اثبات عدم پرداخت ثمن در سند رسمی بیع و امکان تبدیل آن به هبه چگونه است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده

مادرم در زمان حیات، در سن نود و پنج سالگی و بدون سواد خواندن و نوشتن، طی یک سند رسمی محضری، زمین متعلق به خود را به سه دختر خود منتقل کرده است. در سند قید شده که ثمن معامله دریافت شده، اما در واقع هیچ ثمنی پرداخت نشده است. آیا می‌توان عدم پرداخت ثمن را اثبات کرد؟ آیا امکان دارد این سند که ظاهراً بیع بوده، در واقع هبه محسوب شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

عدم پرداخت ثمن به تنهایی معامله را باطل نمی‌کند، اما اگر قصد واقعی نبودن بیع، صوری بودن یا هبه بودن انتقال با شهادت و قرائن ثابت شود، امکان تغییر ماهیت یا ابطال وجود دارد. با این حال، اثبات خلاف مفاد سند رسمی در دادگاه بسیار دشوار است و به نظر قاضی بستگی دارد.

این شرایط کلی اثبات خلاف سند رسمی است، اما در پرونده شما مدارک پزشکی مادر و وضعیت انتقال وجه تاثیر تعیین‌کننده دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان اثبات صوری بودن بیع در سند رسمی

اثبات خلاف مفاد سند رسمی و ادعای عدم پرداخت ثمن به دلیل اعتبار رسمی سند چالش‌برانگیز است، اما غیرممکن نیست. صرف عدم پرداخت وجه موجب بطلان سند نیست، مگر اینکه ثابت کنید معامله صوری بوده و مادر اصلاً قصد فروش نداشته است. سن بالا و بی‌سوادی در کنار مدارک پزشکی و شهادت شهود می‌تواند به عنوان قرینه برای اثبات فقدان قصد بیع یا تلقی شدن آن به عنوان هبه به دادگاه ارائه شود. در نهایت پذیرش این دلایل به دفاعیات شما و نظر قاضی بستگی دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

برای اثبات عدم پرداخت ثمن، می‌توانید به شهادت شهود، قرائن و اوضاع و احوال، و عدم توانایی مالی مادر یا خریداران استناد کنید. اگر ثابت شود قصد واقعی انتقال بدون دریافت وجه بوده، ماهیت معامله می‌تواند هبه تلقی شود، نه بیع، و در این صورت حکم هبه بر آن جاری می‌شود. با این حال، سند رسمی ظاهر معتبری دارد و اثبات خلاف آن نیازمند ادله قوی و رسیدگی در دادگاه است. بهتر است با وکیل و کارشناس اسناد مشورت کنید.

محسن پارسا

محسن پارسا

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

درود. ماده ۷۰ قانون ثبت اسناد راه اثبات خلاف مفاد سند رسمی را بسته است. اما بعضی از قضات این دعوا را می پذیرند. درنتیجه بستگی به قاضی و مفاد دفاعیات شما دارد

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام و احترام
عدم پرداخت ثمن به‌تنهایی موجب ابطال معامله نیست؛ اما اگر بتوانید ثابت کنید مادر واقعا قصد فروش نداشته و بیع صوری بوده، امکان درخواست ابطال معامله و سند رسمی وجود دارد. همچنین اگر فقدان قصد، رضا یا اهلیت مادر در زمان تنظیم سند اثبات شود، می‌تواند مبنای ابطال باشد.
سن ۹۵ سالگی و بی‌سوادی به‌تنهایی کافی نیست، ولی در کنار مدارک پزشکی، شهادت و سایر قرائن می‌تواند مؤثر باشد.

توصیه میشود ابتدا ادله صوری بودن معامله و وضعیت مادر هنگام تنظیم سند را جمع‌آوری و سپس بر مبنای جهت قابل اثبات، دعوای ابطال معامله و سند رسمی مطرح کنید
از وکیل مجرب در لین حوزه حتما کمک و مشاوره بگیرید

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

چون سند شما رسمی است و مادرتان در محضر اقرار به دریافت وجه کرده کار کمی گره خورده است. اما می‌توانید با درخواست استعلام از تمام حساب‌های بانکی مادر و خریداران در تاریخ تنظیم سند به دادگاه ثابت کنید که هیچ تراکنش مالی و جابجایی پولی صورت نگرفته است. در جواب سوال دوم شما به نظر من بله معامله هبه محسوب می شود.اگر ثابت کنید پولی رد و بدل نشده، این قرارداد دیگر بیع نیست. شما می‌توانید دادخواست ابطال مبایعه‌نامه و سند رسمی به دلیل صوری بودن بدهید.خودتان را فقط درگیر دعوای پولی نکنید. نقطه قوت پرونده شما سن مادر و بی‌سوادی ایشان است. شما باید در دادخواست خود ادعای فقدان قصد و اراده را مطرح کنید یعنی به قاضی بگویید مادر بی‌سواد در آن سن و سال اصلا متوجه ماهیت حقوقی سندی که انگشت زده نبوده و اراده واقعی برای فروش زمین نداشته است.

