سلام وقت بخیر
راهنمای جامع «پیش از امضای مبایعه‌نامه خودرو»
(ویژه معاملاتی که از طریق نمایشگاه / نمایندگی به‌عنوان واسطه انجام میشود)
──────────────────────
A) بررسی‌های قبل از عقد
۱. استعلام آنلاین پلاک
• سامانه vin.epolice.ir یا مراجعه به دفاتر پلیس+۱۰: توقیف، چک برگشتی، منع انتقال، بدهی جریمه، فک رهن بانکی، سابقه سرقت.
• استعلام دیه / تصادف منجر به فوت (سامانه بیمه مرکزی «سنهاب»).
۲. کارشناسی دو‌گانه (بدنه + فنی)
• کارشناسی فنی مستقل (علاوه بر گزارش نمایندگی) با درج کیلومتر، تست دیاگ، سلامت موتور، گیربکس، شاسی.
• گزارش کتبی با مهر شرکت کارشناس؛ داخل قرارداد به‌عنوان مبنای سلامتی ذکر شود.
۳. تطبیق اسناد مالکیت
• اصل سند کمپانی + کارت خودرو + برگ سبز پلیس راهور + بیمه‌نامه معتبر.
• اصل کارت ملی و شناسنامه فروشنده؛ شماره ملی و کد ثنا.
۴. بررسی بدهی مالیاتی و خروجی گمرک (برای وارداتی)
• اداره دارایی یا سامانه «مالیات نقل‌و‌انتقال خودرو»؛ تایید صفر بودن بدهی.
──────────────────────
B) ساختار کلی قرارداد (پیشنهاد بند‑بند)
۱. مشخصات دقیق خودرو
– VIN، شماره موتور، شاسی، تیپ، مدل، رنگ، کیلومتر لحظه تحویل.
– ضمیمه شدن گزارش کارشناسی (§A‑۲) با ذکر «جزء لاینفک قرارداد».
۲. ثمن و شیوه پرداخت
• ۶۰٪ پیش‌پرداخت از طریق «چک رمزدار/حواله ساتنا به حساب نمایندگی» با درج شماره رسید در قرارداد.
• دو فقره چک ۴۵ روزه و ۹۰ روزه (یا هر فاصله زمانی) بهنام فروشنده، ظهرنویسی شده توسط نمایشگاه برای امانت‌داری.
• شرط «غیر قابل ظهرنویسی مجدد» در پشت چک‌ها مگر با رضایت کتبی خریدار.
۳. تعهدات فروشنده تا روز انتقال سند
a) پرداخت کلیه جرایم، عوارض، مالیات.
b) تسویه کامل بیمه شخص ثالث تا تاریخ انتقال.
c) ارائه «عدم خلافی صفر» و «برگه مفاصا مالیاتی نقل‌و‌انتقال» در روز تعویض پلاک.
d) عدم تعویض قطعات اصلی؛ حفظ کیلومتر.
۴. تاریخ‌ها و ضمانت‌های اصلی
• روز …/…/… ، تعویض پلاک و صدور برگ سبز جدید.
• روز …/…/… ، حضور در دفترخانه … برای امضای سند قطعی و اعطای «وکالت فروش / تعویض پلاک بلاعزل» بهنام خریدار.
• وجه التزام: … ریال برای هر روز تاخیر یا معادل ۱۰٪ ثمن کل؛ قابل مطالبه بدون اثبات خسارت.
۵. اختیار فسخ یک‌طرفه خریدار
– در صورت عدم حضور یا عدم امکان تعویض پلاک به دلایل توقیف، رهن، مالیات، شکایت شاکی خصوصی، بدهی بانکی و … .
– حق مطالبه آنی کلیه وجوه پرداختی + وجه التزام + استرداد هزینه کارشناسی.
۶. خیار عیب و تدلیس
• تصریح شود «اسقاط کلیه خیارات، الا التدلیس و عیب»؛ خریدار تا ۳۰ روز پس از تحویل اگر عیب مخفی اساسی یافت، حق فسخ یا ارش دارد.
۷. تعهدات خریدار (جانب مقابل)
• پاس کردن به‌موقع چک‌ها؛ در صورت برگشت، فروشنده حق فسخ + ۱۰٪ ثمن زیان قراردادی دارد.
• بیمه بدنه (اختیاری) پس از انتقال پلاک به نام خریدار ظرف ۷۲ ساعت.
۸. اسناد و لوازم تحویلی هنگام تنظیم قرارداد
– کارت خودرو + کارت سوخت + بیمه‌نامه + دستورالعمل‌ها + سوئیچ یدک + ریموت + دفترچه سرویس.
– «قبض رسید» ممهور به مهر نمایندگی، معین کند که اسناد فوق تا تعویض پلاک نزد واسطه امانت می‌ماند یا تحویل خریدار شده است.
