سلام
در خصوص دعوای نصب آسانسور در ساختمان‌های فاقد آن، با توجه به قوانین تملک آپارتمان‌ها و رویه‌های قضایی موجود، وضعیت حقوقی به شرح زیر است:
نتیجه احتمالی دعوا و امکان صدور حکم
دادگاه‌ها در مواردی که اکثریت مالکین (بیش از نصف مساحت اختصاصی) موافق نصب آسانسور باشند، معمولا بر اساس ملاک «ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها» و با تکیه بر «قاعده لاضرر» (جلوگیری از ضرر اکثریت به نفع اقلیت)، تمایل به پذیرش خواسته دارند. با این حال، در پرونده شما دو مانع جدی وجود دارد:
تخریب انباری مشاع: از آنجا که محل در نظر گرفته شده برای چاه آسانسور، انباری‌های مشاع است، هرگونه تغییر در نحوه‌ی استفاده از مشاعات نیازمند رضایت همگانی است؛ چرا که طبق قانون، هیچ‌یک از شرکا نباید در مال مشاع تصرفی کند که مانع استفاده سایرین شود.
کاهش ارزش و حق استفاده: اگر کارشناسی دادگستری تایید کند که تخریب انباری باعث افت قیمت واحد طبقه سوم یا تضییع حقوق مالکانه وی می‌شود، دادگاه به راحتی حکم به تخریب نخواهد داد.
محکومیت مالک معترض به پرداخت هزینه
مطابق قانون، اگر در ساختمانی از ابتدا آسانسور تعبیه نشده باشد، اجبار مالک معترض به پرداخت هزینه‌های «نصب» (خرید تجهیزات و اجرا) دشوار است. رویه قضایی غالب بر این است که:
هزینه نصب: مالک معترض را نمی‌توان مجبور به پرداخت هزینه ساخت و نصب اولیه کرد، مگر اینکه توافق محضری وجود داشته باشد.
هزینه نگهداری: اگر آسانسور نصب شود، تمامی واحدها حتی طبقه اول موظف به پرداخت هزینه‌های تعمیر و نگهداری (شارژ) هستند، مگر اینکه توافق دیگری صورت گرفته باشد.
اقدامات لازم برای جلوگیری از تضییع حق
برای اینکه حقوق مالک طبقه سوم ضایع نشود و در عین حال بن‌بست ساختمان حل شود، راهکارهای زیر توصیه می‌شود:
ارجاع به کارشناس رسمی: مالک معترض باید در جلسه دادرسی تقاضای ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری را مطرح کند تا میزان «کاهش ارزش ملک» ناشی از حذف انباری و همچنین «ارزش ریالی حق استفاده از مشاع» برآورد شود.
مطالبه خسارت (تهاتر): مالک می‌تواند اعلام کند در صورتی با تخریب انباری موافقت می‌کند که هزینه‌ی نصب سهم وی توسط سایر مالکین پرداخت شود (به عنوان جبران خسارت ناشی از حذف انباری) و حق استفاده همیشگی از آسانسور برای واحد او در سند یا توافق‌نامه رسمی درج گردد.
توافق بر سر عدم پرداخت: بهترین راهکار، تنظیم یک تفاهم‌نامه رسمی است که در آن قید شود: «به ازای اجازه تخریب انباری طبقه سوم، مالک این واحد از پرداخت تمام هزینه‌های نصب معاف بوده و حق استفاده از آسانسور را دارد».
در نهایت، اگر ۷ واحد دیگر نتوانند ثابت کنند که نصب آسانسور در آن محل خاص (انباری‌ها) تنها راه ممکن است و ضرری به مالک معترض نمی‌زند، احتمال رد دادخواست آن‌ها در بخش «تخریب» بسیار زیاد است.
