آیا انتقال‌دهنده ناآگاه وجه کلاهبرداری مسئول استرداد آن به مالباخته است؟

پرسیده شده ۲۸ روز پیش۱۱ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

چند ماه پیش به واسطه یک کار اینترنتی، وجهی از دو نفر به حساب من واریز شد. فردی که این کار را معرفی کرده بود گفت این تسویه‌حساب مشتری است و باید با آن مبلغ، ارز خریداری کنم و به آدرس صرافی مشخصی واریز نمایم. بعداً متوجه شدم موضوع کلاهبرداری و پول‌شویی بوده، در حالی که خودم فریب‌خورده بودم و هیچ سوءنیتی نداشتم. برخی وکلا می‌گویند حتی با اثبات نداشتن سوءنیت باید وجه را به مالباخته بازگردانم؛ اما من هیچ نفعی نبرده‌ام و پول همچنان در اختیارم نیست، چون از حسابم توسط کلاهبردار برداشت شده است. آیا واقعاً موظف به جبران خسارت مالباخته هستم؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

از نظر کیفری اثبات فریب‌خوردگی و ناآگاهی، اتهام را از شما برمی‌دارد؛ اما درباره مسئولیت مدنی و بازگرداندن پول بین وکلا اختلاف است: برخی شما را مسئول رد مال می‌دانند و برخی معتقدند با اثبات خروج وجه و بی‌گناهی، مسئولیتی برای جبران از جیب خود ندارید.

اینکه دادگاه نهایتاً شما را ملزم به پرداخت وجه کند یا خیر، به قدرت ادله شما در اثبات خروج فوری پول و عدم انتفاع بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مسئولیت استرداد وجه برای حساب‌های فریب‌خورده

اثبات بی‌اطلاعی و نداشتن سوءنیت، مسئولیت کیفری جرم کلاهبرداری یا پول‌شویی را از دوش شما برمی‌دارد. با این حال، در جنبه مدنی برخی مراجع قضایی صاحب حساب را مسئول استرداد اصل مال می‌دانند، حتی اگر وجه را تصاحب نکرده باشد. در مقابل، اگر بتوانید با مدارک معتبر نظیر پرینت حساب، پیام‌ها و گزارش‌های فنی ثابت کنید که وجه فوراً از حسابتان خارج شده و ریالی منفعت نبرده‌اید، امکان معافیت از پرداخت وجه و ارجاع مالباخته به کلاهبردار اصلی وجود دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام
در خصوص پاسخ به سوال شما؛ عدم سوءنیت، مسئولیت کیفری شما را منتفی می‌کند؛ به شرط اثبات فقدان علم به منشا مجرمانه وجه (ماده ۲ قانون مبارزه با پول‌شویی).
با این حال طبق مواد ۳۰۱ و ۳۰۳ قانون مدنی، اصل وجه دریافتی قابل مطالبه و استرداد است، حتی در صورت جهل دریافت‌کننده.
اگر وجه را به دستور کلاهبردار منتقل کرده و هیچ نفعی نبرده‌اید، این موضوع در دفاع و تعیین حدود مسئولیت شما مؤثر خواهد بود.

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام و احترام
اگر ثابت شود از مجرمانه بودن وجه اطلاع نداشته‌اید و هیچ نفعی هم نبرده‌اید، صرف عبور پول از حساب شما به‌تنهایی برای مسئولیت کیفری پولشویی کافی نیست؛ چون علم به منشا مجرمانه وجه اهمیت دارد (ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی).
اما از نظر حقوقی، ممکن است مالک وجه بتواند استرداد آن را مطالبه کند؛ نداشتن سوءنیت لزوما این موضوع را منتفی نمی‌کند .
با این حال، اینکه وجه بلافاصله طبق دستور کلاهبردار از حساب شما خارج شده و شما هیچ انتفاعی نداشته‌اید، در تعیین مسئولیت شما بسیار مهم است.
بنابراین حتما گردش حساب، پیام‌ها، دستورات فرد معرفی‌کننده و مدارک انتقال وجه را حفظ و ارائه کنید تا هم حسن‌نیت شما و هم مسیر واقعی پول اثبات شود.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

این نکات دفاعی شما صحیح و مؤثر است. تاکید بر فقدان رابطه امانی به دلیل قفل بودن دفتر، عدم قصد سوء، و ارائه رسید کارکرد و عدم پرداخت حقوق، می‌تواند انگیزه تلافی‌جویی شاکی را برای دادگاه روشن کند.

زهرا حبیبی نیا

زهرا حبیبی نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۰ نظر)

سلام و درود اگرچه قربانی بودن شما در جنبه کیفری مانع از مجازات حبس یا جرم‌انگاری رفتار شما می‌شود، اما تعهد به بازگرداندن وجه به مالباخته از جنبه مدنی همچنان بر عهده صاحب حساب یعنی شما است.

نمایش ۷ پاسخ دیگر وکلا
فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،باید عدم سوء‌نیت و اینکه پول صرفا از حساب شما منتقل شده را ثابت کنید.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
باید از منظر مدنی جرم وجه را به مال باخته بپردازید

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

رویه عملی این است چون وجه به حساب شما واریز شده معمولا شما را طرف مطالبه و استرداد قرار میدهند اما اگر با پرینت حساب رسید انتقال پیامها و گزارش فتا ثابت کنید منتفع نشده اید وجه نزد شما نمانده و تقصیری هم نداشته اید معمولا پرداخت از جیب بر عهده شما قرار نمیگیرد و باید از کلاهبردار مطالبه شود

مرتضی حاتمی فر

مرتضی حاتمی فر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۰ نظر)

سلام بله محکوم به رد وجه به مال‌باخته می‌شوید حتی با فقدان سوءنیت و نداشتن نفع شخصی و عدم در تصرف پول.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اگر واقعا فریب‌خورده باشید، سوءنیت و انتفاع شما ثابت نشود و وجه نیز از حساب شما خارج شده باشد، صرف عبور وجه از حساب شما الزاما موجب مسئولیت کیفری یا پرداخت از مال شخصی شما نیست. در موارد مشابه، مسئولیت اصلی رد مال متوجه مرتکب و شخصی است که مال را تحصیل کرده است.
اما اگر وجه هنوز نزد شما باشد، اصل بر استرداد آن به مالک است؛ بنابراین دفاع شما باید بر اثبات فریب‌خوردگی، نبود سوءنیت و خروج وجه از حساب متمرکز باشد.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

خیر، شما مسئول جبران نیستید. چون فریب خورده‌اید و سوءنیت نداشته‌اید، جرم پول‌شویی منتفی است. طبق قانون و نظریه مشورتی، خسارت از خود کلاهبردار گرفته می‌شود. چون پول نزد شما نیست، رد مال از شما منتفی است. مدارک فریب را نگه دارید.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، طبق قواعد مسئولیت مدنی و رویه قضایی، حتی بدون سوءنیت و بدون نفع، شما به‌عنوان دارنده حساب در برابر مالباخته مسئولیت جبران دارید، هرچند حق رجوع به کلاهبردار برای بازیافت وجه برایتان محفوظ است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید