آیا صلحنامه دوم بدون اقاله اول باطل است؟

پرسیده شده ۵ ماه پیش۲۴ پاسخ ثبت شده

آقایی در سن ۹۳ سالگی، در کمال صحت روانی و با گواهی سلامت از پزشک، دو صلحنامه درباره سهم‌الارث همسر اولش تنظیم کرده است. صلحنامه اول معوض و شامل اموال منقول و غیرمنقول همسر اول بوده ولی قبض و اقباض ذکر نشده است. صلحنامه دوم بلاعوض و شامل تمام سهم‌الارث از همسر اول است. وراث دیگر صلحنامه دوم را قبول ندارند. آیا عدم اقاله صلحنامه اول و عدم ذکر دقیق مشخصات اموال غیرمنقول موجب بطلان صلحنامه دوم می‌شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

تنظیم صلح‌نامه دوم به‌خودی‌خود به دلیل عدم اقاله صلح‌نامه اول باطل نیست و برخی ملاک را آخرین اراده متوفی می‌دانند. با این حال، اعتبار نهایی هر صلح‌نامه به صحت تنظیم و امکان جمع یا تعارض مفاد آن‌ها با یکدیگر بستگی دارد.

این یک قاعده کلی است، اما سرنوشت دقیق اموال به مفاد متن هر دو صلح‌نامه و نحوه انطباق آن‌ها بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار صلح‌نامه دوم بدون اقاله صلح اول

صرف عدم اقاله صلح‌نامه اول موجب بطلان صلح‌نامه دوم نمی‌شود و در صورت صحت تنظیم، صلح دوم معتبر است. برخی وکلا ملاک را آخرین اراده شخص می‌دانند. با این حال، اعتبار نهایی اسناد به بررسی دقیق مفاد، قصد طرفین و امکان جمع یا تعارض حقوقی میان آن‌ها بستگی دارد که در صورت اختلاف توسط دادگاه تعیین خواهد شد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدباقر حیدری

محمدباقر حیدری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

صرف تنظیم صلحنامه اول، موجب بطلان صلحنامه دوم نمی‌شود. اعتبار هر صلحنامه به مفاد، موضوع، قصد طرفین و امکان جمع یا تعارض آن‌ها بستگی دارد و در صورت اختلاف، دادگاه با بررسی اسناد و اوضاع‌واحوال درباره اعتبار هر یک تصمیم می‌گیرد.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی خیر

فائزه احمدی

فائزه احمدیهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۵۶۴ نظر)

سلام وقت بخیر. چنانچه قرارداد صلح دوم به طور صحیح تنظیم گردیده معتبر می باشد

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
مفاد هر دو صلح نامه بایستی بررسی شود تا بتوان اظهارنظر نمود.

نمایش ۲۰ پاسخ دیگر وکلا
فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،نیاز به بررسی دقیقتر دارد.

زهرا حبیبی نیا

زهرا حبیبی نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۰ نظر)

سلام برای اظهارنظر دقیق باید صلحنامه ها بررسی شوند

زهرا رحیمی لولویی

زهرا رحیمی لولوییهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۹۸ نظر)

سلام، پاسخ دقیق نیازمند بررسی صلح نامه ها می باشد.

سیده زهرا موسوی

سیده زهرا موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۰ نظر)

با سلام
اظهارنظر نیاز به بررسی متن قرارداد می باشد.

بهاره درکایی نژاد

بهاره درکایی نژاد

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۴ نظر)

برای اظهار نظر دقیق باید صلح نامه بررسی شود

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام،
تحلیل این پرسش از منظر حقوقی (طبق قانون مدنی ایران) مستلزم بررسی ماهیت عقد «صلح» و شرایط صحت آن است. در ادامه به تفکیک به ابهامات شما پاسخ داده می‌شود:

۱. وضعیت صلح‌نامه اول و موضوع «قبض و اقباض»
در عقد صلح، برخلاف عقد «هبه» (هدیه)، قبض و اقباض شرط صحت نیست. یعنی به محض امضای صلح‌نامه و ایجاب و قبول، مالکیت منتقل می‌شود و نیازی نیست حتما مال تحویل داده شده باشد تا قرارداد معتبر گردد. بنابراین عدم ذکر قبض در صلح‌نامه اول، خللی به اعتبار آن وارد نمی‌کند (مگر اینکه طرفین شرط خاصی در قرارداد گذاشته باشند).

۲. تداخل صلح‌نامه اول و دوم (عدم اقاله)
این حساس‌ترین بخش پرونده است:
اگر صلح‌نامه اول صحیحا واقع شده باشد: طبق قانون، صلح یک «عقد لازم» است. یعنی هیچ‌کدام از طرفین (حتی مصالح یا همان پیرمرد ۹۳ ساله) نمی‌توانند یک‌طرفه آن را فسخ کنند.
وقتی ایشان در صلح‌نامه اول، اموال را به کسی صلح کرده است، در واقع آن اموال از ملکیت او خارج شده است. بنابراین وقتی صلح‌نامه دوم را تنظیم می‌کند، نسبت به اموالی که قبلا واگذار کرده، «معامله فضولی» یا «انتقال مال غیر» محسوب می‌شود؛ مگر اینکه صلح‌نامه اول با رضایت دو طرف «اقاله» (فسخ دوطرفه) شده باشد یا در آن حق فسخ برای پیرمرد وجود داشته باشد.
نتیجه: عدم اقاله صلح‌نامه اول می‌تواند منجر به بطلان صلح‌نامه دوم (در بخش‌های مشترک) شود، چرا که فرد نمی‌تواند مالی را که دیگر متعلق به او نیست، دوباره صلح کند.

۳. عدم ذکر دقیق مشخصات اموال غیرمنقول
در عقد صلح، قانون‌گذار «تسامح» (آسان‌گیری) بیشتری نسبت به عقد بیع (خرید و فروش) در نظر گرفته است.
مطابق قانون مدنی، اگر صلح بر «کلیه دعاوی» یا «کلیه سهم‌الارث» باشد، حتی اگر جزئیات دقیق اموال در آن لحظه ذکر نشده باشد، قرارداد باطل نیست. عبارت «تمام سهم‌الارث از همسر اول» به لحاظ حقوقی به اندازه کافی برای شناسایی موضوع صلح کفایت می‌کند و معمولا دادگاه‌ها آن را به دلیل ابهام باطل نمی‌کنند.

۴. اعتبار گواهی سلامت و سن ۹۳ سالگی
داشتن گواهی سلامت روان از پزشک در زمان تنظیم سند، سد محکمی در برابر ادعای وراث مبنی بر «عدم حجر» یا «عدم درک» متوفی است. سن بالا به تنهایی موجب بطلان معامله نیست، مگر اینکه ثابت شود فرد در لحظه معامله فاقد اراده بوده است.

۵. اعتراض وراث
وراث تنها در صورتی می‌توانند صلح‌نامه دوم را باطل کنند که:
ثابت کنند صلح‌نامه اول معتبر بوده و چون اقاله نشده، صلح‌نامه دوم موضوعیت ندارد (مال متعلق به دیگری بوده).
ثابت کنند صلح‌نامه دوم صوری یا تحت اکراه و فشار بوده است.
یا مدعی شوند که صلح‌نامه در واقع برای محروم کردن آن‌ها از ارث و به صورت غیرواقعی تنظیم شده (که اثبات این مورد بسیار دشوار است).

حدیث اکبرزاده

حدیث اکبرزاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام صلحنامه دوم صحیح است

مهدی ملک پور شادان

مهدی ملک پور شادان

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام کاربر گرامی
پاسخ دقیق نیازمند بررسی صلح نامه ها می باشد
موفق باشین

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

اظهارنظر در این خصوص منوط به بررسی مدارک و اخذ توضیح است

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
بدون بررسی دقیق صلح نامه ها پاسخی متصور نمی شود.

عاطفه معتمدی انارمرزی

عاطفه معتمدی انارمرزی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام. در پاسخ به پرسش شما باید گفت که صلحنامه دوم به تنهایی به دلیل عدم ذکر اقاله صلحنامه اول، لزوما باطل نیست، اما وضعیت حقوقی آن تابع ضوابطی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.

صلح، عقد لازم است و اراده مالک در واگذاری اموال محترم شمرده می‌شود؛ اگر صلحنامه اول معوض بوده و به مرحله نهایی نرسیده یا شرایط قبض و اقباض در آن رعایت نشده باشد، این ابهام وجود دارد که آیا قصد طرفین از صلحنامه دوم، فسخ یا ابطال صلحنامه اول بوده یا خیر. در بسیاری از رویه‌های قضایی، اگر صلحنامه دوم به طور کلی تمام سهم‌الارث را موضوع صلح قرار داده باشد، می‌تواند به عنوان قرینه‌ای بر انصراف از مفاد صلحنامه اول تلقی شود، مشروط بر اینکه مصالح (صلح‌کننده) همچنان مالک اموال باشد و اراده‌اش بر تغییر تصمیم قبلی استوار بوده باشد.