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

بله شما عقدی را در مناسبات میان خود بیع مینامید ولی در حقیقت به دلیل فقدان ارکان آن محکمه آنرا عقد دیگری تفسیر خواهد کرد در اینجا هم مورد آن اثبات عدم پرداخت ثمن از ناحیه سه دختر است به ویژه که فروشنده مادر است و فمین امر ذهن قاضی را به هبه میبرد و آثار آنرا در حکم خود جاری میکند.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، می‌توان عدم پرداخت واقعی ثمن را با ادله‌ای مانند شهادت شهود، اقرار خریداران و قرائن اثبات کرد و در صورت احراز فقدان قصد بیع و پرداخت ثمن، ممکن است ماهیت واقعی معامله هبه تلقی شود، ولی اثبات آن با توجه به ظاهر سند رسمی نیازمند حکم قضایی است.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی بله امکان پذیر می باشد

غلامرضا صارمی

غلامرضا صارمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۷ نظر)

سلام
در صورت اثبات عدم پرداخت ثمن محتمل است بتوانید صوری بودن بیع را اثبات نمائید و باطل شود اما برای نظر دقیق تر باید متن نوشته شده محضری بررسی شود

نرگس محمودی

نرگس محمودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با توجه به اینکه سند رسمی تهیه شده است اثبات آن مشکل است مگر اینکه با گواهی پزشکی عدم سلام روان ایشان را اثبات کنید و یا با شهادت شهود عدم قصد ایشان را اثبات کنید

سارا زینل زاده

سارا زینل زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۰ نظر)

سلام و احترام
با توجه به اینکه سند به صورت رسمی تنظیم شده نمیتوانید اگر بیع است عنوان هبه بر آن بار کنید یا برعکس . و همان عنوانی ملاک است که در سند قید شده . ولی چنانچه واقعا ثمنی پرداخت نشده و این موضوع با استعلام بانکی و اخذ پرینت حساب مادر کاملا مشخص میشود و همینطور به دلیل کهولت سن مادر ، احتمال ابطال معامله به دلیل صوری بودن وجود دارد

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام وقت بخیر بله عدم پرداخت ثمن قابل اثبات می شود،وقوع هبه نیاز به اثبات آن دارد

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
صرف اثبات نشدن پرداخت ثمن، به‌تنهایی سند رسمی بیع را باطل نمی‌کند؛ چون در بیع، مالکیت با وقوع عقد منتقل می‌شود و عدم پرداخت ثمن می‌تواند آثار دیگری داشته باشد.
اما اگر بتوانید ثابت کنید واقعا قصد بیع وجود نداشته و انتقال به‌صورت رایگان انجام شده است، امکان اثبات صوری بودن بیع و احراز هبه وجود دارد. سن بالا و بی‌سوادی مادر، همراه با قرائن دیگری مانند عدم پرداخت واقعی ثمن، می‌تواند در ارزیابی قصد واقعی او مؤثر باشد؛ ولی به‌تنهایی کافی نیست.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، بله، قابل اثبات است اما دشوار؛ چون در سند رسمی قید شده ثمن پرداخت شده و این عبارت علیه ادعای عدم پرداخت است، بااین‌حال می‌توان با دلایلی مثل اقرار، شهادت، گردش حساب، اوضاع‌واحوال معامله و سایر قرائن، صوری یا بدون عوض بودن معامله را اثبات کرد. همچنین اگر ثابت شود طرفین واقعا قصد بیع نداشته‌اند و انتقال رایگان بوده، امکان استناد به هبه وجود دارد؛ البته صرف اینکه ثمن پرداخت نشده، خودبه‌خود بیع را هبه نمی‌کند و باید قصد واقعی مادر و دختران احراز شود. اگر متن سند را بفرستید، می‌شود دقیق‌تر بررسی کرد که امکان حمل آن بر هبه یا ابطال سند چقدر است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

