خدمات
بنیاد وکلا

امکان ابطال اسناد رسمی منتقل‌شده به اشخاص ثالث در صورت وقوع جرم کلاهبرداری

پرسیده شده ۵ ساعت پیش۱۲ پاسخ ثبت شده

آیا بر اساس آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، در مواردی که ملکی از طریق کلاهبرداری منتقل شده و سپس به اشخاص ثالث انتقال یافته است، می‌توان اسناد رسمی صادرشده به نام اشخاص ثالث را باطل کرد؟ آیا این امر شامل تمامی اسناد ثالث می‌شود یا حسن نیت منتقل‌الیه و بی‌خبری او از وقوع جرم مؤثر است؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

درباره ابطال اسناد رسمی منتقل‌شده به اشخاص ثالث، میان وکلا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ گروهی ابطال را منوط به اثبات سوءنیت یا صوری بودن معامله می‌دانند و گروهی معتقدند با اثبات بطلان معامله اولیه ناشی از کلاهبرداری، حسن‌نیت خریدار لزوماً مانع ابطال سند نخواهد بود.

این دیدگاه‌های کلی حقوقی است و سرنوشت سند رسمی شما به وضعیت زنجیره معاملات و اثبات حسن‌نیت یا سوءنیت خریدار نهایی بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان ابطال سند رسمی منتقل‌شده به شخص ثالث

رأی وحدت رویه صریحی که تمام حالت‌های انتقال به ثالث را تعیین تکلیف کند وجود ندارد. طبق نظر برخی وکلا، اگر معامله اولیه به دلیل کلاهبرداری باطل باشد، امکان ابطال سند اشخاص ثالث نیز وجود دارد و حسن‌نیت خریدار به‌تنهایی مانع این امر نیست. در مقابل، نظر دیگر این است که ثالث با حسن‌نیت و بی‌اطلاع تحت حمایت قانون است و سند او تنها در صورت اثبات تبانی، سوءنیت یا صوری بودن معامله ابطال می‌شود. بنابراین وضعیت حقوقی هر انتقال و نحوه معامله باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

انتخاب هوش مصنوعی

ناهید نورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

ابطال اسناد رسمی اشخاص ثالث در صورت اثبات بطلان معامله اولیه ناشی از کلاهبرداری، اصولاً امکان‌پذیر است و حسن‌نیت خریدار به‌تنهایی مانع ابطال نیست بااین‌حال، وضعیت حقوقی هر انتقال، زنجیره معاملات و مقررات حمایت از اشخاص ثالث باید جداگانه بررسی شود مجرم نبودن خریدار نیز لزوماً به معنای معتبر بودن سند مالکیت او نیست

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۳ نظر)

رأی وحدت رویه صریحی که همه فروض را پوشش دهد وجود ندارد ابطال سند رسمی ثالث مطلق نیست و به حسن نیت و بی اطلاعی او از کلاهبرداری بستگی دارد ثالث با حسن نیت حمایت می شود و سندش عموما ابطال نمی شود اما با اثبات سوءنیت یا صوری بودن انتقال ابطال ممکن است

علی محمداسمعیل

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

با سلام؛
بله. بر اساس رأی وحدت رویه ۷۳۳، در صورت وقوع جرم کلاهبرداری در انتقال اولیه، سند ثالث قابل ابطال است. البته قانون‌گذار در معاملات فضولی از ثالث با حسن نیت حمایت کرده است. اما در خصوص رأی وحدت رویه که عرض کردم خدمتتون، چون ریشه معامله جرم است، دیوان عالی کشور به سمت ابطال سند رفته است. با این حال، اگر ثالث ثابت کند که در جریان معامله فریب نخورده و حسن نیت کامل داشته، ممکن است دادگاه به نفع او رأی دهد، اما این یک استثناست.

الیاس قرائی نسب

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام
به تازگی و در تاریخ ۱۹ آبان ۱۴۰۵ هیئت عمومی دیوانعالی کشور جهت صدور رای وحدت رویه ای جدید در موضوعی مشابه که ممکن است تکلیف این سوال را نیز روشن کند تشکیل شد، اما هنوز متن آن منتشر نشده است.
اما بنظر می رسد با توجه به اینکه کلاهبردار اصلا مالک مال موضوع کلاهبرداری نمی گردد که بخواهیم معاملات بعدی بر روی مال موضوع کلاهبرداری را صحیح بدانیم بنابراین تمام معاملات بعدی باطل و بلا اثر است.
در دفاع از این نظر می توان گفت به همان گونه که وفق بند ۴ ماده ۱۹۰ قانون مدنی برای صحت هر معامله ای مشروعیت جهت معامله لازم است و با وحدت ملاک از ماده ۳۶۵ قانون مدنی عقد فاسد فاقد اثر است، به طریق اولی مالی که از طریق کلاهبرداری تحصیل گردیده اثری در تملک نداشته که حال بگوییم معاملات بعدی بر روی مال موضوع کلاهبرداری صحیح است یا خیر؟
مطابق قوانین اگر حتی ملکی به صورت فضولی منتقل گردد در صورت رد مالک معامله بلااثر است چه رسد به کلاهبرداری که عدم رضایت مالک واقعی مفروض است.
اما باید توجه داشت نص ماده ۱۰ قانون الزام در فرضی که شخص ثالثی با جعل سند یا کلاهبرداری برای ملک فاقد سند رسمی، سند حدنگار تک برگ سبزرنگ بگیرد و به شخص ثالث با حسن‌نیت منتقل کند که قانون معامله دوم را معتبر می‌داند و ابطال سند دارنده با حسن نیت را اجازه نمی‌دهد از شمول این نظر خارج گردد.

نمایش ۸ پاسخ دیگر وکلا

اصلان فرهادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با توجه به رای وحدت رویه اخیر، حتی در فرضی که خریدار دارای حسن نیت باشد امکان ابطال سند هست چرا که مستند به ماده ۲۲ قانون ثبت، سند می‌بایست مطابق قانون تنظیم شده باشد در حالی که در پرونده کلاهبرداری تنظیم سند براساس قانون تنظیم نشده لذا نباید از حمایت قانون برخوردار باشد و خریدار دارای حسن نیت می‌تواند جهت فروش مال غیر، به کلاهبردار رجوع کند و ثمن خود را مطالبه کنید.

رفیقه بهروز گبلو

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

در صورت احراز بطلان معامله ناشی از کلاهبرداری، امکان ابطال اسناد رسمی انتقالات بعدی نیز وجود دارد؛ اما این امر شامل تمام اسناد ثالث به‌صورت مطلق نیست. مطابق ماده ۳۶۵ قانون مدنی، معامله باطل اثر تملیکی ندارد. بااین‌حال، حسن‌نیت منتقل‌الیه و مقررات حمایتی خاص، از جمله ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری، باید بررسی شود. بنابراین، وضعیت حقوقی و نحوه تحصیل ملک توسط هر منتقل‌الیه در تصمیم دادگاه مؤثر است.

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۳ نظر)

بله، در صورت اثبات انتقال اولیه از طریق کلاهبرداری و احراز بی‌اعتباری معامله، امکان ابطال اسناد رسمی انتقالات بعدی نیز وجود دارد. صرف رسمی بودن سند، مانع ابطال آن نیست.

حسن نیت یا بی‌اطلاعی خریدار بعدی، اصولاً به‌تنهایی موجب اعتبار معامله فضولی یا باطل نمی‌شود؛ اما در بررسی حقوقی پرونده و حقوق و مطالبات منتقل‌الیه با حسن نیت مؤثر است. بنابراین ابطال اسناد اشخاص ثالث خودکار و بدون رسیدگی به زنجیره معاملات و وضعیت حقوقی هر انتقال انجام نمی‌شود.

ملیحه رنجبر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

اگر اثبات کلاهبرداری در انتقال ملک صورت پذیرد مهم نیست چند دست چرخیده باشد تمام معاملات بعد از آن منفسخ میشوند و همچنین دادگاه کیفری ضمن یک حکم به رد مال هم حکم خواهد داد و دیگر نیاز به اقامه دوباره دعوی حقوقی نخواهد بود

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام . در صورت بطلان سند انتقال اولیه ،کلیه اسناد انتقال بعدی اصولا قابل ابطال هستند و حسن نیت یا عدم حسن نیت منتقل الیه تاثیری ندارد

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۵ نظر)

بله، در صورت اثبات اینکه انتقال اولیه ناشی از کلاهبرداری و فاقد اعتبار قانونی بوده، امکان ابطال اسناد رسمی انتقالات بعدی نیز وجود دارد. حسن نیت خریدار بعدی به‌تنهایی مانع ابطال سند نیست؛ با این حال، وضعیت حقوقی هر انتقال و مقررات مربوط به حمایت از اشخاص ثالث باید جداگانه بررسی شود. بنابراین نمی‌توان حکم به ابطال تمام اسناد بعدی را بدون بررسی شرایط هر پرونده صادر کرد.

بی تا کریمه تازه اباد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام؛ در صورت احراز بطلان معامله اولیه به سبب کلاهبرداری، امکان ابطال اسناد رسمی انتقالات بعدی نیز وجود دارد؛ حتی اگر منتقل‌الیه از وقوع جرم بی‌اطلاع و دارای حسن‌نیت باشد. زیرا مطابق ماده ۲۲ قانون ثبت، مالکیت باید مستند به انتقال قانونی باشد و معامله باطل، مطابق ماده ۳۶۵ قانون مدنی، اثر تملیکی ندارد. در چنین شرایطی، خریدار با حسن‌نیت می‌تواند برای استرداد ثمن و جبران خسارت به کلاهبردار رجوع کند. البته بررسی مقررات خاص و وضعیت هر انتقال ضروری است.

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

بله، اگر ثابت شود انتقال اولیه ملک بر اثر کلاهبرداری و بدون ایجاد مالکیت قانونی انجام شده، اصولاً امکان ابطال معاملات بعدی و اسناد رسمی صادرشده به نام اشخاص ثالث نیز وجود دارد. اما ابطال اسناد اشخاص ثالث خودکار نیست و وضعیت حقوقی هر انتقال باید جداگانه بررسی شود. حسن‌نیت و بی‌اطلاعی خریدار به‌تنهایی معامله باطل را صحیح نمی‌کند، ولی در حمایت‌های قانونی و مطالبه خسارت او مؤثر است. بنابراین نمی‌توان گفت تمام اسناد اشخاص ثالث بدون توجه به شرایط انتقال و حقوق مکتسبه آنان قابل ابطال است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری۵٫۰(۱ نظر)