در مورد عدم ذکر مشخصات دقیق اموال غیرمنقول در صلحنامه دوم، طبق ماده ۷۵۲ قانون مدنی، صلح ممکن است بر سر عین مال یا منافع آن باشد. اگر در صلحنامه دوم تصریح شده باشد که «تمام سهم‌الارث» مورد صلح قرار گرفته، این عبارت از نظر حقوقی کافی است، چرا که متعلق سهم‌الارث مشخص است و ابهام در آن به قدری نیست که موجب بطلان کل عقد شود، هرچند برای ثبت رسمی سند یا انتقال مالکیت، مراجع ثبتی به پلاک‌های ثبتی دقیق نیاز دارند.

ایراد اصلی که وراث می‌توانند به آن استناد کنند، بحث تعارض بین دو صلحنامه است. اگر صلحنامه اول معوض بوده و اثر حقوقی آن به نفع متصالح اول مستقر شده باشد، صلحنامه دوم نسبت به همان اموال ممکن است با چالش مواجه شود، مگر اینکه ثابت شود صلحنامه اول به دلیلی منفسخ یا با توافق طرفین بی‌اثر شده است. با این حال، با توجه به اینکه صلحنامه دوم بلاعوض است، ورثه اگر مدعی بطلان هستند، باید ثابت کنند که صلحنامه دوم در وضعیت روانی خاص یا تحت تاثیر اجبار تنظیم شده که با توجه به گواهی پزشک که اشاره کردید، این ادعا برای آن‌ها دشوار خواهد بود. در مجموع، صلحنامه دوم به دلیل عدم اقاله اول باطل نیست، اما ممکن است در فرآیند اثبات مالکیت یا اجرای سند، اختلافاتی در خصوص اعتبار صلحنامه اول پیش بیاید که نیازمند رسیدگی قضایی است. برای شما آرزوی موفقیت دارم.

دانیال تمیزالنیا

دانیال تمیزالنیا

کارشناس حقوقی

۴٫۹(۱۶۷ نظر)

پاسخ مستلزم بررسی اظهارنامه های مذکور است.

هانی ایمانی

هانی ایمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۸ نظر)

عرض سلام
ملاک آخرین اراده است.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

باسلام؛
ملاک عمل آخرین اراده می باشد.

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

سلام صلحنامه دوم صحیح است..موفق باشید 🌹

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام عدم اقاله صلحنامه اول باعث ابطال صلح نامه دوم نمیشود باید بررسی گردد صحیح است نافذ است یا خیر و اینکه به چه میزان صلح شده است عدم ذکر اموال نیز باعث بی اعتباری و بطلان ان صلح نمیشود اگر ۱لحنامه با قراین موجود بدرستی انجام گرفته باشد صحیح و نافذ است

منصور شایانی منش

منصور شایانی منش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

با سلام

اگر موضوع هر دو صلح نامه یکسان است، صلح نامه دوم که آخرین اراده مصالح می‌باشد ملاک عمل قرار میگیرد.

مهرداد تقی پور

مهرداد تقی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

در زمان حیات فقط نسبت به ۳۰ درصد ماترک امکان وصیت وجود دارد/ صلح نامه برای سهم الارث به میزان معینی از اموال میتواند از طرف دیگر ورثه رد شود

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
خیر؛ صرف اینکه صلحنامه اول اقاله نشده و در صلحنامه دوم به صلحنامه اول اشاره نشده، به‌خودی‌خود موجب بطلان صلحنامه دوم نیست. اما اگر صلحنامه اول واقعا همان سهم‌الارث را قبلا به شخص دیگری منتقل کرده باشد، صلحنامه دوم می‌تواند با مشکل جدی مواجه شود و باید رابطه دو قرارداد و تاریخ و مفاد آنها بررسی شود.

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام، صرف اینکه صلحنامه اول اقاله نشده و در صلحنامه دوم به آن اشاره نشده، به‌خودی‌خود موجب بطلان صلحنامه دوم نیست. اما اگر صلحنامه اول همان سهم‌الارث را قبلا به شخص دیگری منتقل کرده باشد، صلحنامه دوم می‌تواند با مشکل مواجه شود و رابطه، تاریخ و مفاد دو قرارداد باید بررسی شود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید