می‌تواند به او رجوع کند.
3. جعل امضا ظهرنویسی را بی‌اعتبار می‌کند، اما قرارداد کتبی انتقال می‌تواند مبنای مطالبه مدنی ج باشد. حسن‌نیت به‌تنهایی کافی نیست.

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۹ نظر)

سلام وقت بخیر جعل امضای ظهر چک، مسئولیت صادرکننده را از بین نمی‌برد. اگر انتقال طلب از طریق قرارداد معتبر بین «ب» و «ج» اثبات شود، «ج» می‌تواند وجه چک را از صادرکننده مطالبه کند.
بله؛ با توجه به شرط صریح مندرج در چک، «الف» می‌تواند پس از پرداخت وجه، با استناد به تعهد «ب» و اثبات تحقق شرط، وجه پرداختی را از وی مطالبه کند.
جعلیت امضای ظهر چک، اعتبار ظهرنویسی را مخدوش می‌کند، اما لزوماً موجب بطلان قرارداد مستقل انتقال طلب نیست. بنابراین، اگر قرارداد انتقال معتبر باشد، «ج» می‌تواند از حقوق ناشی از آن استفاده کند؛ هرچند حسن‌نیت به‌تنهایی برای اثبات حق کافی نیست.

مفیده کاویانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۱. جعل امضای ظهر چک، لزوماً مانع مطالبه وجه توسط شخص «ج» نیست؛ زیرا با اثبات قرارداد کتبی انتقال، امکان استناد به انتقال مدنی طلب وجود دارد هرچند آثار و امتیازات ظهرنویسی تجاری را نخواهد داشت.

۲. شخص «الف» پس از پرداخت وجه چک، در صورت احراز اعتبار شرط مندرج در متن چک، می‌تواند با استناد به تعهد قراردادی شخص «ب»، وجه پرداختی را از وی مطالبه کند.

۳. بنابراین، جعلیت ظهرنویسی به‌تنهایی موجب بطلان قرارداد انتقال نیست و شخص «ج» می‌تواند حقوق خود را بر مبنای قرارداد مستقل واگذاری پیگیری کند؛ البته اثبات اعتبار قرارداد و شرایط انتقال بر عهده وی است.

نمایش ۷ پاسخ دیگر وکلا

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

چک جز اسناد تجاری است و باید توسط صادر کننده پاس شود ولیکن اگر قرارداد بین دارنده اولیه وصادر کننده وجود داشته باشد میتواند وجه ان را اط دارننده اولیه (دراینحا ب)مطالبه کند و حتی اگر ظهر چک جعلی باشد باعث بی اعتبازی قرارداد ب و ج نیست

درسا حسن زاده

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود بر شما، جعلی بودن امضای ظهر چک لزوماً تعهد صادرکننده را از بین نمی‌برد. اگر انتقال طلب از «ب» به «ج» با قرارداد معتبر اثبات شود، «ج» می‌تواند در حدود حقوق منتقل‌شده، وجه چک را مطالبه کند؛ هرچند از امتیازات ظهرنویسی تجاری برخوردار نیست. همچنین در صورت پرداخت وجه توسط «الف»، با استناد به شرط استرداد وجه، امکان رجوع به «ب» وجود دارد. صرف حسن‌نیت یا جعلی بودن امضا نیز برای اثبات انتقال طلب کافی نیست.

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۴ نظر)

۱ خیر ج نمی‌تواند وجه چک را از الف مطالبه کند چون با جعل امضای ظهرنویس دارنده مشروع چک نیست و حق او فقط مراجعه به ب بر اساس قرارداد انتقال است
۲ بله الف پس از پرداخت وجه می‌تواند با استناد به شرط مندرج در متن چک وجه را از ب مطالبه کند چون ب قرارداد انتقال را انکار نکرده است
۳ جعل امضای ظهرنویس انتقال حقوق چک به ج را بی‌اعتبار می‌کند اما قرارداد کتبی انتقال بین ب و ج معتبر است و حسن نیت ج فقط حق مراجعه به ب را حفظ می‌کند نه حق مطالبه از صادرکننده

نازنین زهرا علیجانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۵ نظر)

سلام.اثبات جعل امضای ظهر چک،قرارداد مذکور را باطل نمی کند.می توان گفت انتقال مدنی طلب از «ب» به «ج» صورت گرفته استو انتقال تجاری از طریق ظهرنویسی صورت نگرفته است .در صورتی که اثبات شود «ب» از شرط قراردادی میان خود و الف تخلف کرده است،«الف» پس از پرداخت می تواند به «ب »رجوع کند.

مهدی آستانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام؛ اگر جعلیت امضای ظهر چک ثابت شود، مسئولیت تجاری ظهرنویس از بین می‌رود، اما چون اصل قرارداد واگذاری بین ب و ج درست بوده، انتقال طلب به‌طور مدنی انجام شده و ج می‌تواند وجه چک را از صادرکننده الف مطالبه کند؛ در این صورت، الف نیز پس از پرداخت وجه، به پشتوانه تعهد صریح مندرج در متن چک، حق دارد تمام مبلغ پرداختی را از ب پس بگیرد.

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۴ نظر)

بادرود
طبق قانون جدیدچک دیگر ما ظهرنویسی نداریم هر گونه انتقال باید از طریق درگاه بانک باشد ودارنده دوم دارنده با حسن نیت محسوب می شود وطبق وصف تجریدی بودن اسناد تجاری باید مبلغ چک به دارنده پرداخت شده ودصورت ادعا به طرفیت طرف مقابل طرح دعوی نمود

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۰ نظر)

سلام
با توجه به اظهارات شما بر اساس قانون ، چک سند تجاری است و صادرکننده چک مسئولیت پرداخت وجه چک را خواهد داشت مگر در صورت تحقق مواردماده ۱۴ قانون صدور چک .
توافقات خصوصی فیمابین صادرکننده چک و دارنده اول چک ، در مقابل دارده دوم با حسن نیت قابل استناد نیست دارنده با حسن نیت چک می تواند با اثبات عدم علم و اگاهی خود نسبت به توافقات فیمابین صادرکننده چک و دارنده اول چک ، درخواست مطالبه وجه چک را نماید و صادرکننده چک مسئولیت پرداخت وجه چک به دارنده دوم با حسن نیت چک را خواهد داشت
اگر توسط کارشناس رسمی دادگستری جعلیت امضا صادرکننده ذیل چک احراز گردد و حکم قطعی مبنی بر جعلیت امضا ذیل چک صادر گردد دیگر چک قابلیت استناد نخواهد داشت
اگر جعل امضا ظهرنویس در پشت چک احراز گردد و حکم قطعی مبنی بر جعل امضا ظهرنویس صادر گردد دیگر ظهرنویس مسئولیت پرداخت نخواهد داشت ولی صادرکننده چک مسئولیت پرداخت وجه چک را خواهد داشت

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

الهه دریائی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه۵٫۰(۱ نظر)