درود بر شما؛
بله، اما عنوان صحیح اقدام اهمیت دارد. مطابق ماده ۱۱ و تبصره ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴، تعدیل اقساط صرفا نسبت به اقساطی است که دادگاه قبلا تقسیط کرده است؛ بنابراین اگر «پیشقسط» در رای اعسار بهعنوان بخش غیرتقسیطشده تعیین شده باشد، دعوای تعدیل آن اصولا قابل استماع نیست و باید با اثبات حدوث وضعیت مالی جدید، دادخواست اعسار/تقسیط مجدد مطرح شود. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۸۴۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ نیز همین تفکیک را تایید کرده است.
صرف افزایش قیمت سکه نیز بهتنهایی موجب تعدیل خودکار نمیشود؛ لیکن کاهش درآمد، هزینههای ضروری، دوره خدمت سربازی و تغییر محسوس وضعیت اقتصادی، در صورت اثبات، میتواند مبنای احراز عدم استطاعت فعلی و تقاضای تقسیط یا تعدیل قرار گیرد. نظریه شماره ۷/۹۸/۸۵۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۳ نیز تعدیل را منوط به طرح دادخواست و احراز وضعیت مالی جدید دانسته است.
نکته مهم این است که تقدیم دادخواست تعدیل، بهخودیخود مانع اجرای اقساط یا بازداشت بابت معوقات سابق نیست؛ نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۶۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۷ بر این امر تصریح دارد.
بنابراین، باید متن رای قطعی اعسار و نحوه تعیین پیشقسط، زمان سررسید، درآمد و وضعیت مالی فعلی و مستندات مربوط به خدمت سربازی بررسی شود تا مشخص گردد راهکار صحیح «تعدیل اقساط» است یا «اعسار و تقسیط مجدد» و چگونه میتوان تعویق سررسید پیشقسط را بهصورت مؤثر از دادگاه مطالبه کرد.