۹. شرط داوری یا مرجع حل اختلاف
• «کمیسیون حل اختلاف اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو» یا «داور مرضی‌الطرفین» یا دادگاه محل وقوع معامله.
۱۰. نقش و مسئولیت نمایندگی (واسط)
• نمایندگی تصریحا «امین» طرفین در نگهداری چک‌ها، اوراق و خودرو تا روز انتقال است.
• در صورت بروز اختلاف، ملزم به ارائه کلیه مدارک، لاشه چک‌ها و گزارش کارشناسی به مرجع رسیدگی است.
• مسئولیت تضامنی بابت صحت اصالت خودرو اگر نمایندگی گواهی سلامت صادر کرده باشد (بند مهم برای فشار بر واسط).
──────────────────────
C) بندهای تکمیلی (حساس ولی مفید)
• شرط «عدم توقیف تا انتقال»
«چنانچه تا تاریخ انتقال، خودرو به هر دلیل قانونی توقیف یا مسترد شود، فروشنده مکلف است ظرف ۳ روز نسبت به فک توقیف اقدام کند؛ در غیر این صورت خریدار حق فسخ و مطالبه وجوه و وجه التزام را دارد.»
• بدنه و قطعات اصلی
«فروشنده اقرار می‌نماید شاسی، ستون‌ها، موتور و گیربکس تعویض یا جوش نخورده و فاقد ضربه شدید است؛ کشف خلاف ظرف شش ماه → ارش یا فسخ به انتخاب خریدار.»
• نیابت قانونی انتقال
«در روز اول انعقاد، فروشنده وکالت بلاعزل با حق توکیل واحد برای تعویض پلاک، فک رهن، اخذ گواهی ها و انتقال سند به نام خریدار تنظیم می‌نماید. بهای خودرو وثیقه حسن اجرای تعهدات موضوع این وکالت است.»
• شرط ضبط بیعانه
«در صورت انصراف غیرموجه هر یک از طرفین قبل از تاریخ مقرر، مبلغ … ریال به‌عنوان حق فسخ به طرف مقابل پرداخت خواهد شد.»
──────────────────────
D) پاسخ به سؤالات جزئی شما
۱) اسناد اصلی یا برابر اصل؟
– تا قبل از تعویض پلاک، اصل سند کمپانی و کارت خودرو نزد فروشنده یا نمایشگاه باقی می‌ماند؛ ولی «کپی برابر با اصل» تمام اسناد + گزارش خلافی باید تحویل شما شود.
– پس از تعویض پلاک، اصل اسناد حتما تحویل خریدار.
۲) بند توقیف احتمالی در سه ماه آینده؟
– همان شرط «عدم توقیف تا انتقال» (§C). تاکید کنید وقوع توقیف = اختیار فسخ فوری + وجه التزام.
۳) قطعات اصلی و سنگین؟
– در گزارش کارشناسی قید و به قرارداد الصاق شود؛ بند «اقرار به اصالت قطعات» و حق فسخ نزدن قطعات اصلی.
۴) چک رمزدار کافی است؟
– بله؛ ولی بهجای «وجه نقد» حتما عبارت «چک رمزدار /Transfer» و شماره فیش قید شود تا قابل اثبات باشد.
۵) ضمانت اجرای عدم حضور فروشنده؟
– وجه التزام درصدی (مثلا ۱۰٪ ثمن) + حق مراجعه به دادگاه برای الزام به تنظیم سند؛ وکالت‌نامه بلاعزل راه میانبر است.
──────────────────────
E) چک‌لیست روز قرارداد (یک برگ پرینت همراه داشته باشید)
☑ استعلام راهور و بیمه (آنلاین + پرینت)
☑ گزارش کارشناسی با مهر
☑ اصل مدارک شناسایی فروشنده
☑ چک رمزدار پیش‌پرداخت (شماره و مبلغ مندرج)
☑ دو فقره چک مدت‌دار پشت‌نویسی شده
☑ درج VIN، شماره موتور، کیلومتر
☑ تعیین تاریخ دقیق تعویض پلاک و دفترخانه
☑ وجه التزام روشن و کافی
☑ اسقاط خیارات به جز «عیب و تدلیس»
☑ وکالت بلاعزل آماده در دفترخانه
──────────────────────
سخن پایانی
۱. قرارداد چاپی اتحادیه نمایشگاه‌داران (نسخۀ ۱۴۰۲) از نظر محاکم معتبر است؛ حتما با قلم خود بندهای فوق را اضافه کنید یا در پشت برگه بنویسید و به امضای سه طرف (فروشنده، خریدار، نمایندگی) برسانید.
۲. تا وکالت بلاعزل در دفترخانه نگیرید، خودرو را تحویل نگیرید.
۳. در صورت امکان، یک وکیل یا کارشناس رسمی را حتی برای نیم‌ساعت در محل قرارداد همراه ببرید؛ هزینه‌اش از دردسرهای بعدی خیلی پایین‌تر است.
موفق و معامله پرسود ✨
