سلام. در پاسخ به پرسش شما باید گفت که مطابق با فقه و حقوق، وظیفه زوجیت در قبال همسر، شامل «تکالیف زناشویی» است، اما «پرستاری و مراقبت از همسر بیمار» فراتر از وظایف قانونی و متعارف زوجه است. اگر شما برای مراقبت از همسرتان اقدام کردهاید، از نظر قانونی میتوانید اجرتالمثل این کار را مطالبه کنید، مشروط بر اینکه این خدمات به قصد «تبرع» (مجانی و تبرعی) انجام نشده باشد.
برای مطالبه اجرتالمثل، شما باید به عنوان «طلبکار» به طرفیت ورثه همسرتان (که اموال ایشان را به ارث بردهاند) اقدام کنید. مراحل قانونی به شرح زیر است:
نخست اینکه باید دادخواستی با عنوان «مطالبه اجرتالمثل ایام مراقبت» به دادگاه عمومی حقوقی تقدیم نمایید. در این دادخواست، باید قید کنید که این مراقبتها با توجه به شرایط خاص و حاد بیماری متوفی، فراتر از تکالیف عادی زوجیت بوده و با این پیشفرض انجام شده که هزینههای آن از دارایی متوفی پرداخت شود.
دوم، برای موفقیت در این دعوا باید «عدم تبرعی بودن» را ثابت کنید. ارائه مدارک پزشکی دال بر شدت بیماری همسر که نیاز به پرستاری تخصصی داشته، شهادت شهود مبنی بر اینکه شما به صورت تماموقت از ایشان مراقبت کردهاید و مدارکی که نشان دهد هیچ مبلغی بابت این خدمات از ایشان دریافت نکردهاید، از ادله مهم شما خواهد بود.
سوم، دادگاه در صورت احراز استحقاق شما، موضوع را به «کارشناس رسمی دادگستری» ارجاع میدهد تا با توجه به نوع خدمات، مدت زمان مراقبت و عرف رایج برای پرستاری از بیمار، مبلغ اجرتالمثل را تعیین کند. این مبلغ به عنوان «دین متوفی» تلقی شده و باید پیش از تقسیم ترکه، از محل اموال باقیمانده از همسرتان پرداخت شود.
نکته مهم این است که اگر همسرتان وصیتنامهای داشتهاند که در آن به نحوه هزینهکرد اموال اشاره شده، آن نیز در اولویت است، اما به هر حال بدهیهای متوفی (از جمله اجرتالمثل ایام مراقبت) بر سهمالارث ورثه مقدم است. اگر ورثه دیگر (مانند فرزندان یا والدین متوفی) از پرداخت این مبلغ خودداری کنند، حکم دادگاه پس از صدور، قابلیت اجرا علیه اموال ماترک را خواهد داشت. برای شما آرزوی موفقیت دارم.