کاربر محترم یا حکم حجر مادر خود را با توجه به سن بالای ایشان اخذ نموده سپس نسبت به ابطال اقدام نمایید یا به علت عدم پرداخت صوری بودن معامله را ثابت نمایید که به نظر راه اول در صورت اثبات مطمین تر است و احتمال موفقیت بیشتر است.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
باعنایت به اینکه دفاتر اسناد رسمی باشاهد نسبت به تنظیم سند اقدام میکنند معامله صحیح است

علی غلامی

علی غلامی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام. قرارداد تابع قصد مشترک طرفین است و اگر با توجه به قراین و امارات ثابت شود که قصد طرفین عقد هبه بوده و قبض نیز حاصل شده است، هبه محسوب می شود. در غیر این صورت به دلیل عدم وجود ارکان عقد بیع معامله باطل است.مگراینکه تراضی بر ثمن معامله به طریقی اثبات شود.

درسا حسن زاده

درسا حسن زاده

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بله، قابل اثبات است، اما دشوار. چون در سند رسمی دریافت ثمن اقرار شده، اصل بر صحت و اعتبار مندرجات سند است و صرف ادعای عدم پرداخت کافی نیست.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۴۰ نظر)

باسلام
اگر ثابت شود عقد واقعا بیع بوده و ثمن تعیین شده، صرف اینکه بعدا ثمن پرداخت نشده، الزاما باعث بطلان بیع نمی‌شود. حتی در برخی موارد، مسئله می‌تواند در قالب مطالبه ثمن یا حقوق ناشی از عدم پرداخت آن مطرح شود. رای وحدت رویه شماره ۸۱۰ نیز در خصوص آثار عدم پرداخت ثمن و حق فسخ فروشنده قابل توجه است.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

کهولت سن دلیل حجر نمیباشد، وقتی در بیع نامه عبارت ثمن دریافت شد درج شده اثبات کننده بیع حتی با ثمن بخس می‌تواند باشد، وخدشه ای به آن وارد نیست، مگر زوال عقل‌ وعدم اهلیت فروشنده را اثبات کنید

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی عدم پرداخت سمند در معامله مبنی بر بیع اصولا موجب بطلان عقد نمی‌شود اما در شرایطی که بتوان عدم اراده آگاه و یا سوری بودن معامله را با ادله و قرائن ثابت کرد امکان ابطال سند وجود دارد

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

عدم پرداخت ثمن، فی‌نفسه موجب بطلان بیع نیست؛ لیکن با ادله معتبر می‌توان صوری بودن معامله یا قصد تملیک بلاعوض را اثبات و حسب مورد به هبه استناد کرد. با توجه به رسمی بودن سند، اثبات خلاف مفاد آن نیازمند دلیل قوی است؛ سن و بی‌سوادی به‌تنهایی موجب بطلان معامله نیست.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

عدم پرداخت واقعی ثمن قابل اثبات است؛ اما صرف اینکه ثمن پرداخت نشده، به‌تنهایی باعث بطلان بیع یا تبدیل خودکار آن به هبه نمی‌شود.نکته مهم این است که سند رسمی، از نظر وقوع معامله و مفاد آن، دلیل بسیار قوی محسوب می‌شود و عبارت «ثمن دریافت شد» نیز علیه ادعای بعدی عدم پرداخت است

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام. اگر در سند رسمی صراحتا نوشته شده که مادرتون ثمن معامله رو دریافت کرده، این عبارت اقرار محسوب میشه و صرف اینکه وراث بگن پولی پرداخت نشده، برای بی‌اثر کردنش کافی نیست. طبق ماده ۱۲۷۷ قانون مدنی، ادعای خلاف اقرار قابل طرحه، ولی باید با دلیل اثبات بشه.

از طرفی صرف اثبات اینکه واقعا پولی رد و بدل نشده، الزاما باعث نمیشه بیع تبدیل به «هبه» بشه. باید قصد واقعی مادرتون هنگام تنظیم سند مشخص بشه؛ یعنی آیا واقعا قصد فروش داشته و ثمن پرداخت نشده، یا از ابتدا قصد بخشیدن زمین به دخترها رو داشته و قالب بیع صرفا ظاهری بوده.

سن ۹۵ سال و بی‌سوادی هم به‌تنهایی سند رسمی رو بی‌اعتبار نمی‌کنه. اگر ادعا اینه که ایشون متوجه ماهیت سند نبوده یا فاقد قصد، اختیار یا اهلیت لازم بوده، این موضوع هم نیاز به دلیل و اثبات در دادگاه داره. بنابراین متن کامل سند رسمی و نحوه تنظیم اون تعیین‌کننده است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید